Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 770/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. B. (dalej: "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 stycznia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2007 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że wniosek skarżącego nie spełnia wymogów określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżący nie wskazał okoliczności, które przez wykonanie powyższej decyzji mogłyby doprowadzić do wyrządzenia mu szkody, jednocześnie powodując trudne do odwrócenia skutki. Podał jedynie, że kwota zobowiązania podatkowego przekracza jego możliwości płatnicze, a wyegzekwowanie jej pozbawi go środków utrzymania. Nie podał natomiast konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku.
Sąd nie dysponował danymi o stanie majątkowym skarżącego, zaś zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się przy uwzględnieniu szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, informacje takie nie wynikały z akt sądowych ani z załączonych do sprawy akt administracyjnych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:
- - art. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na: braku rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania w zakresie dotyczącym decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w W.;
- - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania;
- - art. 163 § 1, § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów poprzez dołączenie do akt niniejszego postępowania całości dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. obejmującego zaległość podatkową z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 40.875 zł wraz z odsetkami za zwłokę na okoliczność: 1) wadliwego prowadzenia postępowania egzekucyjnego względem skarżącego;
- 2) sytuacji materialnej skarżącego;
- 3) niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił przedmiotowego wniosku. Dlatego też Sąd nie był w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji tylko z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak było odniesienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. do konkretnej sytuacji gospodarczej i majątkowej skarżącego, a świadczących o tym, że w stosunku do skarżącego wstrzymanie wykonania danego aktu jest uzasadnione.
W związku z tym skarżący uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji stwierdzenie zasadności jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ta trafna konkluzja o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego odnosi się do całości jego żądania obejmującego wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., jak i decyzji organu pierwszej instancji.
Powyższej oceny nie może zmienić podnoszony dopiero na etapie zażalenia wniosek o dołączenie do akt niniejszej sprawy całości dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 marca 2015 r. Zgłaszanie wniosku dowodowego na etapie zażalenia jest spóźnione, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania Sądu pierwszej instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Nie sposób w związku z tym podważać zaskarżone postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z tego powodu, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w nim okoliczności, które strona przedstawia dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. np. post. NSA z dnia 27 lipca 2005 r., II FZ 450/05, niepubl.).
Skoro skarżący nie wykazał w swoim wniosku jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu skutkującym jego uchyleniem. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.