Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Po 237/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił I. i A. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 grudnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, że I. i A. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 grudnia 2008 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 12 września 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P., uzupełniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze, pismem z dnia 17 lutego 2009 r.
W ocenie sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego. Strona postępowania sądowoadministracyjnego, składając wniosek zobowiązana jest do wykazania zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zdaniem sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Wskazanie przez skarżących, iż rozdysponowali środki otrzymane z tytułu nadpłaty do "zwrotu", do zwrotu których na podstawie zaskarżonej decyzji są zobowiązani nie jest wystarczające w ocenie sądu pierwszej instancji. Wniosek nie zawiera odniesień do konkretnej sytuacji majątkowej skarżących. Nie wynikało to również z okoliczności sprawy.
W zażaleniu na powyższe ostanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 12 września 2008 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu między innymi podniesiono, że uzyskaną od urzędu skarbowego kwotę 56866,40 zł, którą następnie są zobowiązani zwrócić, wydatkowali w całości i nie są w stanie wykonać zobowiązania. Skarżący podnosi, że przebywa na leczeniu w R., uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 3800,00 zł miesięcznie. Podaje, że jego sytuacja finansowa jest normalna, łącznie z żoną utrzymuje się z kwoty 3000 – 4000 zł miesięcznie. Skarżący wskazują, że brak wstrzymania wykonania decyzji może wyrządzić im nie tylko szkodę ale i trudne do odwrócenia ujemne skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Z tych uwag wynika, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia -znaczna szkoda" lub -trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy.
W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, że postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazują we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek nie uzasadniają, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zakażonej decyzji, to należy przyjąć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu sąd pierwszej instancji dokonał oceny sprawy o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie znalazł okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.