Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 października 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004.
W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia 27 października 2008 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21 lipca 2008 r., umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika – E. K. w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002, 2003 i 2004 r. Pełnomocnik E. K. - adwokat R. O., złożył za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pełnomocnik skarżącej wraz z wniesioną skargą nie uiścił wpisu stałego od tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając zaskarżone postanowienie, powołał się na treść art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., zgodnie, z którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpatrzenia albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy aktu niekreującego zobowiązania pieniężnego, wobec czego wniesienie skargi nie rodzi obowiązku uiszczenia wpisu stosunkowego, ale zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., określanej dalej jako rozporządzenie) w niniejszej sprawie należało uiścić wpis stały w kwocie 500 zł, jako w sprawie z zakresu zobowiązań podatkowych.
Wskazano, że w pierwotnym brzmieniu § 5 ust. 2 tego rozporządzenia zapisane było, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi, jednakże przepis ten został uznany za niezgodny z art. 221 p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 45, poz. 322.). Zgodnie z tym orzeczeniem zakwestionowany przepis utracił moc obowiązującą z dniem 17 marca 2006 r. W przedmiotowej sprawie skarga wniesiona została przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) w grudniu 2008 r., a zatem w momencie gdy, nie obowiązywał już zapis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., co oznacza, iż wraz z wniesieniem skargi pełnomocnik winien był uiścić do Sądu wpis w sposób przewidziany § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Skoro w sprawie pełnomocnik strony nie uiścił wpisu wraz ze wniesieniem skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 221 p.p.s.a, skargę odrzucił.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że wniesiona przez skarżącego skarga na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku skarżącej o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych stanowi skargę z zakresu zobowiązań podatkowych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem bezpodstawnym odrzuceniem skargi.
Niezależnie od powyższego z ostrożności procesowej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia oraz w związku z art. 225 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez odrzucenie skargi, mimo, że nawet gdyby uznać, że skarga podlega wpisowi w wysokości stałej, to zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 6 rozporządzenia wyniósłby on 200 zł, a po stronie skarżącej, która uiściła wpis w wysokości 251 zł powstałaby nadpłata w wysokości 51 zł. Powstanie nadpłaty nie powinna natomiast skutkować odrzuceniem skargi, a jedynie zwrotem nadpłaconej kwoty, zgodnie z brzmieniem art. 225 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlega oddaleniu.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem autora środka zaskarżenia w niniejszej sprawie powinien być pobrany wpis stosunkowy, albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego dotyczyła umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku podatnika o umorzenie odsetek od zaległości. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Warunkiem pobrania wpisu stosunkowego jest zatem istnienie związku bezpośredniego pomiędzy decyzją będącą przedmiotem skargi a należnością pieniężną. Decyzja zaś pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej. W zdaniu pierwszym art. 231 p.p.s.a. chodzi więc o akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną albo stwierdzające jej istnienie.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 października 2009 r., II FPS 2/09, zajął stanowisko, że od skargi na decyzję organu podatkowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej pobiera się wpis stały, o którym mowa w zdaniu drugim art. 231 p.p.s.a. Tym bardziej w przypadku zaskarżenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, czy też odsetek, brak jest przesłanek do pobrania wpisu stosunkowego. W związku z tym zasadnie przyjęto, że w niniejszej sprawie od skargi należy pobrać wpis stały.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny, określając wysokość wpisu stałego zasadnie zastosował przepis § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, tym samym uznając, że brak jest przesłanek do pobrania wpisu wyliczonego w oparciu o art. § 2 ust. 6 rozporządzenia. Pierwszy ze wspomnianych przepisów stanowi, że wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych 500 zł. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej O.p.) zobowiązanie podatkowe to wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. W judykaturze przyjmuje się, że z treści wyżej cytowanego przepisu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia wynika, że norma wyznacza wysokość wpisu stałego w sprawach z "zakresu zobowiązań podatkowych", a nie "zobowiązań podatkowych" określonych w cytowanym art. 5 O.p. Sformułowanie – "z zakresu zobowiązań podatkowych" oznacza, że ustawodawca rozszerzył obszar przypadków (spraw), do których norma ta znajdzie zastosowanie na wszelkie te spory sądowoadminstracyjne, które pozostają w związku ze zobowiązaniem podatkowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., II FZ 429/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2008 r., II FZ 392/08).
Przedmiotem skargi, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 października 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek podatniczki w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 – 2004 r. Niewątpliwie zatem przedmiotowa skarga należy do kategorii spraw "z zakresu zobowiązań podatkowych" i należny jest od niej wpis sądowy w kwocie 500 zł, w myśl § 3 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia, a nie jak wnosi strona na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia.
Warto podkreślić, że w analizowanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. zawarto również pewne regulacje, które nakazują pobranie wpisu stałego w innej wysokości pomimo tego, że skarga dotyczy sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych. Ma to miejsce w odniesieniu do skarg na postanowienia (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz skarg dotyczących postanowień lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu (§ 2 ust. 5 rozporządzenia). Przedmiotowe rozporządzenie zaś nie wprowadza odrębnego wpisu stałego w odniesieniu do skarg na decyzje umarzające postępowanie administracyjne. Stąd uprawniony jest wniosek, że tego typu skargi mieszczą się w dyspozycji § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia.
Z wyżej wskazanych względów nie można podzielić zapatrywania autora skargi kasacyjnej, że przedmiotowa skarga podlega wpisowi stałemu z § 2 ust. 6 rozporządzenia. Przepis ten określa, że w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Skoro więc, jak wyżej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, że należny wpis wynosi 500 zł, gdyż zastosowanie ma § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, nie można zastosować § 2 ust. 6 rozporządzenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę jako nie zasadną.