Uzasadnienie
A.D. i P.D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wnioskiem z dnia 4 listopada 2012 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona w formularzu wskazała, że nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada nieruchomości, ani żadnego innego majątku.
Zarządzeniem z dnia 26 listopada 2012 r. skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń w formie pisemnej i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, w terminie 7 dni od doręczenia ww. wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone stronie w dniu 8 stycznia 2013 r. Skarżący nie nadesłał żadnych oświadczeń i dokumentów.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca nie podał żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej. Nie przedstawiając pełnej i wyczerpującej informacji, skarżący uniemożliwił Sądowi ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Powyższe postanowienie skarżący zaskarżyli zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10) z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. (por. art. 255 P.p.s.a.).
Odnosząc powyższe rozważania od okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie wnioskowanego uprawnienia procesowego mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej, w zakres którego wchodzi sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy ujmowana w jej całokształcie. Nienadesłanie przez skarżącego wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiało Sądowi pierwszej przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, WSA w Olsztynie zobligowany był oddalić wniosek, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.