Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1077/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek D. D. (dalej: "skarżąca") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 31 lipca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 12 maja 2015 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że skarżąca nie uzasadniła swojego wniosku i nie wykazała zaistnienia żadnej z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). We wniosku nie przedstawiono żadnych danych, które w sposób jednoznaczny i przekonywujący wskazywałyby, że wykonanie decyzji wiąże się z określonego rodzaju stratami dla skarżącej. Sąd stwierdził, że ze względu na brak danych, nie sposób określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji tylko z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zgodziła się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest co prawda szczegółowo uzasadniony, jednakże wypływa to jedynie z faktu, że skarżąca opierała go o trudną sytuację materialną, co dokumentuje także poprzez wskazanie konieczności jej alimentacji przez byłego męża, gdyż sama utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.139,71 zł miesięcznie (do zażalenia załączony został dowód wpłaty emerytury na rachunek bankowy skarżącej wraz z kserokopią legitymacji emeryta-rencisty).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła przedmiotowego wniosku. Dlatego też Sąd nie był w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji tylko z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak było odniesienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. do konkretnej sytuacji gospodarczej i majątkowej skarżącej, a świadczących o tym, że w stosunku do skarżącej wstrzymanie wykonania danego aktu jest uzasadnione. W związku z tym skarżąca uniemożliwiła Sądowi pierwszej instancji stwierdzenie zasadności jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania Sądu pierwszej instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro skarżąca nie wykazała w swoim wniosku jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienia nie narusza prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.