Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1901/11

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędziowie NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), NSA del. Zbigniew Romała
Barbara Mróz protokolant
Rozpoznanie
w dniu 17 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu [...] S.A. z siedzibą w L.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 230/11
Sprawa
w sprawie ze skargi Zakładu [...] S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną. [pic]

Uzasadnienie

Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

  1. 1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Zakładów [...] S.A. z siedzibą w L. (dalej Zakłady [...]) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty zajętych wierzytelności.
  2. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z w toku postępowanie egzekucyjnego, prowadzonego z majątku "S." Sp. z o.o. z siedzibą w Z., w oparciu o art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm., dalej u.p.e.a.), zawiadomieniem z 17 listopada 2009 r., wystawionym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności - Zakładom [...] S.A. z siedzibą w L. 23 listopada 2009 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną w łącznej kwocie 72.468,67 zł.
  3. 3. Odpowiadając na to zawiadomienie Zakłady [...] poinformowały organ egzekucyjny, że nie uznają zajętej wierzytelności, jednocześnie wskazały, że "S". Sp. z o.o. jest jej dłużnikiem.
  4. 4. W dniu 11 stycznia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. doręczył Zakładom [...] kolejne zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości położonej w Z., będącej własnością "S." Sp. z o.o., w łącznej kwocie 231.208,12 zł. Przedmiotowe zawiadomienie wystawione zostało na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] oraz [...].
  5. 5. W dniu 21 stycznia 2010 r. do Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło pismo dłużnika zajętej wierzytelności, w którym wskazał, że "S." Sp. z o.o. jest dłużnikiem Zakładów [...]. Wobec braku realizacji przez Zakłady [...] zajęć wierzytelności oraz mając na uwadze treść udzielonych odpowiedzi na przedmiotowe zajęcia wierzytelności, stosownie do uprawnień wynikających z art. 71a u.p.e.a., na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., pracownicy Urzędu Skarbowego L., przeprowadzili w dniach od 25 lutego do 19 marca 2010 r. w siedzibie Zakładów [...] oraz w siedzibie biura rachunkowego zajmującego się dokumentacją podatkową Spółki, tj. C. H. J. Sp. jawna w L., kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Na tę okoliczność sporządzono stosowny protokół.
  6. 6. Organ egzekucyjny stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do uznania, iż Zakłady [...] uchylają się od wpłaty zajętej wierzytelności. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z 25 czerwca 2010 r. określił kwotę nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności.

Organ egzekucyjny wskazał, że Zakłady [...] oraz "S." Sp. z o.o. są względem siebie dłużnikiem oraz wierzycielem, a wzajemne zobowiązania oraz wierzytelności powstają wskutek trwałej oraz ciągłej współpracy, co potwierdza przedłożona do akt sprawy umowa współpracy zawarta na czas nieokreślony pomiędzy wymienionymi podmiotami w dniu 3 sierpnia 2009 r.

Organ zaznaczył, że w toku kontroli ustalono, że dłużnikowi zajętej wierzytelności przysługują należności od "S." Sp. z o.o., jednakże w celu zapewnienia ciągłości własnej produkcji (tkaniny nabywane od "S." Sp. z o.o.) przekazywane są pieniądze stanowiące zapłatę za zobowiązania Zakładów [...] wobec "S." Sp. z o.o. (gotówką lub płacąc przelewem za zobowiązania w imieniu firmy "S." Sp. z o.o. - również po dacie dokonanych zajęć praw majątkowych).

Z uwagi na toczącą się egzekucję z majątku "S." Sp. z o.o., skutkującą skierowaniem do Zakładów [...] zajęć prawa wierzytelności pieniężnej, niedopuszczalne było regulowanie przez dłużnika zajętej wierzytelności zobowiązań jej kontrahenta "S." Sp. z o.o. wobec jej wierzycieli, tym bardziej, że z umowy o wzajemnej współpracy z 3 sierpnia 2009 r., zawartej pomiędzy obiema Spółkami wynika jedynie (§3 pkt 5 umowy), że wszystkie wzajemne zobowiązania i należności stron będą w pierwszej kolejności wzajemnie kompensowane, natomiast powołany zapis umowy o współpracy nie dotyczy regulowania zobowiązań "obcych" Spółki "S."" przez Zakłady [...].

