Uzasadnienie
Pismem z 18 czerwca 2018 r. M. M. (dalej: skarżący) wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2041/17, zarzucając nieuzasadnioną przewlekłość postępowania. Jednocześnie wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 8.000 zł.
Z akt sprawy wynika, iż pismem z 7 maja 2018 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ odwoławczy) z 13 kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Rzeczone pismo inicjujące postępowanie sądowe wpłynęło do sądu pierwszej instancji 7 czerwca 2017 r.
Wobec braku odnotowania wpływu wpisu sądowego od skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W reakcji na powyższe pismem z 16 lipca 2017 r. zatytułowanym "zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 22 czerwca 2017 r." skarżący wniósł o zwolnienie tegoż w całości od kosztów sądowych, które zostało przez sąd pierwszej instancji potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 29 listopada 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. Pismem z 14 marca 2018 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie ustanowiła dla skarżącego pełnomocnika, który 29 maja 2018 r. złożył w sprawie pismo procesowe uzupełniające skargę inicjującą postępowanie.
W dacie 11 maja 2018 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na 20 czerwca 2018 r. na godzinę 09:00 w sali C. Zawiadomienie o rozprawie zostało skierowane do pełnomocnika skarżącego 14 maja 2018 r. W dniu 20 czerwca 2018 r. odbyła się rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, na której sąd oddalił skargę skarżącego.
Pismem z 25 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia oraz o jego doręczenie wraz z odpisem wyroku. Zarządzeniem z 20 czerwca 2018 r. akta przedstawiono sędziemu sprawozdawcy celem sporządzenia uzasadnienia, zaś 10 lipca 2018 r. rzeczone akta wraz ze sporządzonym uzasadnieniem zostały zwrócone. Dnia 19 lipca 2018 r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem przesłano do pełnomocnika skarżącego.
Pismem z 18 czerwca 2018 r. do sądu pierwszej instancji wpłynęła skarga skarżącego o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego i zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł. Rzeczona skarga została nadana w placówce pocztowej 19 czerwca 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: ustawa). Konieczne jest więc ustalenie, iż wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz iż rzeczona zwłoka była nieuzasadniona.
Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W świetle powyższego kryterium trudno uznać, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Podnieść bowiem należy, że jeśli ustawa nie zawiera żadnych wskazówek co do długości określonych czynności czy stadiów postępowania, należy się odwołać do wiedzy wynikającej z praktyki, orzecznictwa sądów lub przeciętnej długości postępowania w podobnych sprawach (P. Górecki, S. Stachowiak, P. Wiliński.
Skarga na przewlekłość postępowania przygotowawczego i sądowego, Komentarz. Lex 2010). Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur.
Stosownie do § 32 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1177, dalej: rozporządzenie) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. W świetle § 31 ust. 3 powołanego rozporządzenia w uzasadnionych przypadkach prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością, o której mowa w ust.
1. Wydanie zarządzenia o rozpoznaniu sprawy poza kolejnością jest zatem możliwe, jeżeli strona o to wnioskująca przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością. W sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2041/17 skarżący nie złożył takowego wniosku, toteż sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uczynienia wyjątku od zasady rozpoznawania spraw według kolejności wpływu.
Jak wyżej wskazano, przewlekłość postępowania nie może być oceniana jedynie przez pryzmat upływu czasu. Badanie przewlekłości postępowania obejmuje ocenę terminowości i ocenę prawidłowości działań sądu przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek. Nie wystarczy więc samo wskazanie sztywnego okresu dla dokonania danej czynności, akurat w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest on uregulowany, czy też wskazanie zasady szybkości postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że wobec wystąpienia z nieopłaconą skargą inicjującą postępowanie w sprawie zachodziła konieczność wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący złożył do sądu pierwszej instancji wniosek o przyznanie prawa pomocy, który jako niespełniający wymagań formalnych dla tego rodzaju pisma musiał zostać uzupełniony. Zarządzeniem z 11 września 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wypełnionego urzędowego formularza wraz z dokumentacją źródłową w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Ostatecznie w dacie 14 marca 2018 r. został wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu. Zarządzeniami z 20 marca 2018 r. oraz 18 czerwca 2018 r. zmieniono sędziego sprawozdawcę, a 11 maja 2018 r. wyznaczono termin rozprawy na 20 czerwca 2018 r. Wyrokiem z 20 czerwca 2018 r. WSA oddalił skargę w przedmiotowej sprawie.
Z analizy powyższych okoliczności zaistniałych w sprawie oraz dat dokonywanych czynności nie wynika jakoby działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nosiło znamiona przewlekłości uzasadniające jego stwierdzenie, którego domagał się skarżący.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł, jak w sentencji postanowienia.