Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 475/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. M. (dalej: strona, podatnik) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W uzasadnieniu Sąd podał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, gdyż nie wykazano w nim istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podatnik wskazał jedynie, że konsekwencje egzekucji spornej kwoty podatku dochodowego za 2007 r. będą trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji.
Sąd uznał, że wymogu dostatecznego uzasadnienia wniosku nie spełniło również powołanie się przez stronę na ogólne stwierdzenie, że zajęcie konta bankowego oraz świadczeń rentowych podatnika i jego żony pozbawi ich płynności finansowej i uniemożliwi pokrycie bieżących, niezbędnych wydatków związanych nie tylko z prowadzeniem przez podatnika działalności gospodarczej lecz także związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny. Także dołączone do wniosku uwierzytelnione kopie dokumentów potwierdzających rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego, sposoby jego realizacji i zakres, w ocenie Sądu, okazały się niewystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym strona nie wskazała w jakiej formie i w jakim rozmiarze prowadzona jest działalność gospodarcza, co pozwoliłoby Sądowi odnieść się do przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła błędne niezastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. pomimo podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo, że zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia i wstrzymania wykonania w całości zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu strona powtórzyła argumentację przedstawioną wcześniej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ogólnikowe wskazanie, że egzekucja doprowadzi do wyrządzenia szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków samo przez się nie oznacza wykazania przez stronę, że okoliczności te, stanowiące, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., podstawę wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania decyzji, rzeczywiście istnieją. Nie potwierdza tego również dołączenie do wniosku zawiadomień o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia praw majątkowych, co jest oczywiste, skoro zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.
NSA w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Biorąc pod uwagę podniesioną we wniosku argumentację, a zwłaszcza brak wykazania w jaki sposób postępowanie egzekucyjne może przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, postanowienie WSA w Szczecinie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nie naruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie strony na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.