W ocenie organu egzekucyjnego kompensata dokonana w oparciu o przedmiotową umowę o wzajemnej współpracy z 3 sierpnia 2009 r., nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach art. 498, art. 499 i art. 504 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.).

7. Zakłady [...] złożyły zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Z., w którym zarzuciły naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiła przesłanka uchylania się przez dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności.

8. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. stwierdził, że treść protokołu kontroli przeprowadzonej u dłużnika zajętej wierzytelności i załączone do niego dokumenty bezspornie dowodzą, że w rozważanej sprawie doszło do bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Zakłady [...] z tytułu przeprowadzanych transakcji z "S." Sp. z o.o. posiadały bowiem wobec niej zobowiązania i wierzytelności.

Jak wykazała kontrola, w ostatecznym rozrachunku saldo wzajemnych rozliczeń stanowi kwota należności przysługujących firmie Zakłady [...] od firmy "S." Sp. z o.o.: w kwocie 823.346,97 zł wg stanu na dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z 17 listopada 2009 r., tj. 23 listopada 2009 r. (należności w kwocie 3.729.845,54 zł - zobowiązania w kwocie 2.906.498,57), w kwocie 1.311.771,89 zł wg stanu na dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z 6 stycznia 2010 r., tj. 11 stycznia 2010 r. (należności w kwocie 1.392.310,88 zł - zobowiązania w kwocie 80.538,99 zł).

Skoro po zajęciach egzekucyjnych dokonanych w dniach 23 listopada 2009 r. i 11 stycznia 2010 r. skarżąca posiadała zobowiązania wobec "S." Sp. z o.o., zatem stosownie do art. 89 § 2 u.p.e.a. obowiązana była przekazać organowi egzekucyjnemu kwotę należną z tego tytułu.

W rozważanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a.

Skarga do Sądu pierwszej instancji.

  1. 9. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. W złożonej skardze zarzuciła naruszenie:
  2. - ogólnych zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów podatkowych oraz niepodejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy;
  3. - art. 1a pkt 3 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłową interpretację, wskazującą stronę skarżącą jako dłużnika zajętej wierzytelności przy dokonywaniu wpłat na rachunek zobowiązanej;
  4. - art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu, skutkujące wydaniem skarżonego postanowienia w okolicznościach faktycznych, które nie uzasadniają wydania tego postanowienia;
  5. - art. 71b w zw. z art. 91 u.p.e.a., poprzez nieprawidłową interpretację polegającą na stwierdzeniu, że strona skarżąca będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności, bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) oddalił ją.

Sąd wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowiło konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Celem tego postępowania, które może być poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1 - § 7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jej charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

Ponadto zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

W rozpoznawanej sprawie istotnym dokumentem był protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach od 25 lutego do 19 marca 2010 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego L., w którym ustalono, że Zakłady [...] nabywały od firmy "S." Sp. z o.o. tkaniny, a od 2010 r. nabywają także usługę dzierżawy powierzchni magazynowej, co skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty przez skarżącą spółkę na rzecz firmy "S." Sp. z o.o.

Z zawartych w protokole ustaleń wynikało, że tak nie było. W okresie od 1 do 25 lutego 2010 r. skarżąca spółka tytułem spłaty zobowiązań dokonał dziewięciu wypłat w formie gotówkowej do kasy firmy "S." na łączną kwotę 141.427,72 zł, oraz w okresie od 1 do 25 lutego 2010 r. dokonał spłaty zobowiązań obciążających firmę "S." na łączną kwotę 139.205, 89 zł.

