Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1025/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.B. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 31 marca 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku pełnomocnik podał, że skarżący nie jest w stanie jednorazowo spłacić zobowiązania określonego decyzją. Wyjaśnił, iż skarżący pełni nieodpłatnie funkcję w zarządzie E. sp. z o. o. w P. oraz jest zatrudniony w spółce B. sp. z o. o. w wymiarze całego etatu jako pracownik administracyjny. Skarżący obciążony jest kredytami zaciągniętymi wspólnie z żoną, a pozostała do spłaty kwota wynosi ok. 230 000, 00 zł oraz ok. 104 tys. CHF. Pełnomocnik utrzymywał, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadziłoby do wdrożenia egzekucji, polegającej przede wszystkim na zajęciu rachunków bankowych skarżącego i zakazie wypłat, co uniemożliwiłoby spłacanie kredytów doprowadzając do natychmiastowego rozwiązania umów kredytowych.
W konsekwencji doszło do egzekwowania kredytu jako długu hipotecznego z nieruchomości obciążonych hipoteką jako zabezpieczeniem spłaty kredytów. Wykonanie decyzji spowodowałoby więc nieodwracalne i trudne do usunięcia skutki. Do wniosku załączono umowy kredytowe i umowę o pracę.
Sąd I instancji powołując się na brzmienie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uznał, iż skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący załączył do wniosku jedynie kopię umów o kredyty wraz z aneksami oraz kopie umowy o pracę, jednak nie podał informacji o wielkości swojego majątku, np. czy w skład majątku wchodzą jakieś przedmioty wartościowe, oszczędności, jaki jest stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
W ocenie Sądu I instancji fakt posiadania przez skarżącego zobowiązań kredytowych, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków na zaspokojenie zobowiązań kredytowych nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należnego podatku i innych należności wobec Skarbu Państwa, które to należności powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Ponadto Sąd zaznaczył, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14 - treść postanowienia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego zarzucił:
- - naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. błąd w ustaleniach faktycznych co do okoliczności wskazujących na zagrożenie powstania znacznej szkody skarżącemu i jego rodzinie, oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a polegający na uznaniu, że sam fakt obciążenia skarżącego kredytami i możliwość wypowiedzenia umów kredytowych wskutek wykonania decyzji nie stanowi przesłanki do uznania, że skutkiem wykonania decyzji będzie wdrożenie egzekucji z rachunków bankowych skarżącego, a tym samym wypowiedzenie umów kredytowych i egzekwowanie przez banki długu hipotecznego ciążącego na nieruchomościach, na których ustanowiono zabezpieczenie kredytów hipoteką co spowoduje nieodwracalne lub trudne do usunięcia skutki;
- - błąd w ustaleniach faktycznych co do sytuacji finansowej skarżącego polegający na uznaniu, że brak szczegółowego opisu jego stanu majątkowego uniemożliwia ocenę możliwości powstania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków przy wykonaniu zaskarżonej decyzji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że sytuacja majątkowa Skarżącego uniemożliwia mu zaspokojenie należności określonych decyzją i mogą one zostać jedynie wyegzekwowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13 - treść postanowień dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (zob. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15 - treść postanowień dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd I instancji przyjął, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać w sposób dostateczny uzasadniony. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest bowiem uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą, że w związku z wykonaniem tego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy więc wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.
W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie przyjął Sąd I instancji skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Przede wszystkim skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Skarżący załączył do wniosku potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie umów o kredyty wraz z aneksami oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię umowy o pracę, jednak nie podał informacji o wielkości swojego majątku, o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, co pozwoliłoby sądowi na ocenę zasadności wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń.
Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Bez wskazania konkretnych i kompletnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji.
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił.