Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 717/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 14 lutego 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ww. skardze pełnomocnik skarżącej zawarł przedmiotowy wniosek, podnosząc, że w razie wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody. Względem podatniczki zostały wszczęte postępowania podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych. Niektóre z nich zostały zakończone i wszczęto egzekucję. W konsekwencji organ podatkowy zajął prawa majątkowe stanowiące wierzytelności z rachunku bankowego oraz pozostały majątek ruchomy i nieruchomy skarżącej. Skarżąca nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd podniósł, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik ograniczył się bowiem do wskazania możliwości zaistnienia stanu niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, nie uzasadnił jednak szczegółowo swojego stanowiska i wskazał jedynie na prowadzone wobec skarżącej postępowania egzekucyjne oraz dokonane w ich toku zajęcia praw majątkowych skarżącej. Sąd zauważył, że ogólnikowe uzasadnienie wniosku uniemożliwia sądowi ocenę, czy odpowiednie przesłanki zachodzą w sprawie, skarżąca zaś nie wskazała na czym w jej przypadku miałaby polegać znaczna szkoda w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na to postanowienie, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", polegające na niewłaściwym przyjęciu, że wniosek o wstrzymanie nie zawiera uzasadnienia podstaw określonych w niniejszym przepisie, pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie organ stwierdził, że identyfikuje się ze stanowiskiem WSA w Krakowie w zakresie przedmiotowego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, CBOSA).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ogólnikowe wskazanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody samo przez się nie oznacza wykazania przez stronę, że okoliczność ta, stanowiąca, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., jedną z podstaw wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania decyzji, rzeczywiście istnieje. Poza tym skarżąca nie dołączyła do wniosku (do czego była zobowiązana) żadnych dokumentów potwierdzających zaistnienie przewidywanych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym strona uniemożliwiła Sądowi pierwszej instancji zapoznanie się oraz ocenę jej stanu majątkowego, co jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dopiero do zażalenia z dnia 11 czerwca 2014 r. dołączono kserokopie trzech dokumentów mających wskazywać, że istnieją okoliczności uprawdopodabniające wyrządzenie skarżącej znacznej szkody, jednak Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania sądu pierwszej instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Skoro strona nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, postanowienie WSA w Krakowie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.