Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił "A." sp. z o. o. w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 1 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. Uzasadniając orzeczenie Sąd I instancji wskazał, że wniosek strony został uzasadniony ważnym interesem, który sprowadza się do znacznego obciążenia finansowego oraz zagrożenia płynności finansowej spółki w związku ze wzrostem wysokości podatku od nieruchomości wskutek zmiany zasad opodatkowania nieruchomości. Strona zaznaczyła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że zostanie spółka pozbawiona środków pieniężnych w znacznej dla niej wysokości, a nawet czasowe pozbawienie jej "środków finansowych w jakiejkolwiek wysokości byłoby bardzo dotkliwe i spowodowałoby znaczne pogorszenie sytuacji finansowej", tym bardziej, że rok 2007 zakończyła wynikiem ujemnym.
W ocenie Sądu I instancji strona nie wykazała istnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem strona ograniczyła się jedynie do sprecyzowania żądania, a następnie wskazała na swoją trudną sytuację materialną, podnosząc zakończenie roku 2007 stratą. Przedstawiła ona zmianę zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie zobrazowała okoliczności, które uzasadniałyby istnienie przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji podkreślił, że sama sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wykonanie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, że wszelkie należności uiszczone na podstawie tej decyzji zostaną zwrócone wraz z odsetkami ustawowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że argumentów mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie dopatrzył się analizując akta sprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na poniesioną w 2007 r. (-9.731,68 zł) i w 2008 r. (-611,63 zł) stratę strona stwierdziła, że jej sytuacja finansowa nie jest najlepsza, a każde dodatkowe uszczuplenie środków jest dotkliwe. Konieczność zapłaty 60.000 zł spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej skarżącej. Podatek od nieruchomości na 2008 r. został ustalony na kwotę 228.832 zł, co stanowi dla spółki sumę niebagatelną. Kwota ponad zadeklarowaną przez podatnika i zapłaconą przeznaczona będzie na pokrywanie bieżących zobowiązań spółki i wynagrodzenia pracowników, zatem wykonanie decyzji spowoduje szkodę, która będzie miała duży wpływ na działalność bieżącą spółki. Już sam fakt wykazywania w latach 2007-2008 straty uzasadnia w ocenie strony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
W ocenie spółki nie tylko uprawdopodobniła ona, ale wręcz udowodniła, iż wykonanie zaskarżonej będzie skutkowało dla niej znaczną szkodą i będzie trudne do odwrócenia w swych skutkach. Ryzyko poniesienia szkody nie jest wyłącznie hipotetyczne, ale bardzo realne, wręcz pewne. Na potwierdzenie swoich argumentów strona przywołała szereg postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych w sprawach innych podmiotów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca.
W rozpatrywanej sprawie strona powołuje się na swój ważny interes oraz wykazywane straty, twierdząc, iż są to okoliczności w sposób wystarczający uzasadniające jej wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny tego poglądu nie podziela. O ile zgodzić się można, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji leży w interesie, a nawet w "ważnym interesie" strony, o tyle nie sposób uznać, iż istnienie takiego subiektywnego interesu spółki świadczy o spełnieniu przesłanki koniecznej do zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Błędne jest mniemanie spółki, iż uprawdopodobniła ona ("wręcz udowodniła"), że wykonanie decyzji spowoduje zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z wyjątkiem powołania się na wykazywaną w latach 2007-2008 stratę oraz załączenia do zażalenia bilansu na koniec 2008 r. oraz rachunku zysków i strat za rok 2008 r. (przy czym podkreślić należy, iż dokumentami tymi nie dysponował rozpatrujący wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny), strona nie wskazała na żadne konkretne okoliczności mające stwierdzać zasadność jej wniosku.
