Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Grażyny J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż do skargi została załączona kopia pisma zatytułowanego "pełnomocnictwo", sporządzonego pismem maszynowym i opatrzonego odręcznym podpisem "Grażyna J.". Z treści pisma wynika, że zostało spisane w Chicago w dniu 3 lipca 2000 r. przed notariuszem amerykańskim - na jego mocy Grażyna J. upoważniła swojego syna, Krzysztofa P., do występowania w jej imieniu m.in. przed sądami administracyjnymi. Zgodność pisma z oryginałem została potwierdzona notarialnie przez polskiego notariusza z dniu 14 marca 2005 r. Innym załącznikiem był odpis wystąpienie wystosowanego do organu podatkowego pierwszej instancji, w którym Krzysztof P. informował o wykluczeniu go jako pełnomocnika w sprawach dotyczących 1998 r.
Pismem doręczonym w dniu 9 czerwca 2005 r. Sąd wezwał Krzysztofa P. do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie oryginału pełnomocnictwa oraz podanie aktualnego miejsca zamieszkania Grażyny J. w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Wykonując wezwanie Krzysztof P. oświadczył, że jego matka zameldowana jest w S. przy ul. K. 34/30, a ponadto od dłuższego czasu przebywa za granicą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucając skargę, stwierdził, że Krzysztof P. nie dochował obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa. Złożone w niniejszej sprawie pełnomocnictwo budzi wątpliwości Sądu - pismo zostało sporządzone w języku polskim przed amerykańskim notariuszem oraz zawiera oznaczenia identyfikujące tego notariusza /podpis, "pieczęć", brak tzw. "firmowego" papieru/, które mogą budzić zastrzeżenia co do ich wiarygodności i autentyczności. Do podobnych wniosków prowadzi też analiza treści pisma - wspomina się w nich bowiem o sądach administracyjnych, chociaż w stanie prawnym obowiązującym w dniu jego sporządzenia funkcjonował tylko jeden taki sąd, tj. Naczelny Sąd Administracyjny. Wątpliwości te uniemożliwiają w ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzenie, że osoba podpisana pod skargą umocowana była do jej wniesienia.
W konsekwencji dokonane wezwanie miało na celu rozwianie tych wątpliwości, a w rezultacie usunięcie braku formalnego skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał też dodatkowo, że Krzysztof P. odpowiadając na wezwanie Sądu nie nadesłał nie tylko oryginału pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz również i oryginału pisma z dnia 3 lipca 2000 r., który powinien znajdować się w jego posiadaniu, skoro w dniu 14 marca 2005 r. miał on przedstawić go notariuszowi, nie wskazał też precyzyjnie miejsca pobytu skarżącej, poprzestając na poinformowaniu Sądu o adresie, pod jakim jest ona zameldowana.
W skardze kasacyjnej, złożonej przez adwokata, na podstawie pełnomocnictwa podpisanego przez Krzysztofa P. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 36 w zw. z art. 37 i art. 46 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nakładanie na stronę i jej pełnomocnika obowiązków nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach.
Strona podniosła, iż żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakłada na strony obowiązku złożenia pełnomocnictwa w oryginale i nie nadaje sądowi prawa do żądania takiego dokumentu - Sąd może jedynie w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony /art. 37 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W sprawie badania umocowania pełnomocnika istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy jego działanie jest zgodne z wolą i interesem strony, a dopiero w drugiej kolejności drobiazgowe badanie sposobu jego umocowania. W niniejszej sprawie dołączony do skargi odpis pełnomocnictwa został sporządzony przez notariusza i miał moc prawną dokumentu oryginalnego, a zatem dodatkowe żądanie oryginału dokumentu było bezpodstawne.
Nadto Sąd kierował do pełnomocnika analogiczne żądanie w kilkunastu sprawach, co pozwoliłoby sprostać żądaniu dostarczenia oryginału tylko w jednej ze spraw. Oryginał pełnomocnictwa został sporządzony przed notariuszem w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej - zgodnie z art. 12 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe w zakresie formy czynności prawnej wystarczające jest zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność została dokonana. Sąd nie wskazał czy, i ewentualnie jakie, wymogi prawa amerykańskie zostały naruszone. Zauważono też, iż niczego nie dowodzi użyte w pełnomocnictwie określenie "sądy administracyjne" - w ujęciu potocznym uprawnione było traktowanie wydziałów zamiejscowych ówczesnego NSA jako "sądów administracyjnych".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, popierając rozstrzygnięcie sądu wojewódzkiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.
Sam syn skarżącej twierdził, że ograniczenie zamieszczone w pełnomocnictwie jego matki z 3 lipca 2000 r. /"z wyłączeniem rozliczeń z Urzędem Skarbowym za rok 1998"/ nie pozwalało mu na podejmowanie czynności procesowych w postępowaniach dotyczących ww. roku podatkowego. Skoro tak, nie był również uprawniony do złożenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dot. 1998 r. Uczynił to zatem wbrew woli podatniczki wyrażonej w przytoczonym wyżej pełnomocnictwie. Nie dołączył do skargi pełnomocnictwa, do czego był zobowiązany /art. 37 p.p.s.a./, a wezwania Sądu nie wykonał. Wobec wyraźnego ograniczenia pełnomocnictwa nie zachodziła potrzeba zwracania się do podatniczki /brak adresu czynił to zresztą niewykonalnym/ o potwierdzenie czynności dokonanej przez syna w jej interesie.
Zaprezentowany pogląd na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej /jego pełnomocnictwo podpisane przez jej syna w odniesieniu do 1998 r. też nasuwa wątpliwości/, że ograniczenie pełnomocnictwa dotyczyło tylko postępowania przed organami I instancji jest wyraźną nadinterpretacją tego pełnomocnictwa. Skoro mowa w nim o "rozliczeniach" to dotyczy to wszystkich faz postępowań administracyjnych i sądowych.
W tej sytuacji należało - na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Ograniczenie zwrotu kosztów do sytuacji, w której zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji /art. 204 p.p.s.a./ nie pozwala na uwzględnienie wniosku Dyrektora o zasądzenie kosztów.