Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Grzegorza M. na bezczynność Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w W. z jednoczesnym żądaniem wymierzenia grzywny Urzędowi Skarbowemu w K. i Izbie Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w W. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż w treści skargi z dnia 4 marca 2004 r. na postanowienie Urzędu Skarbowego w K. z dnia 3 kwietnia 2002 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów postępowania podatkowego w sprawie nieterminowo zwróconej nadpłaty skarżący zawarł żądanie wymierzenia grzywny Urzędowi Skarbowemu w K. i Izbie Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w W. w związku z niewykonaniem postanowienia z dnia 1 grudnia 2001 r., I SAB/Wr 15/01, którym odrzucono skargę strony na bezczynność Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w W. Skarga na postanowienie Urzędu Skarbowego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2004 r. W postanowieniu tym Sąd nie odniósł się jednak do kwestii grzywny.
Rozpoznając tę sprawę obecnie Sąd powołał treść art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Zgodnie z tym przepisem jedynie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia grzywny. Nie jest więc dopuszczalne wniesienie skargi z takim żądaniem z powołaniem się na niewykonanie jakiegokolwiek postanowienia, a w szczególności postanowienia odrzucającego skargę na bezczynność, którego wykonanie nie jest możliwe. Z tych względów na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę z żądaniem wymierzenia organom grzywny należało odrzucić jako niedopuszczalną. Stronę pouczono przy tym, iż od postanowienia przysługuje jej- na podstawie art. 194 par. 1 pkt 10 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zażalenie.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, iż organy podatkowe rozpatrując wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania nie zastosowały się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, określającego właściwość organu podatkowego. W piśmie złożonym w tym samym dniu, zatytułowanym "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia" strona wskazała, iż wraz ze skargą na postanowienie Urzędu Skarbowego w K. złożyła wniosek o ukaranie grzywną organów podatkowych. Sąd, rozpoznając jej skargę winien rozpatrzeć i ten wniosek. Na postanowienie w tym przedmiocie służy zgodnie z art. 194 par. 1 pkt 10 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie.
Sąd powinien był pouczyć stronę o tym środku odwoławczym, zgodnie z art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro postanowieniem z dnia 24 maja 2004 r. Sąd zakończył postępowanie w sprawie postanowieniem, na które przysługuje skarga kasacyjna, to powinien był załatwić nim wszystkie wnioski strony. Strona nie wnioskowała przy tym o uzupełnienie postanowienia. Sąd nie wywiązał się z ustawowego obowiązku, a tym samym ograniczył prawa strony co do wniesienia zażalenia, co stanowiło przeszkodę do jego terminowego wniesienia, za co strona nie ponosi odpowiedzialności i winy /art. 86 par. 1 oraz art. 87 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Strona składa tym samym zażalenie na odmowę ukarania grzywną organów podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Grzegorza M. o wymierzenie grzywny solidarnie Urzędowi Skarbowemu w K. oraz Izbie Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. za niewykonanie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001 r. w sprawie I SAB 15/01. Postępowanie w tym przedmiocie jest postępowaniem odrębnym, uregulowanym w art. 154 par. 1 - par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wszczynanym skargą strony. Zaskarżone postanowienie uznać zatem należy za kończące postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny, kontynuowanie postępowania w tym przedmiocie jest bowiem po wydaniu tego postanowienia niemożliwe. Z tych względów zaskarżone ono winno być skargą kasacyjną, zgodnie z art. 173 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie można bowiem uznać, iż w tym przypadku postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem o ukaraniu grzywną, o którym mowa w art. 194 par. 1 pkt 10 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro merytorycznie nie odnosi się ono do zasadności żądania wymierzenia grzywny.
Strona została wadliwie pouczona przez Sąd I instancji o przysługującym jej środku odwoławczym i zastosowała się do tego pouczenia. Złożony przez nią środek odwoławczy, nazwany zażaleniem winien być zatem potraktowany jako skarga kasacyjna. Nie odpowiada on jednak szczególnym wymogom formalnym i materialnym, jakim winna odpowiadać skarga kasacyjna. Ta winna być bowiem sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub /w sprawach obowiązków podatkowych/ doradcę podatkowego /art. 175 par. 1 i par. 3 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, chyba że sporządza ją sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich /art. 175 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Ponadto skarga winna odpowiadać wymogom, wskazanym w art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli winna czynić zadość wymogom przewidzianym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zauważyć należy, iż skarga kasacyjna, nie spełniająca wymogów, o których mowa w art. 176 i 175 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 par. 1 tej ustawy.
Środek odwoławczy wniesiony przez stronę wskazanych wyżej wymogów nie spełnia. Został bowiem sporządzony przez stronę osobiście, bez powołania się na uprawnienie do sporządzenia jej samodzielnie. Ponadto w piśmie tym nie wskazano podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna nie spełnia zatem wymogów właściwych tylko dla niej, co, wobec treści art. 183 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami nie pozwala na jej merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny i uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, iż błędne pouczenie nie powinno powodować ujemnych dla strony skutków procesowych. Z uwagi na upływ terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strona może zatem skorzystać ze środków, przewidzianych w art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.