Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I SA/Op 424/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, J. K., G. G. i M. W. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Op 424/13 ze skargi P. [...] z siedzibą w O. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziów pełnomocnik spółki wskazał, że ten sam skład sędziowski brał udział w rozpoznaniu przez WSA w Opolu sprawy o sygn. akt I SA/Op 185/13. Pełnomocnik wyjaśnił, że materiał dowodowy i wnioski podniesione przez organ w przedmiotowej sprawie są identyczne z uwzględnionymi w sprawie zakończonej niekorzystnym dla strony wyrokiem. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że skład orzekający w niniejszej sprawie, opierając się na tym samym materiale dowodowym, może wyrokować jak w sprawie wcześniejszej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że wskazane przez pełnomocnika spółki okoliczności nie spełniają żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego sądu administracyjnego z mocy prawa, jak również nie wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd zauważył, że w realiach obecnie rozpatrywanej sprawy oraz sprawy na którą powołał się składający wniosek (I SA/Op185/13) występuje tożsamość podmiotów (skarżącego oraz organu), lecz brak jest tożsamości przedmiotu, jako że przedmiotem kontroli sądu są różne decyzje administracyjne (w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych – sprawa obecna i w przedmiocie podatku od towarów i usług – sprawa, w której zapadł niekorzystny dla strony nieprawomocny wyrok z dnia 29 maja 3013 r.) odnoszące się do co najwyżej podobnych stanów faktycznych. Wobec powyższego Sąd I instancji postanowił oddalić wniosek skarżącej spółki.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziów WSA w Opolu J. K., G. G. i M. W. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Op 424/13 względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie kwestii wyłączenia powyżej wymienionych sędziów WSA w Opolu od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Op 424/13 do ponownego rozpatrzenia WSA w Opolu, a także o zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik poddał również pod rozwagę Sądu I instancji uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie autokontroli, stosownie do art. 195 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
NSA zgadza się i w pełni popiera stanowisko sądu I instancji, że przytoczone we wniosku argumenty, przemawiające w ocenie spółki za wyłączeniem wskazanych w nim sędziów od rozpoznawania sprawy nie odpowiadają przesłankom wyłączenia, wymienionym w art. 18 § 1 p.p.s.a., uzasadniającym wyłączenie sędziów z mocy ustawy, jak również nie wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 p.p.s.a.
Przepis ten ma zapewnić konstytucyjne prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i wyeliminowaniu sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania u obiektywnego zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach.
Wskazać należy, że sędzia jest wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, gdy wcześniej wydał orzeczenie w sprawie tożsamej ze sprawą, która jest obecnie rozpoznawana. O tożsamości spraw rozstrzyganych przez sąd można mówić wtedy gdy odnoszą się one do spraw, których przedmiotem rozstrzygnięcia są te same prawa i obowiązki dotyczące tego samego podmiotu, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu. Sąd zauważył, że w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z tak rozumianą tożsamością spraw, na co trafnie zwrócił uwagę sąd I instancji w swoim postanowieniu.
Zdaniem Sądu również fakt niezadowolenia strony z zapadłego wcześniej orzeczenia, w którym uczestniczyli objęci wnioskiem sędziowie, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w przedmiotowej sprawie.
Poza tym wniosek o wyłączenie sędziów nie może być oparty na subiektywnym przekonaniu strony, że skoro sędzia wydał w innej jej sprawie niekorzystny wyrok, to uczyni to w każdej kolejnej. Strona musi przynajmniej uprawdopodobnić, że to niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wynikało z okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, iż okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziów, których wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności związanych ze stosunkiem osobistym, ekonomicznym (postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 15/12, LEX nr 1107908).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w niniejszej sprawie przez pełnomocnika strony zarzuty nie znajdują uzasadnienia, dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.