Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oddalił skargę kasacyjną L. J. i P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2007 r. o sygn. akt I SA/Po 1424/06.
W dniu 4 maja 2009 r. L. J. i P. J. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem, którą oparli na przesłance wymienionej w art. 273 § 2 p.p.s.a. oraz wnieśli o uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w związku z oddaleniem ich skargi kasacyjnej postanowili sprawdzić interpretacje i orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Wówczas stwierdzili, że w dniu 18 grudnia 2007 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zapadł wyrok w sprawie o podobnym stanie faktycznym oraz takim samym stanie prawnym, jednakże o odmiennej treści. Dokonana w tym orzeczeniu wykładnia art. 22j ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej jako u.p.d.o.f.) jest zgodna ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżących w ich sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 280 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci.
Zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Rozumieć przez to należy, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie.
Przyjąć należy, że "nowymi" środkami dowodowymi (okolicznościami) w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania.
Warto zwrócić uwagę na tę okoliczność, że z końcowej części przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że wykorzystany w tej regulacji zwrot "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i podówczas nieujawnionych, bo nieznanych stronie. Nie odnosi się ono zatem do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych w toku tego, zakończonego prawomocnym wyrokiem, postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. GSK 1242/04, opubl. pod nr Lex 176988). Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy, co jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 maja 1967 r. I PZ 20/67 - nie należy do jej funkcji.
Powołany przez skarżących w uzasadnieniu skargi wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. o sygn. akt II FSK 1420/06 zawiera odmienną od przyjętej w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r., będącym podstawą skargi o wznowienie postępowania, interpretację przepisu art. 22j ust. 1 i 2 u.p.d.o.f., co w ocenie skarżących wypełnia przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a., gdyż mając na uwadze zasadę jednolitości linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego ten pierwszy wyrok powinien mieć kapitalne znaczenie dla wydania orzeczenia w ich sprawie, a nie był on im znany wcześniej.
Stanowiska tego nie można podzielić. Odmienna interpretacja przepisów dokonana przez NSA w różnych sprawach nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż wykładnia przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Sąd bada każdą sprawę osobno i wydaje orzeczenie zależne od zebranego materiału, ustaleń i zaistniałych okoliczności i dotyczy ono tylko tej sprawy, w której zapadło (patrz wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2006 r., wydany w sprawie II OSK 1452/05, niepubl., czy wyrażony na tle art. 403 § 2 k.p.c., którego odpowiednikiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest art. 273 § 2 p.p.s.a. pogląd Sądu Najwyższego w postanowieniu II UKN 402/98, opubl. w OSNP 1999/24/805).
W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, iż interpretacja przepisów nie jest ani środkiem dowodowym, ani też okolicznością faktyczną (patrz postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r. wydane w sprawie sygn. akt II OSK 689/05, opubl. pod nr Lex 209431).
Zatem wobec niezaistnienia ustawowej podstawy wznowienia postępowania, mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.