11. Zajęta wierzytelność dotyczyła dwóch należności z tytułu dostawy na rzecz skarżącej spółki wyprodukowanych przez "S." Sp. z o.o. tkanin oraz usług dzierżawy powierzchni magazynowej, należności z tych umów tj. dostawy i dzierżawy istnieją, powstały nie tylko sprzed zajęcia wierzytelności ale także i później.

Sąd stwierdził także, że organy prawidłowo zastosowały regulację z art. 71a § 9 u.p.e.a., albowiem skarżąca spółka była dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu art. 1a pkt 3 cytowanej ustawy. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 71b w związku z art. 91 u.p.e.a. albowiem nie był on podstawą wydania przez organy zaskarżonych postanowień. Podstawą była prawidłowo zastosowana regulacja z art. 71a § 9 u.p.e.a.

Skarga kasacyjna.

  1. 12. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły Zakłady [...]. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie:
  2. a) przepisów postępowania:
  3. - art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1) lit b-c) lub art. 145 § 1 pkt 2) oraz art. 151 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, przejawiające się w braku analizy sald rozliczenia należności i zobowiązań w oparciu o posiadane przez Sąd dokumenty. Naruszenia prawa przejawiają się również w nieprawidłowej konstatacji Sądu, wynikającej z brak pełnej analizy stanu faktycznego, o braku możliwości dokonywania przelewów gotówkowych do Zobowiązanej bez istnienia bieżących zobowiązań wobec niej. Sąd nie podjął koniecznej analizy skutków prawnych umowy z 3 sierpnia 2009 r. o wzajemnej współpracy a także uzgodnił stan faktyczny w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ wydający postanowienie stanowiące przedmiot skargi z naruszeniem zasad podstawowych postępowania administracyjnego,
  4. - art. 1 § 1 ustawy dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo, o ustroju sądów administracyjnych, w związku z art. 3, art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niezbadanie w wymaganym zakresie zgodności z prawem działania organu egzekucyjnego na podstawie art. 71a § 1 - § 7 i nieuzasadnione potwierdzenie działania organów egzekucyjnych w prawie, w sytuacji gdy Skarżąca w jednoznaczny sposób odrzuciła wierzytelność nie będąc na żadnym etapie prowadzonego postępowania dłużnikiem Zobowiązanej i w konsekwencji nie będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności.
  5. b) naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu z art. 71a § 9 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 3 tej ustawy przejawiające się zastosowaniem powołanych przepisów w okolicznościach faktycznych sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim celem ponownego rozpatrzenia albo uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

  1. 13. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Jedynie pierwszy z nich zmierza do zakwestionowania stanu faktycznego sprawy, przyjętego przez sąd, jako podstawa do wyrokowania. Według autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1) lit. b-c) lub art. 145 § 1 pkt 2) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Zarzut naruszenia poszczególnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie został jednak powiązany z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie administracyjne. Jedynym przepisem, spośród powyżej wymienionych, który mógłby stanowić podstawę weryfikacji ustaleń stanu faktycznego jest art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ, uzasadnienie powinno zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało wszystkich elementów określonych w tym przepisie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną kwestionowania ustaleń, jeżeli uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39).

W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego nie mógł zostać uwzględniony. Przepis powyższy określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1605/09, z 27 października 2010 r. sygn. akt II GSK 900/09, z 5 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1713/10, z 30 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 745/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, dokonano też jego oceny. To, że skarżący nie zgadza się z tą oceną nie oznacza jeszcze, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Za pomocą tego przepisu nie można bowiem zwalczać przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska, co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego, a taką próbę podejmuje skarżący polemizując w tym zakresie ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11, dostępny w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że motywy podjętego rozstrzygnięcia były na tyle dokładne, że pozwoliły stronie skarżącej na polemikę z nimi w skardze kasacyjnej, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - na ocenę ich prawidłowości. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1651/11, dostępny w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przypomnieć należy, że podstawą ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie była treść protokołu z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego L. w dniach 25 lutego – 19 marca 2010 r. Wynika z niego, że w okresie od 1 do 25 lutego 2010 r. skarżąca spółka tytułem spłaty dokonała dziewięciu wypłat gotówkowych do kasy "S." na łączną kwotę 141.472,72 zł oraz w tym okresie dokonała spłaty zobowiązań obciążających "S." na łączną kwotę 139.205,89 zł.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor stwierdza, że "z pewnością przekazywanych wartości pieniężnych nie można jednoznacznie powiązać z należnościami z tytułu dostawy na rzecz Skarżącej wyprodukowanych tkanin oraz usługi dzierżawy powierzchni magazynowej, co błędnie wskazuje Sąd w treści uzasadnienia wydanego wyroku". Jednocześnie nie wskazuje on jednak, z jakiego tytułu płatności te były realizowane i dlaczego ocena ustaleń faktycznych dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest nieprawidłowa.

