Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w zakresie postępowań podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2008-2016.
W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik z urzędu złożył w WSA w Rzeszowie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia ta, wraz z wymaganym przez ustawę pouczeniem, została ona doręczona Skarżącemu 17 lutego 2017 r.
Z uwagi na wniosek Skarżącego o zmianę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu Okręgowa Rada Adwokacka pismem z 23 lutego 2017 r. (które wypłynęło do Sądu w dniu 1 marca 2017 r.) poinformowała o wyznaczeniu dla Skarżącego nowego pełnomocnika.
5 kwietnia 2017 r. nowy pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że odpis zaskarżonego wyroku został mu doręczony w dniu 7 marca i wtedy fizycznie zapoznał się z aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – postanowieniem z 10 kwietnia 2017 r. – odrzucił wniosek. Sąd wskazał, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którego przywrócenie wnosił pełnomocnik Skarżącego należało obliczyć wedle reguł wyznaczonych w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Termin ten rozpoczął swój bieg 17 lutego 2017r., kiedy to doręczono Skarżącemu opinię), a w konsekwencji upłynął w dniu 20 marca 2017 r. To na Stronie spoczywa obowiązek dochowania terminu, bez względu na to, czy Skarżący zdecyduje się na skorzystanie z pełnomocnika z wyboru, czy też nowego pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia zawiadomienia kolejnego pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 20 marca 2017 r. to należało przyjąć, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 marca 2017r. Tymczasem pełnomocnik Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia wniósł w dniu 5 kwietnia 2017r., a więc po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a.
Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Art. 177 P.p.s.a. zawiera normy procesowe określające termin do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kształtujące bieg tego terminu. W § 1 wskazanej jednostki redakcyjnej ustawy P.p.s.a. przewidziano generalną zasadę, w myśl której, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W § 2 – 6 ustawa statuuje szereg wyjątków od powyższej zasady. Jak stanowi art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Z kolei zgodnie z 177 § 4 P.p.s.a., jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Podkreślić należy, że przewidziane w kolejnych paragrafach art. 177 różne warianty wyznaczania początku biegu terminu pozostają w relacji alternatwy rozłącznej, tj. w konkretnej sytuacji procesowej zaktualizować może się tylko jedna z tych norm procesowych.
Sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie przyjął, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajdował wariant procesowych określony w art. 177 § 4 P.p.s.a., tj. termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia jej odpisu opinii. Fakt, iż dla Skarżącego wyznaczono kolejnego pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu określonego w ostatnim z powołanych przepisów. Proponowana przez Skarżacego interpretacja omawianych przepisów prowadziłaby do – kłócącego się z logiką wniosku – że różne zdarzenia procesowe mogłby inicjować bieg dwóch równoległych terminów. Tymczasem, jak wskazano powyżej, konstrukcja tego przepisu przewiduje alternatywne sytuacje procesowe, z których tylko jedna może wywołać skutek procesowy w zakresie zainicjowania biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym, WSA w Rzeszowie trafnie przyjął, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej – liczony według zasad określonych w art. 177 § 4 P.p.s.a. - upływał w dniu 20 marca 2017 r., a w konsekwencji termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 marca 2017 r. Ponieważ pełnomocnik Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu wniósł dopiero w dniu 5 kwietnia 2017r., sąd pierwszej instancji zasadnie wniosek odrzucił, przyjmując, że nastąpiło to już po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.