Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 24 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1782/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił umorzenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1782/15 w sprawie ze skargi P.B. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 13 lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 marca 2016 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. wniósł o umorzenie należnych kosztów postępowania sądowego wskazując, że dochody jego i małżonki nie zaspokajają potrzeb wielu instytucji i urzędów, a sytuacja ich jest na tyle trudna, że nie jest w stanie dokonać wpłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Pismem z dnia 11 maja 2011 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 10 maja 2016 r. wezwano Skarżącego do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku.
W odpowiedzi Skarżący wyjaśnił, swoją sytuację majątkową.
Sąd omawiając umorzenia opłaty kancelaryjnej wyjaśnił, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Przedstawił strukturę miesięcznych wydatków, które łącznie wynosząc 2.230 zł oraz spłaca ratę kredytu w wysokości 2515,32 zł. Posiada nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha oraz środki trwałe w firmie o wartości powyżej 5.000 zł (samochód Volkswagen Tiguan rok. prod. 2009 r., budynek stacji paliw, wiatę pod dystrybutorami, zbiorniki i dystrybutory, szafę wielofunkcyjną, garaż stacji paliw, budynek diagnostyki i myjnię samochodową, kolektor wodny, działkę gruntu).
Skarżący uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 1850 zł, z tytułu renty inwalidzkiej – do wypłaty po potrąceniach w wysokości 414,71 zł. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do kwietnia 2016 r. poniósł stratę w wysokości 41.723,86 zł jednakże z tytułu jej prowadzenia uzyskuje przychody, które również mogą być przedmiotem finansowania nie tylko kosztów prowadzonej działalności gospodarczej ale również kosztów związanych z prowadzeniem przez Skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie argumentując, że dochody małżonków drastycznie spadły, a ich sytuacja znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd. Podkreślił, że sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, któremu uległ i obecnie przebywa na rencie. Wskazując powyższe wniósł o uchylenie powyższego zarządzenia i nadania sprawie biegu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 229 § 1 p.p.s.a., należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.
W świetle zaś § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (DzU. Nr 221, poz. 2194), umorzenie należności sądowych może nastąpić z urzędu lub na wniosek dłużnika. Wskazane należności mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodziną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Stosownie natomiast do treści § 7 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, wniosek o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie zapłaty należności sądowych powinien zawierać oświadczenie dłużnika obejmujące dokładne dane o jego stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna – także o jej stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej z dłużnikiem, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek.
Należy przy tym zaznaczyć, iż umorzenie tego rodzaju należności stanowi w istocie rzeczy formę pomocy ze strony Skarbu Państwa, stąd też ustalenia Przewodniczącego na tym tle muszą być wyjątkowo skrupulatne.
W rozpoznawanej sytuacji Przewodniczący wnikliwie zbadał sytuację majątkową Skarżącego wskazując, że uzyskiwane przez niego przychody z działalności gospodarczej mogą stanowić źródło finansowania kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym – na obecnym etapie 100 zł. Jednocześnie Skarżący w zażaleniu jedynie polemizuje z argumentacją Sądu, a argumentacja ta pozbawiona dokumentów źródłowych nie może stanowić podstawy do uchylenia wydanego zarządzenia.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu