Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 797/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie M. i R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 797/17, którym odrzucono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 13 września 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2016 r.
Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że skarżący zostali wezwani przez Sąd do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia ww. zażalenia, jego braków, poprzez nadesłanie 4 egzemplarzy zażalenia, przedstawienie zarzutów przeciwko postanowieniu Sądu, a także wniosku o jego zmianę lub uchylenie. Wezwanie to zostało doręczone skarżącym w dniu 13 czerwca 2018 r.
W odpowiedzi skarżący wnieśli o zwolnienie ich z obowiązku przedłożenia odpisów zażalenia i sporządzenie tych odpisów przez Sąd.
W zaskarżonym postanowieniu WSA w Olsztynie zażalenie odrzucił, bowiem pomimo wezwania Sądu w wyznaczonym terminie skarżący nie usunęli braku formalnego zażalenia.
W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia pełnomocnik skarżących wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:
- 1) art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.. dalej: "p.p.s.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na skierowaniu wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia do strony pomimo tego, że w niniejszej sprawie został uprzednio ustanowiony dla strony pełnomocnik procesowy (w ramach prawa pomocy), a zatem to jemu Sąd winien doręczać przedmiotowe wezwanie do usunięcia braków;
- 2) art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu zażalenia na skutek nieusunięcia braków formalnych w terminie pomimo tego, że wezwanie do ich usunięcia zostało skierowanie bezpośrednio do strony, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika.
Pełnomocnik wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu wg norm przepisanych, oświadczając przy tym, iż opłata ta nie została zapłacona ani w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a. doręczenia należy dokonywać tej osobie.
Przepisy o doręczeniach pism procesowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący (tak też NSA w postanowieniu z dnia z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OZ 663/10, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca co do zasady wyłączył jakąkolwiek dyspozytywność stron w tym zakresie, wskazując komu, kiedy i w jaki sposób należy dokonywać doręczeń pism sądowych. Rządząca doręczeniami zasada oficjalności i formalizmu czynności procesowych sądu gwarantują określony porządek czynności, którego przestrzeganie wprowadza stabilność w zakresie dotyczącym między innymi terminowości czynności procesowych podejmowanych przez stronę, a w konsekwencji także ich skuteczności procesowej (porównaj: postanowienie SN z dn. 8 września 1993 r., III CRN 30/93, OSNC z 1994, nr 7-8, poz. 160).
Zatem, jeżeli w postępowaniu strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, doręczenia winny być dokonywane temu pełnomocnikowi. Dyspozycja wyżej przywołanego przepisu wiąże zarówno sąd, jak i same strony, które tylko przez cofnięcie pełnomocnictwa lub jego ograniczenie albo upoważnienie określonej osoby do odbioru pism mogą uniknąć doręczenia do rąk pełnomocnika (por.: motywy do postanowienia SN z dn. 15 listopada 2000 r., IV CKN 1373/00, LEX nr 536880).
Jak wynika z analizy akt sprawy, na etapie wnoszenia odrzuconego przez WSA zażalenia skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Skierowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego zażalenia bezpośrednio do skarżących było więc wadliwe - należało je wystosować pod adres pełnomocnika.
Powyższej konstatacji nie umniejsza to, iż zażalenie, o którym mowa, zostało sporządzone przez skarżących po wcześniejszej opinii pełnomocnika o braku podstaw do jego wniesienia. Taka okoliczność nie wyłącza stosowania art. 67 § 5 p.p.s.a.
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
- - ---------------------- 3