Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 26 września 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 434/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę P. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: organ odwoławczy) z 19 kwietnia 2019 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Przedstawiając w uzasadnieniu ww. orzeczenia stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało doręczone skarżącemu 7 maja 2019 r., podczas gdy skarga inicjująca postępowanie w sprawie została sporządzona i nadana w brytyjskim urzędzie pocztowym 7 czerwca 2019 r., co potwierdza dostępna na internetowej stronie Royal Mail informacja o przesyłce nr [...]. Sąd pierwszej instancji w treści uzasadnienia wskazał nadto, że datę odbioru 7 maja 2019 r. potwierdził sam skarżący w treści skargi. Data nadania skargi zaś wynika z wydruku komputerowego.
Sąd wyjaśnił, że termin 30 dni na wniesienie skargi, liczony z uwzględnieniem treści art. 83 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), upłynął skarżącemu 6 czerwca 2019 r. (czwartek), co oznacza, że jej nadanie w placówce pocztowej w dacie 7 czerwca 2019 r. nastąpiło z uchybienie terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 18 października 2019 r. skarżący zaskarżył postanowienie sądu pierwszej instancji, w treści pisma wnosząc o jego uchylenie w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania, a nadto o przeprowadzenie dowodów wyrażonych w treści pisma. Zdaniem skarżącego sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął datę 7 maja 2019 r. jako dzień odbioru kwestionowanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co wynika z załączonej do zażalenia dokumentacji. Jednocześnie skarżący sprostował uprzednio wskazaną informację i wyjaśnił, że omyłkowo w treści skargi wskazał ww. datę jako datę odbioru odpisu postanowienia z uzasadnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym ustawa wymaga aby wniesienie skargi do sądu nastąpiło za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są jej przedmiotem.
Ocena zachowania przesłanek oraz wymogów formalnych skarg inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi dokonywana jest przez sądy na podstawie ściśle określonych norm przepisów postępowania. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga wniesiona po upływie 30-dniowego liczonego od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie winna podlegać odrzuceniu. Norma tego przepisu nie zawiera żadnej uznaniowości sądu ani możliwości wybiórczego traktowania tego wymogu. Powyższe oznacza, że celem określenia, czy dany środek zaskarżenia został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, konieczne jest dokładne, niebudzące wątpliwości ustalenie zarówno daty odbioru odpisu decyzji czy postanowienia organu podatkowego będącego przedmiotem zaskarżenia, jak również daty nadania skargi na daną decyzję czy postanowienie. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny zobligowany jest do niewątpliwego ustalenia ww. dat jako istotnych z punktu widzenia dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi. Ilekroć istnieje wątpliwość co do spełnienia wymogu terminowego wniesienia skargi, wojewódzki sąd administracyjny nie ma podstaw do jej odrzucenia jako spóźnionej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, 19 kwietnia 2019 r. organ odwoławczy wystąpił do HMRC MARD TEAM International Debt Ofiice (dalej: HMRC) z wnioskiem o powiadomienie co do daty odebrania przez skarżącego odpisu postanowienia z 19 kwietnia 2019 r. (k. 354-355 akt administracyjnych). W wyniku rozpoznania ww. wniosku w dacie 7 maja 2019 r. organ odwoławczy uzyskał informację następującej treści: "Pragniemy poinformować, że dokumenty będące przedmiotem powiadomienia zostały wydane do zobowiązanego (...), listem poleconym.". W reakcji na powyższe w dacie 15 maja 2019 r. organ odwoławczy zawnioskował o wskazanie dokładnej daty doręczenia dokumentu powiadomienia. W dacie 30 maja 2019 r. organ odwoławczy uzyskał informację następującej treści: "HMRC nie otrzymało jeszcze potwierdzenia, że dokumenty zostały doręczone.". W reakcji na powyższe w dacie 26 czerwca 2019 r. organ odwoławczy wystąpił ponownie z prośbą o pilną informację o dacie doręczenia postanowienia z 19 kwietnia 2019 r. (k. 353 akt administracyjnych). W aktach nie znajduje się jakakolwiek odpowiedź HMRC na ostatnie wystąpienie organu odwoławczego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza ww. wymiany korespondencji z administracją brytyjską, jak również pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie, nie pozwalają na ustalenie, w jakiej dacie skarżący odebrał postanowienie organu odwoławczego z 19 kwietnia 2019 r. Źródłem tej wiedzy niewątpliwie nie może być lakoniczna oraz - jak wynika z późniejszego oświadczenia skarżącego - wadliwa informacja zawarta w treści skargi do WSA o dacie odbioru postanowienia. Sąd pierwszej instancji w toku ustalania zagadnienia zachowania terminu do wystąpienia ze skargą na postanowienie organu odwoławczego winien podjąć dalsze kroki zmierzające do ustalenia ww. daty, albowiem na chwilę obecną żadne z dokumentów znajdujące się w aktach sprawy nie jest wystarczające celem poczynienia ustaleń w rzeczonym zakresie.
Konsekwencją powyższego jest uznanie, że postanowienie sądu pierwszej instancji uznać należy za co najmniej przedwczesne, a tym samym wymagającego uchylenia w całości.
Mając na względzie ogół zaprezentowanej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.