Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r., I SA/Po 24/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 10 listopada 2023 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2017 r.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem 9 lutego 2024 r. (data wpływu do Sądu 14 lutego 2024 r.) pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazano, że skarżący od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu i nie mógł wstać z łóżka. Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminowi na uiszczenie wpisu od skargi. Nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów uprawdopodabniających, że skarżący w istocie w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu. W szczególności nie przedstawiono jakiegokolwiek zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego taki stan rzeczy.
Stąd Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako "P.p.s.a."), oddalił wniosek o przywrócenie terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 3 w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 P.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego.
W swoim orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślał, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze jego działania. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 23 września 2014 r., II GZ 523/14). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14).
Z uwagi na powyższe zgodzić zatem należy z oceną przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którą Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminowi na uiszczenie wpisu od skargi. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów uprawdopodabniających, że skarżący w istocie w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu. Ponadto, Skarżący nie podjął nawet próby przedstawienia argumentacji, dla której w czasie do dokonania czynności nie mógł wyręczyć się inną osobą, w tym skorzystać z pomocy pełnomocnika.
Ponadto podkreślić należy, że Strona jest w postępowaniu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i przy ocenie zawinienia bada się także jego działania. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone na adres kancelarii, zatem pełnomocnik miał wiedzę o zaistniałym obowiązku i skutkach jego niedokonania w terminie, o których nawet wprost sąd pouczał w wezwaniu.
Mając na uwadze wnioski sformułowane i przedstawiony dokument na etapie postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i nie rozpatruje powtórnie wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji, zaskarżonego postanowienia nie sposób podważyć z tego tylko powodu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uwzględnił okoliczności i dokumentu przedłożonego na ich poparcie, które strona przedstawiła dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, co się tyczy przedstawionego wraz z zażaleniem zaświadczenia lekarskiego mającego poświadczać ciężki stan skarżącego z uwagi na covid (wydanego przez lekarza – specjalistę ortopedii i traumatologii narządów ruchu z dnia 10 lutego 2024 r.; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.07.2005 r., II FZ 450/05).
Pełnomocnik zbudował argumentację zażalenia na założeniu o przedwczesności wydanego przez sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia. W tym zakresie powołał się na postanowienie NSA z 16.03.2007 r., I OSK 269/07. Pełnomocnik jednak nie dostrzegł, że zawarte w nim rozważania przedstawione na tle art. 173 § 1 w zw. z art. 86 § 3 P.p.s.a. pozostają nieadekwatne do niniejszej sprawy. W przywołanym postanowieniu NSA stwierdził, że "sąd do którego trafia skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie może wydać jednego orzeczenia w którym jednocześnie odmówi przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz ją odrzuci". Niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy innej sytuacji procesowej - badana jest prawidłowość rozstrzygnięcia tylko w przedmiocie przywrócenia terminu.
Ponadto, chybione było stanowisko prezentowane w zażaleniu, zgodnie z którym uwagi na złożony wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, postanowienie o odrzuceniu skargi było przedwczesne. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie dotyczące przywrócenie terminu. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest zatem badana prawidłowość postanowienia z 13 lutego 2024 r., I SA/Po 24/24, w przedmiocie odrzucenia skargi (strona wniosła osobne zażalenie na ww. orzeczenie i zainicjowało ono osobne postępowanie zażaleniowe).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.