Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania J. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 stycznia 2007 r. w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że przedstawione przez skarżącego argumenty nie dają podstaw do uznania, że nie dysponuje on środkami pieniężnymi na zapłacenie wpisu sądowego. Skarżący posiada stałe źródło dochodu – działalność gospodarczą, jest adwokatem i osiąga miesięczne dochody w wysokości 3.900 zł brutto. Ponadto skarżący zgromadził oszczędności w wysokości 5.000 zł.
Te kwoty pozwalają zatem skarżącemu na uiszczenie wpisu sądowego, który wynosi 5.502 zł.
WSA wskazał, że J. S. dysponuje oszczędnościami w kwocie 5.000 zł, które to oszczędności nie zostały uszczuplone pomimo prowadzenia innych postępowań sądowych, zwłaszcza, że dwóch sprawach zasądzono skarżącemu zwrot kosztów postępowania.
Odnośnie powołanej okoliczności ponoszenia znacznych wydatków na utrzymanie i kształcenie czworga dzieci skarżącego, Sąd zwrócił uwagę, że na tę samą okoliczność powołuje się również B. N.-S., była małżonka skarżącego.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący powołuje się na bliżej nieokreślony obowiązek zapłaty należności podatkowych, który może powstać w wyniku toczących się w chwili obecnej postępowań podatkowych. Tego rodzaju argument nie może, zdaniem Sądu, świadczyć o trudnej sytuacji finansowej skarżącego w dniu składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż opiera się on na założeniu hipotetycznym.
Z tych względów Sąd uznał, że J. S. dysponuje środkami finansowymi, które pozwalają mu na zapłatę kosztów sądowych. Skarżący nie udowodnił bowiem, że zapłata kosztów sądowych może naruszyć podstawy jego egzystencji, swoje twierdzenia opiera wyłącznie na przypuszczeniach, których w żaden sposób nie można uznać za uprawdopodobnione.
W dniu 30 lipca 2007 r. J. S. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w sprawie J. S. toczą się liczne postępowania podatkowe, których prowadzenie i ukończenie skutkuje koniecznością ponoszenia ogromnych kosztów.
Podniósł też,. że uiszczenie wpisu w żądanej wysokości pozbawi J. S. całych oszczędności, podczas gdy jego zarobki nie są wystarczające, by zapewnić funkcjonowanie jemu i jego rodzinie. Dlatego też odmowa przyznania prawa pomocy może spowodować konieczność wycofania skargi, co jest równoznaczne z dalszym pogorszeniem sytuacji finansowej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Generalną zasadą, wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), jest ponoszenie kosztów swojego udziału w sprawie przez każdą ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też znajdują one zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona skarżąca musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły wyrażonej w powołanym na wstępie art. 199 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie, którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, z uwagi na niewykazanie przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący jest adwokatem i osiąga miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.900 zł brutto. Mimo obowiązku zapłaty w znacznej wysokości alimentów na rzecz byłej żony i czwórki dzieci zdołał zgromadził oszczędności w wysokości 5.000 zł. Te kwoty pozwalają zatem skarżącemu, na co uwagę trafnie zwrócił Sąd pierwszej instancji, na uiszczenie wpisu sądowego. Skarżący nie określił przy tym wysokości zobowiązań podatkowych, których uregulowanie skutkować miałoby istotnym wpływem na egzystencję jego i rodziny, a zarazem uzasadniałoby konieczność zachowania posiadanych oszczędności na zapłatę tychże zobowiązań.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.