Podzielenie argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej oznaczałoby, że o wywiązaniu się z obowiązków nałożonych art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji decydował by sam dłużnik zajętej wierzytelności.

14. Mając na względzie powyżej zaprezentowaną argumentację za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 1 § 1 ustawy dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo, o ustroju sądów administracyjnych, w związku z art. 3, art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niezbadanie w wymaganym zakresie zgodności z prawem działania organu egzekucyjnego na podstawie art. 71a § 1 - § 7 i nieuzasadnione potwierdzenie działania organów egzekucyjnych w prawie, w sytuacji gdy Skarżąca w jednoznaczny sposób odrzuciła wierzytelność nie będąc na żadnym etapie prowadzonego postępowania dłużnikiem zobowiązanej i w konsekwencji nie będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności.

W zarzucie powyższym wymieniono szereg przepisów, które według autora skargi kasacyjnej, miały zostać naruszone. W art. 71a § 1 – 7 u.p.e.a. uregulowano sposób przeprowadzania kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez organy egzekucyjne u dłużników zajętej wierzytelności. Przepisy te wskazują m.in. na: podmioty podlegające takiej kontroli (art. 71a § 1), kwestie udostępniania organowi egzekucyjnemu dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli (art. 71a § 3), zasady dokonywania czynności kontrolnych (art. 71a § 4-6), uprawnienia dłużnika do złożenia wyjaśnień albo zastrzeżeń do protokołu z kontroli (art. 71a § 7).

Analiza skargi kasacyjnej nie pozwala na stwierdzenie, który z wielu wymienionych przepisów został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem strony jest natomiast wyraźne wskazanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. W przypadku naruszenia przepisów postępowania niezbędne jest ponadto wskazanie wpływu, jaki mogło ono mieć na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, z 22 marca 2013r., sygn. akt II FSK 1551/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest czasami możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym może być zrealizowany obowiązek, nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwałę Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 776/10 - dostępne w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Formułując zarzut naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 1 – 7 u.p.e.a., Skarżąca nie spełniła wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa musi być postawiony wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien formułować za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. W świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd pierwszej instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny – por. wyroki z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1168/11, z 22 marca 2013r., sygn. akt II FSK 1551/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

15. Wobec braku skutecznego podważenia stanu faktycznego, przyjętego do wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, niezasadnym należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 71a § 9 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 3 tej ustawy przejawiające się zastosowaniem powołanych przepisów w okolicznościach faktycznych sprawy.

W myśl definicji zawartej w art. 1a pkt 3 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o "dłużniku zajętej wierzytelności" - rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.

Z kolei zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1458/08 (dostępny w systemie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Celem tego postępowania, które zostało poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1 - § 7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 omawianej ustawy.

Skoro z niezakwestionowanego skutecznie stanu faktycznego sprawy wynika, że zajęta wierzytelność dotyczyła należności z tytułu dostawy na rzecz skarżącej spółki wyprodukowanych przez "S." sp. z o.o. tkanin oraz usługi dzierżawy powierzchni magazynowej, to Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a., albowiem skarżąca była dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu art. 1a pkt 3 u.p.e.a.

  1. 16. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Pod tą sygnaturą także: dokument z 19 sierpnia 2011 r.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.