Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 821/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy Spółce J. – T. sp. z o.o. wszczęcia postępowania w sprawie uzupełnienia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 28 stycznia 2011 r. Tym samym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 31 października 2011 r. Sąd wezwał Skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki "J.-T." przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 23 listopada 2011r.
Skarżący złożył pismo, w którym zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie go z ponoszenia kosztów sądowych w całości i przyznanie prawa do adwokata z urzędu – adw. S. M., który pomoże mu w prowadzeniu sprawy i wykazaniu, że S. S. jako syn upoważnił skarżącego do prowadzenia spraw rodzinnych, czyli także spraw rodzinnej firmy J. T. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. B. Sąd I instancji skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", bowiem uznał, iż Skarżący nie uzupełnił jej braków formalnych w wyznaczonym terminie.
W ocenie Sądu I instancji nie jest uprawniony wywód zawarty w piśmie Skarżącego z dnia 23 listopada 2011r. zmierzający do wykazania, że w związku z udzieleniem mu przez syna S. S. ustnego pełnomocnictwa do prowadzenia spraw rodzinnej spółki J.-T., należało go jednak uznać za pełnomocnika umocowanego do podejmowania czynności procesowych w niniejszej sprawie. Takie rozumowanie jest błędne wobec ustalonego w art. 37 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia przez pełnomocnika do akt oryginału bądź odpisu pełnomocnictwa dla uznania, że został on ustanowiony w sprawie. Niezłożenie do akt takiego dokumentu (niezależnie od możliwości ustnego udzielenia pełnomocnictwa na zasadzie art. 37 § 2 p.p.s.a.) jest warunkiem wystarczającym do uznania, że J. S. nie jest uprawniony do reprezentowania w niniejszej sprawie Spółki J.-T. sp. z o.o. w likwidacji.
W zakresie natomiast odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie nieuzupełnienie braku formalnego skargi spełnia powyższą przesłankę, z uwagi na to, że Skarżący upatruje swojego uprawnienia do działania w imieniu Spółki w powiązaniach rodzinnych, gdy tymczasem nie można być spokrewnionym z osobą prawną. W takich okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – skarga jest skargą oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.
W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o jego zmianę poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego żądania wskazano, iż Skarżący nie podziela wykładni zastosowanej przez Sąd I instancji o niedopuszczalności jego skargi na akt administracyjny organu administracji publicznej I instancji. Odwołując się ogólnie do stanowiska doktryny i niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (bez wskazania konkretnych publikacji ani orzeczeń) Skarżący zarzucił, iż istnieje uzasadniona obawa, że został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 sierpnia 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 grudnia 2011 r., w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarga Strony jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Wzywając Skarżącego do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki pouczono J. S. o treści art. 35 p.p.s.a. Skarżący upatruje bowiem swojego uprawnienia do działania w imieniu Spółki w powiązaniach rodzinnych, a – jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 grudnia 2011 r. – nie można być spokrewnionym z osobą prawną. Ponadto, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 grudnia 2011 r., wobec jednoznacznej treści art. 37 p.p.s.a. nie jest uprawniony wywód zawarty w piśmie Skarżącego z dnia 23 listopada 2011r. zmierzający do wykazania, że w związku z udzieleniem mu przez syna S. S. ustnego pełnomocnictwa do prowadzenia spraw rodzinnej spółki J.-T., należało go jednak uznać za pełnomocnika umocowanego do podejmowania czynności procesowych w niniejszej sprawie.
Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.