Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 127/15, mocą którego oddalono wniosek P. C. (dalej: skarżący, strona) o przyznanie prawa pomocy.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że skarżący złożył wniosek o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podał, że wynajmuje mieszkanie od firmy H. Sp. z o.o., której prezesem jest jego ojciec, z miesięcznym czynszem 500 zł. Aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, jedynie sporadycznie zbiera złom, na dowód czego przedłożył stosowne dokumenty (rachunek na kwotę 367,92 zł). Z zeznania podatkowego za 2014 r. wynika, iż jego przychód w 2014 r. wyniósł 2200,00 zł, a dochód 1543,75 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Okazjonalnie korzysta z pomocy mamy w formie posiłków. Od rodziców oraz rodzeństwa nie otrzymuje pomocy. Nie ma samochodu, nieruchomości, cennych ruchomości ani oszczędności. Nie ma kont ani lokat bankowych.
Z oświadczeń skarżącego wynika, iż miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami ograniczają się do niezbędnego minimum, tj. opłaty za czynsz. Koszty związane z wyżywieniem niemalże nie istnieją, z uwagi na pomoc matki. Dzienne wydatki określił na kwotę 75 zł. Ponadto dużo choruje i wydaje znaczne sumy na leki. W piśmie uzupełniającym podkreślił, iż nie uzyskuje już pomocy finansowej od rodziców, ponieważ oni sami jej teraz potrzebują.
Obecnie skarżący nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej (przedstawił stosowne zaświadczenie o wykreśleniu z centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 9 lipca 2014 r.). Nie jest też wspólnikiem w żadnej spółce ani nie ma żadnych udziałów. Obecnie nie studiuje, gdyż nie był w stanie pokryć opłat za studia i został zmuszony do ich przerwania.
Według danych znanych z urzędu, m.in. z zaświadczenia o wynagrodzeniu wystawionego przez firmę C. Sp. z o.o., której prezesem jest również ojciec strony, miesięczne wynagrodzenie wnioskodawcy wynosiło w 2014 r. 420 zł brutto. Natomiast z zeznania PIT za 2013 r. wynika, że dochód skarżącego wyniósł 8673,46 zł, a skarżący był udziałowcem Spółki z o.o. Sp. komandytowa G., której przychody w 2013 r. wynosiły 2.283.917,54 zł (na podatnika 1.119.119,59 zł), przy jednoczesnym dochodzie/stracie przypadającej na podatnika w wysokości – 32 505,57 zł. Obecnie – jak podkreśla pełnomocnik skarżącego, nie jest on wspólnikiem ani udziałowcem żadnej spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek nie jest zasadny. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane są niepełne i sprzeczne.
Zdaniem Sądu udostępnione przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego miesięcznych wydatków nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Przy praktycznym braku dokumentowanych dochodów skarżący wydaje miesięcznie 500 zł na czynsz i 2250 zł na bieżące potrzeby (75 zł x 30 dni), co jest nielogiczne. Wymienione wydatki nie znajdują bowiem pokrycia w jego dochodach, uwzględniając nawet kwotę uzyskaną ze sprzedaży złomu. Tym bardziej niewytłumaczalny jest fakt, że przy tym rzekomym braku środków finansowych wnioskodawca był w stanie uiścić 21 lipca 2014 r. wpis od skargi w wysokości 4128 zł, a 24 października 2014 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W innej sprawie, o sygn. akt I SA/Kr 1262/14, wpłacił 6 lutego 2014 r. wpis od skargi w wysokości 400 zł, 27 lutego 2014 r. wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł, 10 kwietnia 2014 r. wpis od zażalenia w wysokości 100 zł, a 20 listopada 2014 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (sygn. akt I SA/Kr 1801/13, I SA/Kr 1262/14).
Zdaniem Sądu zrekonstruowana w oparciu o przedstawione przez skarżącego twierdzenia sytuacja majątkowa jawi się w sposób oczywisty jako wyrwana ze znacznie szerszego kontekstu i nie pozwala na realną jej ocenę z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu na to postanowienie skarżący stwierdził, że wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Skarżący powtórzył zawarte we wniosku informacje dotyczące jego dochodów i wydatków oraz wsparcia od rodziców, polegającego na zrobieniu drobnych zakupów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Jak prawidłowo wyjaśnił skarżącemu Sąd pierwszej instancji, przyznanie prawa pomocy może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 p.p.s.a. Aby zrealizować ten wymóg, należy rzetelnie opisać i udokumentować swoją sytuację materialną. Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, które rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych we wnioskach.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłanki z art. 246 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznaje ocenę Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą skarżący jedynie wybiórczo przedstawił swoją sytuację materialną. Skarżący nie odniósł się przy tym w zażaleniu do żadnej z okoliczności podnoszonych przez Sąd pierwszej instancji, a dotyczących przede wszystkim rozbieżności między informacjami o jego dochodach i wydatkach, gdzie te drugie przewyższają pierwsze. W takich okolicznościach logiczna i uzasadniona była konstatacja Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą skoro skarżący nie zobrazował rzetelnie swojej sytuacji materialnej, to nie jest możliwa jej weryfikacja z punktu widzenia art. 246 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie jako bezzasadne oddalił.