Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r., I SA/Wr 717/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 10 lutego 2011 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Jak wskazano w motywach orzeczenia, w skardze na powyższą decyzję T. K. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podnosząc, że spowoduje ono trudne do usunięcia skutki i znaczną szkodę. W celu opłacenia zobowiązania podatkowego w kwocie 60.193 zł skarżąca zmuszona będzie bowiem do sprzedaży śmigłowca, co z kolei spowoduje likwidację firmy i utratę podstawowego źródła przychodów. Skarżąca dodała, że otrzymuje rentę w wysokości 1.456,81 zł. W ostatnich miesiącach prowadzona przez nią działalność gospodarcza generuje straty. Do wniosku załączono pismo ZUS w L. z dnia 1 marca 2011 r. dotyczące wysokości renty strony oraz wydruk z księgi przychodów i rozchodów za styczeń i luty 2011 r.
Sąd nie podzielił stanowiska strony, że wykonanie decyzji grozi jej wyrządzeniem znacznej szkody i powstaniem trudnych do usunięcia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej Ppsa. Sąd zauważył, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej upea, dopuszcza stosowanie wielu środków egzekucyjnych, np. zajęcie świadczenia rentowego, wierzytelności, czy rachunku bankowego. Przy tym, zgodnie z art. 7 § 2 tej ustawy, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Strona wskazuje na najbardziej dolegliwy środek egzekucyjny, mianowicie zajęcie śmigłowca, który niezbędny jest do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej.
Tymczasem otrzymuje również rentę, z której także możliwe jest prowadzenie egzekucji, przy czym potrącenia z tego tytułu nie będą większe niż 25% świadczenia (art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W odniesieniu do wskazywanej przez stronę okoliczności osiągania straty w działalności gospodarczej stwierdzono, że jest ona jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 Ppsa i wniosła o uchylenie tegoż postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację podkreślając, że nie można wykluczyć, iż organ egzekucyjny zastosuje takie środki egzekucyjne, które uniemożliwią skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd nie może zagwarantować, że organ egzekucyjny nie będzie dążył do wyegzekwowania spornych należności poprzez zajęcie śmigłowca, czy też środków potrzebnych do jego eksploatacji. Natomiast utrata tej maszyny wiąże się nie tylko ze szkodą na majątku skarżącej, ale także ze stratą korzyści czerpanych z prowadzonej działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wskazane przez stronę okoliczności nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Trafnie przede wszystkim zauważono w kwestionowanym postanowieniu, że strona eksponuje możliwość zastosowania najbardziej dolegliwego środka egzekucyjnego, a mianowicie zajęcia śmigłowca, który jest niezbędny w prowadzonej działalności gospodarczej. Tymczasem egzekucja administracyjna nie musi być skierowana do tego składnika majątku skarżącej. Co więcej, prowadzona przy użyciu tej maszyny działalność nie jest jedynym źródłem dochodów strony; sporna należność podatkowa może być egzekwowana także z otrzymywanej przez nią renty.
W związku z obawami strony o rzeczywisty przebieg egzekucji administracyjnej podkreślić należy, że stosowanie (wybór) środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego jest normatywnym obowiązkiem organu egzekucyjnego (art. 7 § 2 upea). Brak przestrzegania wskazanej zasady ogólnej postępowania egzekucyjnego może być przedmiotem zarzutu w tym postępowaniu (art. 33 pkt 8 upea), a następnie (ewentualnej) skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 Ppsa). Przy tym czynności egzekucyjne mogą zostać wstrzymane w sytuacji wniesienia zarzutu (art. 35 § 1-2 upea).
Warto też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 13 § 1 upea, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.
Biorąc zatem – w kontekście powyższych regulacji – pod uwagę ustalenia, że przedmiotowa egzekucja nie musi być skierowana do majątku skarżącej niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej (śmigłowca) i może objąć jej dochody uzyskiwane z więcej niż jednego źródła (działalność gospodarcza, renta), nie można uznać, iż skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z "niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa. Nie sposób bowiem przyjąć w świetle wskazanych okoliczności, że konieczną konsekwencją postępowania egzekucyjnego jest – jak zakłada strona – zajęcie śmigłowca wykorzystywanego w prowadzonej działalności i likwidacja przedsiębiorstwa, a w rezultacie pozbawienie skarżącej podstawowego źródła dochodów.
Ocena Sądu pierwszej instancji, odnośnie do braku możliwości przyznania skarżącej ochrony tymczasowej w przedstawionym stanie faktycznym, nie budzi w związku z powyższym zastrzeżeń. Wobec tego należało oddalić zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.