Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 996/15) w sprawie ze skargi A. K. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 czerwca 2015 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan sprawy wyjaśnił, że w złożonej skardze strona prócz żądania uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ów wniosek podniosła, że wyegzekwowanie zobowiązania na obecnym etapie postępowania spowoduje, że skarżący utraci płynność finansową, czego następstwem będą poważne kłopoty finansowe. Powyższa okoliczność przy uwzględnieniu wagi naruszeń przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania spowoduje, że ewentualny następczy zwrot nałożonej kary, w przypadku uwzględnienia skargi nie naprawi wyrządzonej skarżącemu szkody. Obciążenie kwotą 27.008 zł spowoduje, że skarżący utraci środki finansowe niezbędne do utrzymania.
W dniu 31 sierpnia 2015 r. skarżący nadesłał pismo uzupełniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, którego treść stanowi powtórzenie treści wniosku zawartego w skardze. Do pisma załączono zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2011-2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonał analizy zeznań podatkowych skarżącego, z których wynika, że w 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 125.989 zł i poniósł stratę w wysokości 38.093 zł, w roku 2012 r. uzyskał przychód w wysokości 138.394 zł i poniósł stratę w wysokości 17.129 zł, w roku 2013 uzyskał przychód w wysokości 160.038 zł i uzyskał dochód w wysokości 11.041 zł, natomiast w roku 2014 uzyskał przychód w wysokości 143.725 i dochód w wysokości 6.148 zł. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że wyegzekwowanie tej kwoty spowoduje, że utraci on płynność finansową oraz zostanie pozbawiony środków do życia. Wniosek skarżącego opiera się na twierdzeniach skarżącego, które nie zostały poparte dowodami, które umożliwiłyby sądowi weryfikację, czy owe twierdzenia są uzasadnione.
Dalej Sąd pierwszej instancji wskazuje, że z uzasadnienia wniosku nie wynika, jaka jest wysokość wydatków, które ponosi skarżący ani jakie są to wydatki. W szczególności czy, skarżący ponosi jakieś znaczące wydatki na leczenie, a w związku z tym egzekucja należności podatkowej może spowodować przerwanie leczenia i trudne do odwrócenia skutki. Z wniosku nie wynika, czy skarżący posiada na utrzymaniu rodzinę i jakie są koszty jej utrzymania. Natomiast w ocenie Sądu Wojewódzkiego porównanie wartości przychodów i dochodów z lat 2011-2014 z wysokością zobowiązania podatkowego orzeczonego zaskarżoną decyzją 27.008 zł, nie potwierdza, że istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej.
Podatnik wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności przyznania skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo wykazania przez niego, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Powyższa zasada może doznać ograniczenia poprzez zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zaznaczyć należy, że instytucja wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny – dokonując kontroli instancyjnej – nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, wkraczałby bowiem wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek. Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Podkreślenia wymaga również fakt, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym była strona skarżąca i to na niej ciążył – z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. - obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Analiza akt sprawy, doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że Skarżący nie wykazał, że w sprawie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd".
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy NSA stwierdza, że Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że skarżący, wnosząc o przyznanie mu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazał, aby w stosunku do niego zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie sama wysokość kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego całą sytuację majątkową – w aktach sprawy znajdują się jedynie zeznania podatkowe, brak jest natomiast informacji o rodzaju i wysokości wydatków. Nieznana jest także sytuacja rodzinna podatnika, niewiadomym jest czy prowadzi on gospodarstwo domowe sam czy też z innymi osobami, osiągającymi dochód. Natomiast uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się do informacji, że skarżący utraci płynność finansową, czego następstwem będą poważne kłopoty finansowe.
Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi posiąść informację o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tychże informacji. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje.
Z tych też względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a.