Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I SA/Go 378/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A. W. (dalej jako "podatnik", "wnioskodawca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku, podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 3 grudnia 2012 r.
Argumentując swój wniosek podatnik wskazał, że jest on uzasadniony szczególnie ważnym interesem strony. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, gdyż całą aktywność życiową poświęcił spółce R., z której nie osiągnął żadnych profitów. Nie posiada również oszczędności, które można by przeznaczyć na zapłatę zobowiązania. Nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nie posiada także cennych ruchomości, co do których można by skierować postępowanie egzekucyjne. Cały majątek ruchomy podatnika stanowią jego rzeczy osobiste. Z uwagi na schorzenie kręgosłupa i związane z tym dolegliwości, wnioskodawca musiał znacznie obniżyć swoje zaangażowanie w działalność zarobkową i obecnie jego jedynym źródłem utrzymania jest zatrudnienie za wynagrodzenie 1680 zł brutto.
W związku z tym prowadzenie egzekucji może narazić podatnika na utratę podstaw egzystencji, w szczególności środków na rehabilitację swojego schorzenia, co może doprowadzić do eskalacji dolegliwości i w konsekwencji do kalectwa. Dlatego skutki wykonania decyzji mogą być nieodwracalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Argumentacja podatnika sprowadzała się jedynie do ogólnikowego przedstawienia jego trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala mu uiścić zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją. Z powyższego wynika, że wnioskodawca przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatruje de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołuje.
NSA pragnie zauważyć, że trudna sytuacja materialna oraz dotkliwości egzekucji, nie mieszczą się wśród przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 6 maja 2013 r., I FZ 159/13).
Ponadto wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów (poza wnioskiem o przyznanie praw pomocy oraz umową o pracę z dnia 1 lutego 2013 r., wraz z wypowiedzeniem zmieniającym), które uwiarygodniłyby jego twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Tym samym podatnik uniemożliwił Sądowi zapoznanie się oraz dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości finansowych, co jest niezbędne przy badaniu zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11).
Skoro podatnik nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek skarżącego na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.