Uzasadnienie
Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. A.M. (dalej jako "Skarżący") złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędzi D.M. w sprawie o sygn. akt II FSK 2987/12, wskazując na fakt orzekania i wydawania niesprawiedliwych i krzywdzących wyroków dla podatników z transzy pracowniczej Banku [...] S.A. w W. z naruszeniem prawa, co jednoznacznie dowodzi stronniczości w orzekaniu, przez co zaistniała okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość, co do możliwości wydania przez sędziego orzeczenia w tej sprawie bezstronnie i zgodnie z obowiązującym prawem.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że sędzia D.M. uczestniczyła w dniu 28 czerwca 2012 r. w wydaniu wyroków II FSK 489/11 i II FSK 2546/10, oddalających skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. i stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie zabezpieczenia należności pieniężnych.
Skład orzekający, w tych wymienionych sprawach, nie kierował się przepisami prawa, ale nieskrywanym zamiarem pokrzywdzenia Skarżącego, a sędzia sprawozdawca uchybił treści uchwały NSA z dnia 26 października I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem oceniając sposób prywatyzacji Banku nietrafnie wiąże to ze zwolnieniem dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych, gdy ustawodawca uzależnia to zwolnienie od sposobu nabycia akcji przez podatników, a nie sposobu sprzedaży ich przez właściciela, co jest czym innym. Niedorzeczna jest też definicja sformułowana przez NSA dotycząca oferty publicznej, pomimo że dyrektywy unijne już ją oznaczyły, a co przedkłada się wprost na zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku od dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji z transzy pracowniczej. Składowi orzekającemu uszła uwadze treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego sytemu obrotu oraz spółkach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1539, z późn. zm.), tj. art. 1, art. 3 i art. 128. Zatem w tej sytuacji pominięcie woli ustawodawcy zobowiązywał skład orzekający do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej wobec istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt II GSK 240/06). Sąd również nie zajął stanowiska wobec bezprawnego wykorzystania przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania zabezpieczającego do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W dalszej części uzasadnienia Skarżący dokonał podobnej analizy wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2546/10, stwierdzając, że ten pobieżny, z konieczności, przegląd orzecznictwa sędzi NSA D.M. wprost wskazuje na występowanie obiektywnych dowodów na lekceważenie nie tylko przepisów prawa, ale swoich podstawowych obowiązków, stronniczość w orzekaniu i pomijanie wad konstytutywnych postępowania, dotyczącego m.in. wykorzystywania do przerywania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przekształcenia nielegalnego zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Sędzia D.M. złożyła do akt sprawy oświadczenie, że w stosunku do sprawy ani w stosunku do stron nie zachodzą po jej stronie żadne okoliczności i przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek podlega oddaleniu.
Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancyjny i stanowi konkretyzację zasady prawa do sądu, wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP, zgodnie z którym: "każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd." W postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawę do wyłączenia sędziego stanowi zaistnienie bezwzględnych przesłanek (określonych w art. 18 § 1 P.p.s.a. lub przesłanek względnych (określonych w art. 19 P.p.s.a.). Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, iż niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy.
Wyłączeniu na podstawie art. 19 P.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony." (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Podkreślić należy, że wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziego odpowiadać musi określonym w ustawie rygorom formalnym, zwłaszcza stosownie do art. 20 P.p.s.a., musi zawierać uzasadnienie uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia. W związku z powyższym, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Zgodnie natomiast z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
W niniejszej sprawie sędzia, której wniosek dotyczy złożyła wymagane oświadczenia, wskazując, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość do jej bezstronności (k. 66 akt sądowych). Wskazać należy, że Sąd Najwyższy na tle analogicznej do art. 19 P.p.s.a. regulacji art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) zauważył, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I Cz 212/71, publ.: OSNC 1972, nr 3, poz. 55).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziego nie jest poparty żadnymi konkretnymi faktami, a treść uzasadnienia nie uprawdopodobnia przyczyny wyłączenia. Instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008, z. 6, poz. 97 oraz glosa A. Gomułowicza do tego postanowienia, OSP 2008, z. 11, s. 916 i nast.).
Subiektywny pogląd Skarżącego, co do prawidłowości orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych sprawach nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego NSA od rozpoznania skargi kasacyjnej, o której to przesłance mowa jest w art. 19 P.p.s.a. Zatem wniosek o wyłączenie sędzi D.M. w tej sprawie podlega oddaleniu, bowiem przytoczone okoliczności nie wywołują wątpliwości, co do jej bezstronności w rozpoznawaniu tej sprawy.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.