Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 lipca 2013 r. P. Sp. z o.o. w M. wniosła o zwolnienie od kosztów wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 marca 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Pismem z dnia 26 lipca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 31 sierpnia 2013 r. spółka nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą uzupełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 5 września 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił wniosek spółki bez rozpoznania. Na skutek sprzeciwu wniesionego na powyższe rozstrzygniecie, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. pozostawił wniosek spółki bez rozpoznania. Uzasadniając postanowienie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka uzupełniła wniosek już po upływie 7-dniowego terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), argumentując, że skutecznego doręczenia wezwania dokonano w dniu 26 sierpnia 2013 r., a termin do uzupełnienia wniosku rozpoczął swój bieg dnia następnego. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w sprawie doszło do doręczenia zastępczego w dniu 23 sierpnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem pozostawienie wniosku przez Sąd pierwszej instancji bez rozpoznania było zgodne z prawem. WSA w Gliwicach prawidłowo ustalił moment, w którym rozpoczął swój bieg termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Słusznie powołał się w tym względzie na art. 73 P.p.s.a., który reguluje instytucję doręczenia zastępczego. Z przepisów tych wynika, że nieodebraną, mimo skutecznego awizowania, w 14-dniowym terminie przesyłkę uznaje się za doręczoną z ostatnim dniem tego terminu. Ponieważ ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie, wynika jednoznacznie, że złożono ją w placówce pocztowej w dniu 9 sierpnia 2013 r. i tego dnia po raz pierwszy została awizowana, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w tym właśnie dniu rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin na odebranie przesyłki. Ponieważ adresat nie odebrał przesyłki w terminie, Sąd słusznie uznał przesyłkę za doręczoną w ostatnim dniu tego terminu, czyli 23 sierpnia 2013 r. Należy się przy tym zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "późniejszy fakt rzeczywistego odbioru wezwania referendarza przez wnioskodawcę 26 sierpnia 2013 r., nie ma znaczenia prawnego".
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że termin do uzupełnienia braków wniosku zaczął biec 24 sierpnia 2013 r. i upłynął w dniu 30 sierpnia 2013 r. W konsekwencji, jako zgodne z prawem ocenić należy rozstrzygnięcie Sądu, który uznał w zaskarżonym postanowieniu, że uzupełniony wniosek – nadany w placówce pocztowej w dniu 31 sierpnia 2013 r. – został wniesiony już po terminie. Ustalenia te doprowadziły WSA w Gliwicach do prawidłowej konkluzji, że wniosek należało pozostawić bez rozpoznania.
Na marginesie należy zauważyć, że okoliczności podnoszone przez spółkę w zażaleniu mogłyby stanowić podstawę skutecznej argumentacji w przypadku wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże w rozpoznawanej sprawie, która dotyczyła zasadności pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zarzuty te ocenić należało jako nietrafione, z uwagi na zawiązanie, zarówno strony postępowania, jak i Sądu, 14-dniowym terminem, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego nie ma charakteru fakultatywnego, tj. nie zależy od decyzji Sądu. Obowiązek wykorzystania tego trybu aktualizuje się w każdym przypadku "niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a." Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, a ponieważ przesyłki nie odebrano w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania, słusznie zastosowano art. 73 § 4 P.p.s.a.
Wobec uznania, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.