Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną "E." spółki z o.o. w C. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 20 października 2008 r. odrzucającego skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 17 lipca 2008r. nr... dotyczącą uchylenia w całości decyzji organu I instancji określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 11 marca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie przez pełnomocnika skarżącej spółki, będącego adwokatem wpisu stałego. Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik skarżącej określając wniesiony środek odwoławczy jako zażalenie i nie uiszczając wpisu stałego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiony środek zaskarżenia został błędnie oznaczony, gdyż zgodnie z treścią art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Uznając treść pisma pełnomocnika skarżącej jako wniesionego z zachowaniem terminu oraz warunków formalnych Sąd I instancji uznał, iż spełnia ono wymogi skargi kasacyjnej mimo błędnego oznaczenia.
Powołując art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., art. 221 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) Sąd I instancji stwierdził, że wpis stały od skargi kasacyjnej w sprawie wynosił połowę wpisu od skargi tj. 250 zł.
Ponieważ pełnomocnik skarżącej uiścił wpis stały od wniesionego środka odwoławczego w wysokości 100 zł, a zatem w kwocie niższej niż należna skarga podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i zarzuciła mu naruszenie art. 221 p.p.s.a. w zw. art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 i § 2 ust. 3 pkt 12 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przez błędne ich zastosowanie i odrzucenie skargi, a także naruszenie art. 220 § 1, 3 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji R.P. przez ich nie zastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe koncentruje się wokół należności pieniężnej i taką należność obejmuje. Przywołując wybrane przykłady orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentowano, że w sprawie powinien być pobrany wpis stosunkowy mimo, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja kasatoryjna.
Odnosząc się do drugiego z postawionych zarzutów, na podstawie art. 220 § 3 i 4 p.p.s.a. wywodzono, że na postanowienie o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie oraz, iż wątpliwości związane z zastosowaniem w sprawie art. 173 § 1 p.p.s.a. nie powinny prowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu i razie wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi strona powinna być wezwana do uzupełnienia wpisu do wysokości właściwej dla wpisu od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Pierwszą kwestią jest odniesienie się do rodzaju środka zaskarżenia przysługującego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę. Przyjmuje się, że środkiem takim, zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., jest wyłącznie skarga kasacyjna. W wyroku z dnia 6 maja 2005 r. (FSK 2160/04) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował problem relacji między wskazanym przepisem a art. 220 § 4 p.p.s.a. w sposób, który oddaje najpełniej utrwaloną linię orzeczniczą stwierdzając, że art. 220 § 4 p.p.s.a. nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, iż środkiem zaskarżenia postanowień odrzucających skargę z powodu nie uzupełnienia jej braków formalnych bądź nie uiszczenia w terminie wpisu od niej jest zażalenie.
W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, że regulacja art. 220 § 4 p.p.s.a. zwalnia d wpisu zażalenia od zarządzeń przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub postanowień sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3. Ponieważ w tym paragrafie wymieniono różne środki prawne nie można uznać, że tak ogólne odesłanie do nich determinuje wybór środka zaskarżenia postanowień kończących postępowanie przed sądem I instancji, który przecież jednoznacznie określony został w art. 173 § 1 p.p.s.a.
Pogląd ten należy w pełni zaaprobować i w odniesieniu do zarzutów zażalenia podkreślić, że ustawa, co jest zasadą, nie dopuszcza konkurencji środków zaskarżenia. O właściwym rozumieniu prawa do sądu i poszanowaniu gwarancji strony skarżącej świadczy natomiast potraktowanie przez Sąd I instancji wniesionego zażalenia jako skargi kasacyjnej, gdyż w istocie to treść środka zaskarżenia nie zaś jego nazwa determinuje jego właściwy charakter.
Odnosząc się do rodzaju wpisu należnego do pobrania w sprawie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę na to, iż użyte w art. 231 p.p.s.a. określenie "w sprawach, których przedmiotem są należności pieniężne" jest określeniem niezbyt precyzyjnym, bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Określenie to należy zatem rozumieć jako sytuację, w której przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności stwierdzające istnienie należności pieniężnej, zobowiązujące do jej zapłaty (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, Lex nr 395047; z dnia 15 maja 2008 r., II FSK 1651/06, POP z 2008 r., nr 4, poz. 51; z dnia 25 lipca 2007 r., II OZ 641/07, Lex nr 278003).
W sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej uchylająca decyzję organu podatkowego I instancji, określającą skarżącej wymiar podatku. Decyzja ta nie dotyczy zatem określenia wymiaru podatku i nie nakładała skarżąca spółkę obowiązku jego zapłaty. Deroguje ona natomiast z obrotu prawnego decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Przedmiotem zaskarżenia nie był więc akt nakładający na stronę określony obowiązek spełnienia należności pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., II FSK 1301/07, nie publ.).
Skarga na decyzję kasacyjną organu II instancji podlegała więc z mocy art. 231 p.p.s.a. wpisowi stałemu, a jego wysokość wynikała z przywołanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. Zatem wpis stały od skargi kasacyjnej stanowił, zgodnie z § 3 wskazanego Rozporządzenia, jego połowę.
W odniesieniu do argumentów skarżącego należy dodać, iż konstrukcja wpisów stałych i skutków ich nieuiszczenia przy wnoszeniu środków zaskarżenia przez zawodowych pełnomocników nadal korzysta z domniemania konstytucyjności.
Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.