Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z 28 lutego 2013 r., I SA/Łd 927/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 stycznia 2013 r.
- 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: postanowieniem z 28 stycznia 2013 r., WSA w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku tego sądu z 24 października 2012 r., I SA/Łd 927/12.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniami o sposobie wniesienia zażalenia, w tym także o wymogach z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Pismem procesowym skarżący złożył do sądu samodzielnie sporządzone zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie jest osobą uprawnioną z mocy ustawy do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem również do sporządzenia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę kasacyjną. Z tego względu zażalenie, jako niedopuszczalne, sąd odrzucił na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.
3. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia odrzucającego zażalenia i o stwierdzenie, że przymus adwokacki w zakresie sporządzenia zażalenia jest sprzeczny z art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 2 raz art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
- 4. Zażalenie nie jest zasadne.
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu przewidziane w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) nie ma charakteru absolutnego. Może ono podlegać pewnym ograniczeniom. Należy tu wskazać opłaty sądowe oraz tzw. przymus radcowsko – adwokacki. Celem wprowadzenia tego przymusu nie jest zablokowanie skarżącemu możliwości skutecznego wniesienia określonego środka odwoławczego, a konieczność profesjonalnego sporządzenia takiego środka. W przypadku jednak, gdyby ograniczenia te zamykały w konkretnej sprawie prawo dostępu do sądu, każdy ma prawo uzyskania zwolnienia od kosztów postępowania oraz uzyskania pomocy profesjonalnego prawnika z urzędu. Możliwość ta w pełni realizuje wspomniane prawo do sądu.
Stosownie do art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 175 § 2 P.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski nie dotyczy sytuacji, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 175 § 3 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz rzecznika patentowego w sprawach własności przemysłowej. Powołany przepis opiera się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni zażaleniu odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Sformułowanie "skarga kasacyjna powinna być sporządzona" należy rozumieć jako obowiązek jej sporządzenia przez profesjonalny podmiot. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie (por. postanowienie NSA z 27 lipca 2004 r., FZ 178/04, z 9 marca 2004 r., FSK 222/04 oraz z 16 marca 2004 r., FSK 209/04)
W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 stycznia 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej osobiście sporządził skarżący, który nie jest żadnym z wyżej wymienionym podmiotów profesjonalnych. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku sporządzenia zażalenia przez adwokata bądź radcę prawnego. Należy jednocześnie zauważyć, że sporządzenie zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej (por. postanowienie NSA z 10 maja 2011 r., I OZ 320/11, postanowienie NSA z 31 stycznia 2012 r., II FZ 19/12). Zasadnie zatem sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie dopełnił wymogu określonego w art. 194 § 4 wskazanej ustawy. Tym samym uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Należy także przypomnieć, że ani wojewódzki sąd administracyjny, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie są władne rozstrzygać o zgodności z Konstytucją RP przepisów wprowadzających przymus adwokacki. Do badania zgodności ustaw z Konstytucją powołany jest Trybunał Konstytucyjny (art. 79 Konstytucji RP).
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.