Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2083/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. S. i S. S. (dalej jako "podatnicy", "wnioskodawcy") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. oraz odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień i wrzesień 2008 r.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku podatnicy, reprezentowani przez pełnomocnika, zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 25 czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano na niezwykle trudną sytuację finansową podatników. Poza sprawą, w ramach której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna, przed WSA we Wrocławiu ze skargi zarówno skarżących wspólnie, jak i samego podatnika, toczy się jeszcze 7 innych spraw. W przypadku każdej z tych spraw (poza jedną) zapadły już wyroki oddalające skargi podatnika oraz skargi składane przez niego z małżonką. To sprawia, że wnioskodawcy są już w zasadzie zobligowani do zapłaty różnicy podatku, wynikającego z treści decyzji zapadłych w niniejszych postępowaniach a jego wysokością, wynikającej z prowadzonej prze podatnika dokumentacji księgowej. Łączna wysokość koniecznego do zapłaty podatku z tytułu wszystkich zaskarżonych decyzji znacznie przekracza łączną wartość majątku wnioskodawców i uzyskiwanych przez nich dochodów. Wskazano, że podatnikowi przysługuje nieuregulowana i wymagalna wierzytelność na kwotę 1.800.000 zł w stosunku do inwestora, realizującego inwestycję A. w W., ale z uwagi na upadłość jej generalnego wykonawcy, odzyskanie tej kwoty w najbliższym czasie jest mało prawdopodobne.
Wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji oraz wszystkich pozostałych decyzji sprawi, że wnioskodawcy zostaną pozbawieni jakichkolwiek środków pozwalających im na dalsze prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej, co w konsekwencji spowoduje konieczność ogłoszenia upadłości. Powyższe może spowodować po stronie wnioskodawców powstanie niepowetowanej szkody oraz ciężkich do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Argumentacja wnioskodawców sprowadzała się jedynie do ogólnikowego przedstawienia ich trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala im uiścić zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją. Z powyższego wynika, że podatnicy przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatrują de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołują.
NSA pragnie zauważyć, że trudna sytuacja materialna oraz dotkliwości egzekucji, nie mieszczą się wśród przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 6 maja 2013 r., I FZ 159/13).
Ponadto wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów, które uwiarygodniłyby ich twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla podatników trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Tym samym wnioskodawcy uniemożliwili Sądowi zapoznanie się oraz dokonanie pełnej oceny ich stanu majątkowego i możliwości finansowych, co jest niezbędne przy badaniu zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11).
Skoro podatnicy nie wykazali w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.