Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2007 r. Z.J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 3 października 2007 r. Wnioskodawca podał, że w dacie doręczenia wspomnianej decyzji, tzn. w dniu 8 października 2007 r., przebywał za granicą, wobec czego odebrała ją jego żona, która nie pamiętając dokładnie daty otrzymania pisma, wskazała mu błędną datę doręczenia. Wskutek tego pozostawał w mylnym przekonaniu co do biegu terminu do wniesienia skargi. Sporo czasu zajęło mu poszukiwanie odpowiednich przepisów i komentarzy. Skargę nadał w urzędzie pocztowym w dniu 10 listopada 2007 r., podczas gdy termin do jej wniesienia minął dnia 7 listopada 2007 r.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wr 1799/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd nie uwzględnił wyjaśnień wnioskodawcy, uznając, że podana we wniosku o przywrócenie terminu przyczyna jego uchybienia, nie świadczy o braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Wnioskodawca nie dochował bowiem należytej staranności przy określaniu właściwego biegu terminu procesowego w sprawie. Zaniechał ustalenia dokładnej daty otrzymania decyzji przez żonę (np. w urzędzie pocztowym), pomimo że nie pamiętała ona dokładnie daty doręczenia.
W zażaleniu na wyżej opisane postanowienie Z.J. powtórzył okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wniosku o przywrócenie terminu. Podał także, że w miejscowości, w której mieszka, nie ma urzędu pocztowego, stąd zasięgnięcie informacji co do daty odbioru pisma wiązałoby się z przeciągnięciem terminu do złożenia "odwołania" oraz wyjazdem do innej miejscowości i znacznymi kosztami. W jego ocenie, popartej odwołaniem do zasad ogólnych postępowania administracyjnego, brak przywrócenia terminu spowoduje pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która jest niesłuszna i może być podstawą kolejnych krzywdzących decyzji. Dlatego w obronie swojego słusznego interesu domaga się przywrócenia terminu, aby można było podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia jego sprawy.
W konsekwencji autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zasada prawdy obiektywnej i słuszny interes wnioskodawcy, to kategorie wyrażone w różnych przepisach o charakterze proceduralnym. W żadnej z procedur nie uzasadniają one jednak rozpatrzenia środka odwoławczego wniesionego po terminie, jeżeli uchybienie terminu zostało zawinione przez stronę. Wartości zawarte we wspomnianych zasadach ustąpić muszą bowiem przed wartością wynikającą z zasady pewności obrotu prawnego, która oznacza, że po upływie określonego terminu nie można wzruszyć danego rozstrzygnięcia.
Nie wdając się zatem w rozważania, czy i na jakiej podstawie prawnej, zasady wyrażone w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), mają swoje odpowiedniki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przede wszystkim stwierdzić należy, że przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, rozstrzygające znaczenie ma istnienie albo brak winy strony w uchybieniu tego terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, brak winy zachodzi jedynie wówczas, gdy istniały przeszkody w zachowaniu terminu, których strona nie była w stanie przewidzieć i pokonać. Zgodzić trzeba się też z Sądem pierwszej instancji, że istnienia tego rodzaju przeszkód strona nie uprawdopodobniła.
Brak urzędu pocztowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy nie stanowił przeszkody nie do pokonania w ustaleniu daty doręczenia decyzji, której żona strony nie pamiętała. Powszechna dostępność różnych środków komunikacji, w tym zwykły telefon do urzędu pocztowego, pozwoliłyby wnioskodawcy ustalić tę niezwykle ważną okoliczność w ciągu kilku minut, nie powodując żadnej zwłoki.
Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na skutek mylnego zaadresowania koperty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zamiast do Dyrektora Izby Skarbowej (k.16 akt), jak tego wymaga art. 54 § 1 p.p.s.a., nie miał zastosowania art. 83 § 3 p.p.s.a., w związku z czym za datę wniesienia skargi uznać należy datę wpływu pisma do Izby Skarbowej w W.- Ośrodek Zamiejscowy w W., co miało miejsce dnia 15 listopada 2007 r. Skarżący był prawidłowo pouczony o trybie wnoszenia skargi, czemu dał wyraz zamieszczając w nagłówku skargi zwrot "za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej...". Jednakże kopertę zaadresował błędnie.
Reasumując, wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w opóźnieniu ani za okres od 7 do 10 listopada 2007 r., ani za okres od 10 listopada do 15 listopada 2007 r.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.