Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. (sygn. akt I SA/Op 70/08) postanowił przywrócić I. K. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 3 stycznia 2008 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy, ponieważ we właściwym terminie skargę wniosła – tyle że złożyła ją w kancelarii niewłaściwego organu. Kancelaria Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. oraz Izby Skarbowej w O. mieszczą się pod tym samym adresem (O., ul. O.). Dla zachowania terminu wystarczyło, by Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał wadliwie wniesione pismo skarżącej w dniu, w którym je otrzymał lub dnia następnego. W sensie technicznym sprowadzało się to do przeniesienia pisma na inne piętro tego samego budynku. Nawet uwzględniając konieczne czynności techniczne związane z zarejestrowaniem wpływającego pisma, okres dwóch dni na dokonanie tych czynność wydał się Sądowi zbyt długi. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, gdyż pomimo złożenia jej w niewłaściwym organie termin zostałby zachowany, gdyby organ ten nie działał opieszale w zakresie przekazania pisma organowi właściwemu.
Ponieważ skarżąca o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi, zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli od doręczenia skargi.
Dyrektor Izby Skarbowej w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie zarzucił mu naruszenie: art. 86 § 1 dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.) w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. a także art. 87 § 2 p.p.s.a – poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ponosi winy w wadliwym wniesieniu skargi tj. za pośrednictwem niewłaściwego organu, mimo właściwego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a – poprzez wadliwe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazanie, że przesłanką przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest fakt opieszałego działania organów skarbowych oraz poprzez brak odniesienia się do spełnienia przez skarżącą przesłanki braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W ocenie autora zażalenia nie można przyjąć, że skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu. Skarżąca powinna dołożyć należytej staranności nie tylko w oznaczeniu właściwego organu, ale również we wnoszeniu pism. Fakt, że Izba Skarbowa oraz Pierwszy Urząd Skarbowy mieszczą się w tym samym budynku nie może mieć znaczenia, gdyż są to wyodrębnione jednostki organizacyjne, posiadające różne miejsca składania pism przez interesantów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 p.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. odpowiada prawu. Sąd przyjął, iż skarżąca dochowała terminu do wniesienia skargi bowiem nie można mówić o winie w wypadku kiedy skarga została wniesiona w terminie, nagłówek jej świadczy, że była skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w O., a zarówno Pierwszy Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa w O. mieści się pod tym samym adresem. Dla zachowania terminu wystarczyło, by Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał wadliwie wniesione pismo skarżącej w dniu, w którym je otrzymał lub dnia następnego. W sensie technicznym sprowadzało się to do przeniesienia pisma na inne piętro tego samego budynku. Nawet uwzględniając konieczne czynności techniczne związane z zarejestrowaniem wpływającego pisma, okres dwóch dni na dokonanie tych czynność wydał się Sądowi pierwszej instancji zbyt długi.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że artykuł 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy, co w ocenie tutejszego Sądu należycie uzasadnił.
Należy zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z przepisami prawa przy tym, to do Sądu pierwszej instancji, kierującego się przepisami prawa, wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy zachodzą okoliczności wskazane w cytowanym przepisie.
W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego – na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.