Nie stanowią uprawdopodobnienia (a tym bardziej "udowodnienia") zasadności wniosku ogólnikowe i gołosłowne twierdzenia dotyczące dotkliwego uszczuplenia środków, czy niemożności uiszczenia określonego zaskarżoną decyzją podatku ze względu na konieczność pokrywania bieżących zobowiązań i wynagrodzeń pracowników. Spółka nie podała w tym zakresie żadnych konkretnych danych, a podkreślić należy, iż to do wnioskodawcy należy wskazanie konkretnych i dokładnych okoliczności mających przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Wynika to również z powołanych w zażaleniu orzeczeń - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego lakoniczność wskazywanych okoliczności mających uzasadniać wniosek strony nie stanowi o uprawdopodobnieniu realnego i wymiernego zagrożenia dla spółki (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 października 2007 r., I SA/Łd 1132/07). Strona nie wykazała również, iż skutki powstałe w wyniku wykonania zaskarżonego aktu nie będą mogły być odwrócone po ewentualnym uwzględnieniu jej skargi (co przecież w przypadku decyzji dotyczących należności pieniężnych, jak w niniejszej sprawie, wiąże się, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, ze zwrotem uiszczonego nienależnie podatku wraz z odsetkami ustawowymi) - postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OZ 1256/05, z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04, z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 120/04.
Wskazać też należy, iż mimo powołania się na orzeczenie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/05, gdzie jednoznacznie podkreślono obowiązek wnioskodawcy dokładnego przytoczenia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu i uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków, strona ograniczyła się do ogólnych stwierdzeń, które uniemożliwiły zarówno Sądowi I instancji jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu stwierdzenie, iż sytuacja spółki rzeczywiście uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wskazała również na postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, gdzie podkreślono obowiązek Sądu uwzględniania z urzędu okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Wskazać tu należy, iż w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji stwierdził, iż również analiza akt nie uzasadnia w jego ocenie zastosowania instytucji wstrzymania wykonania aktu. W zażaleniu strona nie zakwestionowała tego twierdzenia, a zwłaszcza nie wskazała, że z akt wynikają odmienne wnioski dotyczące jej położenia niż te, do których doszedł Sąd I instancji.
Odnosząc się do twierdzeń zażalenia uznać należy, iż nie znajduje w jego treści uzasadnienia pogląd strony o grożącej jej "niepowetowanej" szkodzie czy zagrożeniu płynności finansowej spółki. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż spółka w przeciągu roku 2008 zwiększyła zasób swoich aktywów trwałych o prawie 400.000 zł, w tym jej środki zainwestowane w długoterminowych aktywach finansowych wynosiły na koniec 2008 r. prawie 2.500.000 zł. Co prawda spadła wartość aktywów obrotowych, jednakże w dalszym ciągu na koniec 2008 r. wynosiły one ponad 500.000 zł, w tym należności krótkoterminowe wynosiły 92.900 zł, a środki pieniężne i inne aktywa pieniężne - ponad 400.000 zł. Jedynie w kasie i na rachunkach na dzień 31 grudnia 2008 r. spółka dysponowała ponad 40.000 zł. Jeśli natomiast chodzi o pasywa, podnieść należy, iż z bilansu wynika brak zobowiązań długoterminowych, a w ramach zobowiązań krótkoterminowych niecałe 10.000 zł dotyczą takich pozycji jak zobowiązania z tytułu dostaw i usług, wynagrodzenia czy inne - reszta (prawie 75.000 zł) dotyczy zobowiązań z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń.
Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, iż sytuacja spółki uległa w toku 2008 roku poprawie - mimo wykazanej minimalnej straty netto (-611,63 zł), spółka wypracowała zysk brutto z działalności gospodarczej (10.134,37 zł). Znamienne przy tym jest, że strona ani nie wskazała na swoją obecną sytuację (zażalenie jest datowane na 8 kwietnia 2009 r., a "najnowszą" okolicznością powołaną w jego treści jest strata wykazana na koniec 2008 r.), ani nie przedłożyła żadnych dokumentów w tym zakresie. Stąd też stwierdzić należy, iż ze względu na lakoniczność lub ogólnikowość powoływanych informacji, bądź też ze względu na ich zupełny brak, strona nie wykazała, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ w swym zażaleniu strona nie wywiodła, iżby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył wskazany przepis, a Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takiego naruszenia we własnym zakresie, zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.