Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1252/15, oddalającego skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2015 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 8 lipca 2013 r. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że za wstrzymaniem wykonania ww. decyzji organów podatkowych przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Sytuacja materialna skarżącego wynika z załączonych zeznań PIT-36 i PIT-28 za 2015 r., jak również zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania.
Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Treść przedstawionych dokumentów nie świadczy o wystąpieniu w sprawie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji i nie wystarcza do postawienia tezy, że wykonanie decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący zadeklarował do opodatkowania za rok 2015 dochód w łącznej kwocie 166.215,40 zł, z czego kwotę 165.654,73 zł stanowi dochód uzyskany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Skarżący w roku 2015 uzyskał również przychód objęty ryczałtem (8,5%) w kwocie 85.651,77 zł. Organ pierwszej instancji wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania zobowiązania w kwocie 138.290,00 zł wraz z odsetkami. Załączone do wniosku zeznania podatkowe nie przedstawiają jednak pełnego obrazu sytuacji materialnej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma również możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącego w oparciu o powołane w uzasadnieniu wniosku zeznania i informacje podatkowe będące w posiadaniu organów podatkowych.
Również wysokość kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14). Jakkolwiek więc znaczna wysokość egzekwowanych zobowiązań jest w analizowanym przypadku oczywista, to na obecnym etapie postępowania nie przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu danych pozwalających na stwierdzenie, że ich przymusowa zapłata przekracza zdolności płatnicze skarżącego w stopniu uprawdopodabniającym wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiono żadnych dokumentów obrazujących sposób wydatkowania uzyskiwanych dochodów (np. wyciągu z rachunku bankowego). Należy podkreślić, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy wskazanymi okolicznościami a możliwością wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stwierdzić w tej sytuacji należy, że skarżący w sposób wystarczający nie wykazał, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a tym samym brak jest podstaw do zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji