Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2018 r. (sygn. akt I SA/Po 2086/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z. [...]Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. oraz zwrotu odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.
Z. [...]Sp. z o.o., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku WSA w Poznaniu, zaskarżając ów wyrok w całości.
Strona skarżąca, wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z art. 65 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 199a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej wykładni "umów pożyczki" zawartych 2 grudnia 2006 r. pomiędzy skarżącą a wspólnikami, a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w świetle przyjętych ustaleń, dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie spełniają przesłanek kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu.
Strona skarżąca wniosła o: 1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz organu podatkowego kosztów postepowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniające wymogi i standardy wynikające z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały i oceniały stan faktyczny sprawy, nie podniesiono również zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi Sąd pierwszej instancji przedstawiał ustalenia i oceny organów podatkowych, ustosunkowywał się do nich i/lub ewentualnie procesowo je weryfikował. Nie wystarczy przywołać regulacje prawne odnośnie do wykładni czynności cywilnoprawnych (np. art. 65 § 2 k.c. lub art. 199a § 1 O.p.) żeby zakwestionować kasacyjnie ustalenia stanu faktycznego w zakresie (n.p.) zawarcia, treści, celu i wykonania umowy. W sprawie niniejsze jest to niewątpliwie istotne, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zaprzeczył stanowisku organów podatkowych, zgodnie z którym sporne "umowy pożyczki na rzecz skarżącej nie zostały wykonane, kwoty pożyczek nigdy nie wpłynęły na rachunek skarżącej ani nie zostały wpłacone do kasy skarżącej. W związku z tym spółka nie mogła nimi rozporządzać na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie służyły zatem uzyskiwaniu przez spółkę przychodów, z których dochód podlegał opodatkowaniu."
Wnoszący skargę kasacyjną nie odniósł się też do uprzednio wydanego – w stosunku do skarżącej – wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który mógł mieć również istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Zaniechanie skarżącego jest tym bardziej widoczne wobec przywołania tej sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji podniósł bowiem, co następuje: "Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15, NSA oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1483/15, w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r., w pełni podzielając stanowisko organów podatkowych. Stanowisko wyrażone w cytowanym wyroku NSA ma w pełni odniesienie do sprawy stanowiącej przedmiot postępowania, albowiem spór niniejszej sprawy również dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek, do których odniósł się szczegółowo NSA w powołanym wyroku.
W związku z powyższym przyjmując argumentację NSA, stwierdzić należy, że umowy pożyczek nie były zawarte w celu osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, tym samym nie spełniały definicji kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek jest w ocenie Sądu niezasadny." Strona skarżąca nie tylko "zignorowała" wcześniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, ale, podnosząc zarzut kasacyjny naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie zakwestionowała kasacyjnie ustaleń i ocen stanu faktycznego sprawy odnośnie spornych (jej zdaniem) wydatków.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3, wprowadzonego do obowiązywania ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS – C/o2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zastosowanie tego trybu postępowania uzasadnione jest znacznym zwiększeniem oraz intensywnością pandemii wirusowej, w wyniku czego cały kraj znajduje się w strefie podwyższonego niebezpieczeństwa zarażenia, co dotyczy w szczególności Warszawa – siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie dysponuje też możliwościami technicznymi przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, to znaczy z jednoczesnym połączeniem teleinformatycznym z miejscami zamieszkania/pobytu/siedziby stron postępowania.