Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 maja 2012 r.
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 916/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę H. W. (skarżącej) na powyższą decyzję.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny może podjąć czynności egzekucyjne i zmierzać do wykonania decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że podatniczka nie posiada oszczędności, otrzymuje zasiłek przedemerytalny w wysokości 833,94 zł, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, której renta wynosi 1715 zł. Z łącznej kwoty 2550 zł pokrywane są wydatki miesięczne tj.: telefon (29 zł), energia elektryczna (63 zł), telewizja kablowa (37 zł), gaz (20 zł), ubezpieczenie na życie PZU (40 zł), koszty związane z lokalem mieszkalnym (450 zł), leki dla matki (300 zł), wizyty u kardiologa (120 zł) Pozostała kwota tj. 1490 zł pozostaje na zakup żywności i środków czystości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "p.p.s.a."). Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w dacie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek strony skarżącej) wykonania zaskarżonej decyzji, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, oddalającego skargę. Podstawę do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, który jest przedmiotem wniesionej skargi, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że istnieje takie zagrożenie konieczne jest wskazanie na czym konkretnie polegałoby to naruszenie oraz przedstawienie dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 206).
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonania decyzji, tak więc potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu pozostawiona jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, a uznanie przez Sąd zasadności wstrzymania aktu, wiąże się z koniecznością wnikliwego, przekonującego i dokładnego uzasadnienia przez stronę skarżącą wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu. Sąd może udzielić ochrony tymczasowej, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pod warunkiem, gdy strona udowodni lub choćby uprawdopodobni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FZ 481/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., II OZ 1002/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić się należy z wyrażaną w orzecznictwie tezą, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek, bierze pod uwagę nie tylko okoliczności w nim wskazane, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (postanowienie NSA z 10 marca 2008 r., II OZ 209/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem zarówno w aktach sądowych, jak i w aktach podatkowych, na podstawie których Sąd orzeka stosownie do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a., brak jest dokumentów, które obrazowałyby jej aktualną sytuację materialną. Strona ponowiła argumentację przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jednak nie załączyła żadnych dokumentów źródłowych.
Skarżąca w odniesieniu do sytuacji majątkowej (co wymagałoby należytego udokumentowania, czego w sprawie nie uczyniła) w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazała zależności pomiędzy wykonaniem decyzji a utratą możliwości leczenia matki ani nie uprawdopodobniła przesłanek z art. 61§ 3 p.p.s.a. Twierdzenia skarżącej pozostają gołosłowne, bowiem niejasna jest jej sytuacja majątkowa w związku z brakiem jakichkolwiek danych źródłowych.
W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 i (w przypadku NSA) art. 193 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wniosku jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10; z dnia 30 listopada 2010 r., II FZ 557/10; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Podkreślenia wymaga, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków, gdyż w razie uchylenia takiej decyzji wyegzekwowane kwoty są zwracane. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Samo bardzo ogólne przedstawienie możliwych konsekwencji egzekucji należności podatkowych objętych kwestionowaną decyzją, w sytuacji, gdy brak jest danych dotyczących źródeł i wysokości dochodów na utrzymanie posiadanych przez skarżącego, oraz nieznany poziom jej zasobów majątkowych, nie pozwało na zweryfikowanie jej twierdzeń w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z tego powodu nie jest możliwa obecnie ocena, czy obciążenie miesięcznego budżetu skarżącej dodatkową kwotą z tytułu prowadzonej egzekucji, może pozbawić jej rodzinę niezbędnych środków utrzymania i tym samym spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.