Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1820/14

Uzasadnienie

1. 1. Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. o sygn. I SA/Bd 78/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w S. K. (dalej: skarżąca) na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów (dalej: organ lub Dyrektor IS) z dnia 7 października 2013 r. o nr IPTPB3/423-301/b/13/PST w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych (1) uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, (2) określił, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, (3) zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 146 § 1, art. 152 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny – podobnie jak inne powoływane w uzasadnieniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Skargę od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor IS, którą następnie cofnął pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne oraz zwrócił Dyrektorowi IS uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł z kasy WSA w Bydgoszczy.
3. 3. Pismem z dnia 6 lipca 2016 r. (data wpływu do NSA 11 lipca 2016 r.) skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniosła o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, obejmującego wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej.
4. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5. 4.1. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zawsze pozwalająca na zasądzanie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej sprawę. Ustawodawca przewidział natomiast szczególne regulacje, które w pewnych sytuacjach uprawniają stronę - po uzyskaniu korzystnego dla niej rozstrzygnięcia - do zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do skutecznego dochodzenia praw.
6. 4.2. Zgodnie z podstawową zasadą dotyczącą kosztów postępowania strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.), przy czym odstąpienie od tej zasady możliwe jest wyłącznie w przypadkach, gdy istnieje przepis pozwalający na obciążenie kosztami postępowania danej strony, związanymi z jej udziałem w sprawie, strony przeciwnej lub Skarbu Państwa (w części stanowiącej budżet sądu administracyjnego, por. np. art. 242 p.p.s.a.). W postępowaniu ze skargi kasacyjnej, stosownie do art. 203 i art. 204 p.p.s.a, możliwy jest zwrot od strony przeciwnej poniesionych przez drugą stronę – zarówno organ, jak i skarżącego - niezbędnych kosztów postępowania, jeżeli wydany zostanie jeden z wymienionych w tych artykułach, korzystnych dla niej wyroków. Kazuistyczne uregulowanie zawarte w art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie przewiduje natomiast możliwości zasądzania na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku jego umorzenia na skutek cofnięcia skargi kasacyjnej.
7. 4.3. Wolą ustawodawcy było precyzyjne unormowanie zasad zwrotu kosztów postępowania między stronami, a zatem regulacje te nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, ani tym bardziej uzupełniane w drodze analogii, co sprzeciwiałoby się sformułowanej w art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP) zasadzie demokratycznego państwa prawa, w myśl której niedopuszczalne jest nakładanie obowiązków bez wyraźnej podstawy ustawowej. Cofnięcie skargi kasacyjnej oznacza jedynie, że strona, która ją wniosła, rezygnuje z uruchomienia sądowej kontroli. Nie może więc być utożsamiane z uznaniem przez stronę cofającą skargę stanowiska strony przeciwnej za zasadne, ani tym bardziej za równoznaczne w skutkach ze zbadaniem zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
8. 4.4. Na marginesie zauważyć wypada, że wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, które w przypadku jej sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika powoduje powstanie kosztów wynagrodzenia tego pełnomocnika, stanowi uprawnienie, a nie obowiązek strony (art. 179 p.p.s.a.). To od strony zależy, czy skorzysta z takiej możliwości. Z uwagi na brak regulacji szczególnej w razie umorzenia postępowania na skutek cofnięcia skargi kasacyjnej, w myśl art. 199 p.p.s.a., koszty poniesione przy sporządzaniu takiej odpowiedzi stanowią więc koszty obciążające stronę związane z jej udziałem w postępowaniu.
9. 4.5. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej, albowiem umorzenie postępowania z powodu cofnięcia skargi kasacyjnej wniesionej przez organ nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a.