Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 600/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 15 czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.
Wyrok ten strona skarżąca zaskarżyła skargą kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W skardze kasacyjnej strona zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że okoliczności zaprezentowane we wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, znajdującym się w aktach sprawy pozostają bez zmian. Strona ponownie podniosła, iż jej mąż w kwietniu 2008 r. przeszedł operację transplantacji wątroby, a w dniu 28 stycznia 2010 r. uległ poważnemu wypadkowi, w wyniku którego doznał uszkodzenia pnia mózgu.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z T. K. i to na niej spoczywają wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś dochody uzyskiwane przez rodzinę skarżącej nie są wystarczające, aby ponieść ciężar podatku wynikający z decyzji wymiarowej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że tylko dzięki pomocy synów możliwa jest egzystencja i pokrycie wydatków zawiązanych z utrzymaniem domu oraz opieką medyczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji. Przesłanki wstrzymania są tożsame, jak w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art.193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") i wynikają z art. 61 § 3 (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, opubl. w ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).
Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty, a decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami, uprawdopodobniającymi istnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Nie wystarczy samo oświadczenie wnioskodawcy. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli uzna, iż strona dostatecznie uprawdopodobniła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
W tym kontekście należy podkreślić, iż uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wskazała okoliczności, uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji i poparła je dowodami źródłowymi znajdującymi się w aktach sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 229/08, Lex nr 478986).
Wykazano trudną sytuację finansową małżonków – w znajdującym się w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarte zostały informacje, że koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i jej męża wynoszą ok. 1600 zł. miesięcznie, z wyciągu rachunku bankowego wynika, że na rachunek skarżącej wpływa wypłacana przez ZUS kwota ok. 1600 zł, przy czym z rachunku prowadzona jest egzekucja. Jak wskazano jedynie oszczędności i pomoc najbliższej rodziny pozwala na przeżycie oraz pokrycie miesięcznych wydatków. Ponadto z dokumentacji medycznej zgromadzonej przez Sąd pierwszej instancji wynika, iż mąż skarżącej jest osobą schorowaną, niesamodzielną z niedowładem kończyn górnych i dolnych. Mimo ciągłej rehabilitacji jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga stałej opieki, a jego leczenie wymaga również znacznych nakładów finansowych, przekraczających przychody całego gospodarstwa domowego. W tej sytuacji należało uznać, iż została wypełniona dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a., wykonanie decyzji w opisanym powyżej stanie faktycznym mogłoby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż pod pojęciem trudnych do odwrócenia skutków rozumieć zależy zarówno skutki faktyczne, jak i prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., I GSK 220/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wskazać należy, iż zły stan zdrowia męża skarżącej w połączeniu z trudną sytuacją finansową rodziny uzasadniają złożony wniosek. Dalsze pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej mogłoby uniemożliwić leczenie męża, a tym samym pogorszyć jego i tak zły stan zdrowia.
Mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.