Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę złożoną na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest zobowiązanie pieniężne. Rozstrzygnięcie organu I instancji oraz Dyrektora Izby Skarbowej mają w swojej istocie charakter formalny. W związku z tym w sprawie nie znajduje zastosowania §1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193) - dalej zwane rozporządzenie – stanowiący o wpisie stosunkowym. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 6 w/w rozporządzenia, w sprawach niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Z uwagi na brak należytego opłacenia skargi przez skarżącego reprezentowanego przez radcę prawnego, Sąd na podstawie art. 221ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej p.p.s.a. - skargę odrzucił.
Od postanowienia skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania – art. 221 p.p.s.a. polegające na niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni tego przepisu poprzez uznanie, że pomimo powszechnie podnoszonej w orzecznictwie kwestii nieprecyzyjnego, niejasnego i budzącego wątpliwości interpretacyjne ustalenia wzajemnego zakresu obowiązywania przepisów § 1 i § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia - nie uiszczenie wpisu od skargi w sprawach podatkowych w dacie jej wniesienia stanowi podstawę prawną do odrzucenia skargi z przyczyn formalnych.
W ocenie skarżącego odrzucenie skargi, z uwagi na fakt, że pełnomocnik strony nie uiścił wpisu w dacie wniesienia, w sytuacji w której zaszeregowanie tej opłaty do kategorii wpisów stałych lub stosunkowych budzi poważne wątpliwości jest niedopuszczalną rozszerzającą wykładnią art. 221 p.p.s.a. W przypadku braku precyzji w zakresie zastosowania przepisów o charakterze proceduralnym, nie można podejmować rozstrzygnięć pozbawiających stronę prawa do sądowej ochrony swych praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia. Jednakże w ww. dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. o sygn. SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322), jako niezgodny z art. 221 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP.
Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku potwierdził, że art. 221 p.p.s.a. w jednoznaczny sposób wskazuje na ciążący na adwokatach i radcach prawnych obowiązek opłacania wnoszonych pism, które podlegają opłacie stałej bez konieczności uprzedniego wezwania do uiszczenia opłaty. Obecnie więc żaden przepis nie przewiduje już możliwości wzywania profesjonalnego pełnomocnika do uiszczania wpisu stałego. Zatem skarga podlegająca wpisowi stałemu winna zostać opłacona przy wniesieniu pisma.
Ustawodawca, regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu, oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Użyte w przepisie sformułowanie "w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne", jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie są bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Akty lub czynności będące przedmiotem zaskarżenia mogą kreować określone należność pieniężne bądź stwierdzać jej istnienie i właśnie one podlegają wpisowi stosunkowemu. Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu.
W niniejszej sprawie skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymywała decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W.. Organ I instancji umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego w sprawie umorzenia kary pieniężnej orzeczonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 16 czerwca 2004r. Organ wskazał, że należność ta w dniu 6 lipca 2007r. w całości została wyegzekwowana. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że na dzień wszczęcia postępowania podatkowego o umorzeniu kary pieniężnej orzeczonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 16 czerwca 2004r. brak było przedmiotu sprawy (czyli należności), który mógłby stanowić podstawę umorzenia.
Nie ulega więc wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja kreująca zobowiązanie podatkowe bądź stwierdzająca jego istnienie. Nie nakładała na skarżącego określonych zobowiązań mających wartość pieniężną ani ich nie ustalała. Z tego też względu podlegała wpisowi stałemu. Z uwagi na charakter należności, której dotyczył wniosek o umorzenie – sprawy nie można było zakwalifikować jako sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych. W toku postępowania administracyjnego również strona skarżąca wskazywała, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą podatkową.
Wpisem należnym w niniejszej sprawie jest wpis o charakterze stałym w kwocie 200 zł. Słusznie Sąd pierwszej instancji jako podstawę wpisu od skargi wskazał § 2 ust. 6 rozporządzenia oraz prawidłowo zastosował przepis art. 221 p.p.s.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości ustalenie czy zaszeregowanie opłaty od niniejszej sprawy winno dotyczyć kategorii spraw objętych wpisem stosunkowym czy stałym. Ewentualne wątpliwości mogły dotyczyć czy w sprawie wpis stały należny jest na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia czy też na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Z uwagi jednak, że skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego - nie uiścił żadnej opłaty, bezzasadnie podnosi zarzut braku precyzji w zakresie zastosowania przepisów procedury.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.