Uzasadnienie
Skarżący M. D. wraz ze skarga kasacyjną złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej P. z dnia 25 maja 2011 r. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. D. – członka zarządu "T." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. za zaległości podatkowe spółki. Wskazał, że wykonanie ww. decyzji spowoduje konsekwencje w postaci okoliczności stanowiących o niebezpieczeństwie wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody niemajątkowej sprowadzającej się do:
- - utraty przez Skarżącego zaufania osób, które zaaprobowały go na stanowisko członka zarządu;
- - utraty przez Skarżącego w społeczności lokalnej W. wizerunku osoby sumiennie wykonującej powierzone jej obowiązki w tym niebojącej się wyzwań związanych między innymi z restrukturyzacją "T." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. zwanej dalej podatnikiem.
- - utraty przez Skarżącego społecznej opinii osoby działającej dla dobra ogółu i nie ponoszącej odpowiedzialności za fiasko restrukturyzacji podatnika;
- - utraty przez Skarżącego prestiżu społecznego poprzez utożsamienie wykonania decyzji Naczelnika podtrzymanej Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z obarczeniem Skarżącego odpowiedzialnością za fiasko działań restrukturyzacyjnych u podatnika.
Ponadto spowodowanie trudnych do przezwyciężenia skutków w postaci:
- - utraty źródła utrzymania Skarżącego w postaci wykonania czynności zarządczych, co nastąpi wskutek faktycznego utrzymania wykonania decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowej za zobowiązania podatkowe podatnika z prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sądy administracyjne;
- - utraty możliwości zarobkowych żony, co nastąpi wobec konieczności spieniężenia majątku, który stanowi bazę materialną dla prowadzenia przez żonę Skarżącego działalności ubezpieczeniowej;
- - utraty zaufania Skarżącego do przedstawicieli Skarbu Państwa (Ministerstwa Skarbu Państwa), który z jednej strony zachęcali Skarżącego i wspierali Skarżącego w podjęciu decyzji o przyjęciu funkcji członka zarządu podatnika, w tym aktywnie uczestniczyli w działaniach restrukturyzacyjnych podatnika, a obecnie przedstawiciele Skarbu Państwa (Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., Dyrektor Izby Skarbowej w P.) przypisują Skarżącemu odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe podatnika;
- - należność pieniężna objęta decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego, podtrzymaną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej znacznie odbiega od bieżących wpływów do budżetu domowego Skarżącego, a egzekucja tej należności pieniężnej spieniężenia całego dorobku życia Skarżącego.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w dacie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek skarżącego) wykonania zaskarżonej decyzji, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, oddalającego skargę.
Podstawę do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, który jest przedmiotem wniesionej skargi, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zabezpieczenie sytuacji strony na czas trwania postępowania w danej instancji, co wprost wynika z art. 61 § 6 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być przy tym wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu, wiąże się w związku z tym z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu. Na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wniosku świadczy o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FZ 481/09). W niniejszym przypadku strona uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa zaistnienia w wypadku wykonania decyzji trudnych do odwrócenia skutków, tzn. takich, których powstanie spowoduje istotną, trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zasadnie stwierdziła strona skarżąca w treści wniosku, że wysokość należności podlegających wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej pozostaje w wyraźnej dysproporcji do aktywów majątkowych, jakimi dysponuje M. D. W istocie dojdzie do likwidacji majątku zobowiązanego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanej normy z art. 61 § 3 P.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia.