Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2460/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r. i decyzje tę uchylił oraz zasądził od organu na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku, odnosząc się do zasądzonej kwoty, Sąd I instancji wskazał, iż obejmuje ona: 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego, 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Na rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażalenie wniósł Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to rozstrzygnięcie, postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. alt I OZ 80/16 i przekazał tę kwestię do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd odwoławczy wskazał, że Sąd I instancji nie uzasadnił w sposób wystarczający swojego stanowiska i nakazał, aby rozważono między innymi nakład pracy pełnomocnika oraz fakt, że wniósł on jedną skargę w imieniu wszystkich skarżących.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie zasądził na rzecz [...] kwotę po 457 zł dla każdego z nich. W uzasadnieniu Sąd, powołując się między innymi na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że pomimo tego, iż pełnomocnik sporządził jedną skargę, to jego czynności w sprawie nie ograniczyły się tylko do jej sporządzenia i wniesienia, gdyż nadsyłał także inne pisma procesowe. Zdaniem Sądu uzasadniało to przyjęcie, iż w sprawie zachodziła możliwość przyznania kwoty pełnego wynagrodzenia pełnomocnika w stosunku do każdego ze skarżących.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zarzucając Sądowi naruszenie:
- 1. art. 190 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia i odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym rozstrzygnięciu do kwestii wniesienia przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego uzasadnionego zażalenia na koszty postępowania i poniesienia przez niego kosztów postępowania zażaleniowego o sygn. akt I OZ 80/16, pomimo faktu, iż Naczelny Sąd Administracyjny, Postanowieniem z dnia 05 kwietnia 2016 r. nakazał uwzględnić je przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w orzeczeniu końcowym;
- 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak dokładnego umotywowania i uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, które dawałoby rękojmię, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia;
- 3. art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) poprzez zasądzenie od organu na rzecz każdego ze skarżących po 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie wszystkim skarżącym jako współuczestnikom materialnym przysługiwał solidarnie zwrot łącznej kwoty 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, oraz łącznej kwoty 200 zł wniesionego wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od powyższego wskazany jest w art. 206 P.p.s.a., który wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z jego treścią, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powyższego wynika, że stosowanie art. 206 P.p.s.a. ustawodawca pozostawił do uznania sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku.
W rozpoznawanej sprawie orzekając w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd I instancji, wykonując zalecenia zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. alt I OZ 80/16, powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wskazuje, że w razie zaistnienia w sprawie współuczestnictwa formalnego pełnomocnikowi reprezentującemu wiele stron winno być przyznane wynagrodzenie za każdego współuczestnika. Zdaniem Sądu I instancji to stanowisko pozwalało na przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego winien być obciążony obowiązkiem zwrotu kwoty po 457 zł dla każdego ze skarżących, na którą to kwotę składać powinno się 200 zł wpłacone tytułem wpisu od skargi, 240 zł jako wynagrodzenie pełnomocnika oraz 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, nakład pracy, poczyniony przez pełnomocnika, uzasadniał fakt przyznania mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to nie jest zasadne.
Zauważyć trzeba bowiem, że w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, iż skarżący istotnie ponieśli odrębne opłaty za sporządzenie w ich imieniu skargi. Ponadto charakter i stopień zawiłości przedmiotowej sprawy oraz związany z tym bezpośrednio nakład pracy pełnomocnika, nie uzasadniają w żadnym razie uwzględnienia żądania co do przyznania na jego rzecz pełnej stawki za zastępstwo procesowe. Okoliczności niniejszej sprawy niewątpliwie dawały podstawę Sądowi I instancji do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika, poprzez dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia koniecznego nakładu pracy. Szczególnego podkreślenia wymaga zaś, że aktywność pełnomocnika w niniejszej sprawie sprowadzała się do napisania skargi oraz nadesłania dwóch pism procesowych, a na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. stawił się pełnomocnik substytucyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z okoliczności sprawy wynika, iż słusznym byłoby przyznanie skarżącym kwoty obejmującej zwrot uiszczonych wpisów sądowych, opłat skarbowych oraz jednokrotnego wynagrodzenia pełnomocnika, co łącznie daje kwotę 3278 zł. Podobnie rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w innych sprawach dotyczących skarg na rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 384/15).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2, art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.