Postanowienie NSA z 12 października 2018 r., I OZ 939/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P. i L.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1452/17 o odrzuceniu skargi P.P. i L.R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 26 kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła bezpośrednio wniesiona skarga P.P. i L.R., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, opatrzona datą 20 kwietnia 2017 r., na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...], objętej [...], oznaczonej jako [...], stanowiącej współwłasność [...].

Przy piśmie z dnia 8 maja 2017 r. Sąd przekazał przedmiotową skargę do organu, tj. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych sprawy.

Następnie, w dniu 8 czerwca 2017 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa przekazał do Sądu tożsamą – z powyższą skargą – skargę P.P. i L.R. opatrzoną datą 12 kwietnia 2017 r., która wpłynęła do organu w dniu 16 maja 2017 r. W piśmie z dnia 6 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że skarga opatrzona datą 12 kwietnia 2017 r. została nadana "po dniu 26 kwietnia 2017 r., a więc po upływie terminu do złożenia skargi określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1452/17 odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) solidarnie na rzecz skarżących P.P. i L.R. kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego (pkt 2).

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 marca 2017 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem organu upływał zatem w dniu 26 kwietnia 2017 r. Skarga na w/w decyzję została wniesiona bezpośrednio do Sądu, gdzie wpłynęła w dniu 26 kwietnia 2017 r., a więc w ostatnim dniu trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżących wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pomijając obowiązek jej wniesienia za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, a więc Ministra infrastruktury i Budownictwa. W związku z tym, za dzień wniesienia skargi do Sądu uznać należy dopiero dzień przekazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi do organu przy piśmie z dnia 8 maja 2017 r., tj. dzień 10 maja 2017 r. (dowód: prezentata Ministerstwa uwidoczniona na kopercie, k. 16 akt sądowych).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zestawiając datę doręczenia pełnomocnikowi skarżących zaskarżonej decyzji z datą wniesienia przez niego skargi w dniu 10 maja 2017 r., stosownie do dyspozycji art. 54 § 1 i art. 53 § 1 P.p.s.a., stwierdzić należy, że skarga wniesiona została z uchybieniem ustawowego trzydziestodniowego terminu, który upłynął z dniem 26 kwietnia 2017 r., co powoduje konieczność jej odrzucenia.

Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że również skarga opatrzona datą 12 kwietnia 2017 r. (k. 17 akt sądowych), która wpłynęła do kancelarii Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w dniu 16 maja 2017 r., tożsama z powyższą skargą opatrzoną datą 20 kwietnia 2017 r., wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, co zresztą potwierdził sam pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 6 lipca 2017 r. (k. 49 akt sądowych).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 202 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia P.P. i L.R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrazili niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska i zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarga została wniesiona z uchybienie terminu do jej wniesienia i w konsekwencji podlegała odrzuceniu. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia podkreślili, że sama skarga zawierała prawidłowo oznaczonego adresata, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za pośrednictwem Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zaś błędne zaadresowanie koperty, w której została przesłana, nie może skutkować uznaniem, iż termin do wniesienia skargi został uchybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a., obowiązujących w dacie wniesienia przez P.P. i L.R. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący byli zobowiązany wnieść skargę do tego Sądu za pośrednictwem właściwego organu, tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia im rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, dla oceny zachowania terminu do jej wniesienia należy przyjąć datę przekazania jej przez Sąd do organu, za pośrednictwem którego skarga powinna być wniesiona do Sądu. Należy podkreślić, że wprawdzie żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, to jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek taki spoczywa na Sądzie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08, LEX nr 493793, publ. www.cbois.gov.pl). Powyższe stanowisko prezentowane jest również w doktrynie. Stwierdza się, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). Ewentualne ryzyko przekroczenia w/w terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania.

Przechodząc od uwag ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącym w dniu 27 marca 2017 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem z dniem 26 kwietnia 2017 r. Skarżący złożyli wprawdzie skargę w dniu 26 kwietnia 2017 r., a więc w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia, jednak – co należy podkreślić – pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, skierowali ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który następnie przekazał ją z dniem 10 maja 2017 r. do organu właściwego. Okoliczność ta dowodzi, że skarga została złożona do Ministra Infrastruktury i Budownictwa z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia, co musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Należy również wyjaśnić skarżącym, iż podnoszona przez nich w uzasadnieniu zażalenia okoliczność błędnego zaadresowania jedynie koperty, w której skarga została przesłana do Sądu, a nie oznaczenia adresata w samej skardze, nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi.

Oczekiwanego przez nich skutku nie mógł odnieść również fakt powołania się na treść art. 53 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym termin, o jakim mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego; w takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. Przepis ten, dodany przez art. 9 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), wszedł bowiem w życie dopiero w dniu 1 czerwca 2017 r., a zatem nie obowiązywał w momencie wniesienia przez skarżących skargi. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 w/w ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 17 ust. 2).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.