Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1738/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 8 października 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 26 października 2015 r. skarżący wniósł ww. skargę, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji i drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." dotyczyć może tylko decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie. Dalej Sąd podniósł, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym w żaden sposób nie wykazał zasadności ewentualnego postanowienia przez sąd wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrywany przez Sąd wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bowiem pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia. Wnioskodawca ogranicza się do jednego krótkiego zdania "Jednocześnie na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji", co – zdaniem Sądu – w żaden sposób nie czyni zadość wymogowi należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazania przesłanek przez wnioskodawcę.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, wskazując na nieprawidłowość w sformułowaniu jego uzasadnienia i uznając, że doszło do naruszenia art. 2, 5, 7, 8, 9, 87 Konstytucji RP, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 67 pkt 1 Traktatu o Unii Europejskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że przedmiotem niniejszej kontroli nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie co do prawidłowości decyzji organów podatkowych obu instancji, a ocena postanowienia Sądu pierwszej instancji, odmawiającego stronie wstrzymania wykonania decyzji.
W zażaleniu skarżący stawia jeden zarzut, który dotyczy sformułowania uzasadnienia skarżonego postanowienia. Wyjaśnić można, że w związku z art. 166 p.p.s.a. kwestię tę reguluje art. 141 § 4 tej ustawy. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że art. 166 p.p.s.a. mówi o odpowiednim stosowaniu przepisów o wyrokach do postanowień. Stosowanie przepisu prawa "odpowiednio" oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (tak SN np. w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 września 1995 r., sygn. akt III CZP 110/95, OSNC 1995, Nr 12, poz. 177 oraz w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 listopada 1997 r., sygn. akt III CZP 55/97, Prok. i Prawo - Orzecznictwo 1998, Nr 2, poz. 35).
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Art. 141 § 4 p.p.s.a. tworzy po stronie sądu obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania tego zażąda, i nie pozostawi wątpliwości, że wyrok (a w zw. z art. 166 - postanowienie) został wydany po gruntownej analizie całości akt sprawy i wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości powstałych na etapie postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA).
Postulat "odpowiedniego" stosowania art. 141 § 4 pozwala na pewną modyfikację wymogu przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego jest kwestia wstrzymania wykonania decyzji, adaptacja wymogu art. 141 § 4 p.p.s.a. do jego celów i formy prowadzi do uznania, że przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze powinno być zastąpione przedstawieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Uznać należy, że uzasadnienie postanowienia odpowiada prawu. Sąd zawarł wszystkie wymagane prawem elementy, uzasadnienie poddaje się skutecznej kontroli i umożliwia podjęcie z nim polemiki. Autor zażalenia nie wskazuje przy tym na żadne okoliczności zdolne skutecznie podważyć te ustalenia. Przytacza on ogólne sformułowania, takie jak "uzasadnienie musi zatem być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej", które to – jakkolwiek słuszne co do zasady – nie zostaje kolejno sprecyzowane. Uzasadnienie Sądu jak najbardziej spójność taką zachowuje.
Oczywiście niezasadne jest natomiast zarzucanie Sądowi braku wskazania podstawy prawnej – ta została wymieniona przez WSA w Krakowie wielokrotnie.
Mając na uwadze, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku, nie sposób zgodzić się z argumentacją podnoszoną przez niego przy stwierdzeniu, że w uzasadnieniu postanowienia o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd miał obowiązek wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W tym zakresie WSA w Krakowie w sposób prawidłowy wyjaśnił i ocenił skutki niepoparcia jakimikolwiek twierdzeniami i dowodami treści wniosku.
Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia ("znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki") wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku.
Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla raz jeszcze lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, niepopartego jakąkolwiek argumentacją. Sam wskazanie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza wykazania przez stronę, że okoliczność stanowiąca podstawę wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania decyzji, rzeczywiście istnieje. Poza tym skarżący nie dołączył do wniosku (do czego był zobowiązany) żadnych dokumentów potwierdzających zaistnienie przewidywanych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym strona uniemożliwiła Sądowi pierwszej instancji zapoznanie się oraz ocenę jej stanu majątkowego, co jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Tym samym trudno mówić naruszeniu wskazanych w zażaleniu przepisów.
Prawidłowe jest też stanowisko Sądu co do możliwości wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji – okoliczność ta zresztą nie jest podważana w zażaleniu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.