Postanowienie NSA z 15 października 2009 r., I OZ 960/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SAB/Lu 60/09 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. W. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku w sprawie świadczeń z pomocy społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać przedmiotowy wniosek do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Skład

Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II SAB/Lu 60/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, odmówił skarżącemu Z. W. przyznania prawa pomocy wskazując, że stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w dniu [...] lipca 2009 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej.

Jednocześnie Sąd wskazał, że w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami toczyło się już raz postępowanie w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 1/06 zakończonej prawomocny wyrokiem z dnia 29 marca 2006 r., tak więc zaszła przesłanka z art. 58 § 1 pkt 4 powołanej ustawy. Z powyższego względu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie z powodu oczywistej bezzasadności skargi, którą uznano za niedopuszczalną i jako taką odrzucono.

Na powyższe postanowienie Z. W. wniósł zażalenie, domagając się jego zmiany, gdyż w jego ocenie sprawa II SAB/Lu 1/06 nie ma nic wspólnego ze sprawą II SAB/Lu 60/09, a ponadto sprawa II SAB/Lu 1/06 nie załatwia wniosku z dnia [...] maja 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi mającą za zadanie zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze: od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym), o czym stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a.

Druga z przesłanek określona w treści art. 247 P.p.s.a. ma charakter negatywny, co oznacza, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 wskazanej ustawy. Stosownie zaś do treści w/w przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego oczywistym jest, że skarga nie może zostać uwzględniona. Będą to zatem tego rodzaju sytuacje, w których przepisy obowiązującego prawa w sposób jasny i jednoznaczny wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje pogląd, iż ponowne powoływanie się przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd na bezzasadność skargi będącej skutkiem jej niedopuszczalności, w rozpoznanwanym przypadku z uwagi na fakt, iż sprawa w tym przedmiocie i między tymi samymi stronami była już raz rozstrzygana i zakończona została prawomocnym wyrokiem (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.), jest niedopuszczalne, bowiem stronie przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę, zaś ocena zasadności skargi należy wyłącznie do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06, postanowienie NSA z 13 kwietnia 2007 r. I OZ 240/07).

Z akt sądowych niniejszej sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, że wyrok w sprawie II SAB/Lu 1/06, na który powołuje się Sąd I instancji dotyczy wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2005 r. Nie wynika to bowiem z komparycji wyroku, a wyrok ten nie podlegał uzasadnieniu. Ponadto z dołączonych przez organ akt administracyjnych nie wynika również jednoznacznie, że został rozpoznany wniosek skarżącego z tej daty o przyznanie usług opiekuńczych.

W tej sytuacji Sąd nie mógł bez głębszej analizy sprawy jednoznacznie uznać, iż nastąpiła oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien ocenić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w świetle przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a., które warunkują uwzględnienie bądź oddalenie wniosku przy braku stosownych przesłanek. Zatem Sąd pierwszej instancji był zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.