Postanowienie NSA z 14 lutego 2007 r., II GPP 1/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi K. K. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VII SAB/Wa 75/06 ze skargi K. K. S. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie refundacji kosztów leczenia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania sądowego

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Tadeusz Cysek (spr.) Jan Bała

Uzasadnienie

K. K. S. – składając skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 26 grudnia 2006 r., a nadana zaś została drogą pocztową w dniu 22 grudnia 2006 r. – domagała się:

1. stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie VII SAB/Wa 75/06 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;
2. zalecenia temu Sądowi podjęcia "odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, poprzez wyznaczenie w terminie 21 dni terminu posiedzenia";
3. przyznania jej od Skarbu Państwa kwoty 10.000 złotych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż od połowy 1998 r. cierpi na skrajnie ciężką postać choroby Parkinsona. W związku z tym, że wyczerpaniu uległ układ zasilający wszczepionych jej elektrod (stymulujących mózg), zakupiła nowy stymulator mózgu, a fakturę na kwotę 38.520 zł przedstawiła Narodowemu Funduszowi Zdrowia, który od dnia 28 lipca 2004 r. nie dokonał wnioskowanej refundacji.

Wobec zaistniałej w postępowaniu administracyjnym przewlekłości, 8 września 2006 r. wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga "na niewydajnie decyzji o zwrocie kosztów zakupu zasilania stymulatora mózgu". Nie została ona jednak rozpoznana.

Skarżąca wyjaśniła dalej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r., zapadłym w sprawie III SA/Wr 155/05, uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponowne rozpatrzenie sprawy trwa jednak zbyt długo, zważywszy zwłaszcza na całokształt sytuacji skarżącej.

Skarżąca nie może zaakceptować faktu, iż załatwienie "jej prostej i oczywistej sprawy trwa od 2,5 roku, a prezes NFZ nie poczuwa się do obowiązku wykonania wyroku WSA z 30.05.2006 r.".

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozpoznał "uzasadnionej" zdaniem skarżącej skargi, mimo upływu prawie 3 miesięcy od jej wniesienia.

W tym stanie rzeczy wniesienie niniejszej skargi (tj. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki) było celowe i konieczne, "szczególnie że jest to kontynuacja sprawy wszczętej w 1998 r.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przede wszystkim należy na wstępie wyraźnie zaznaczyć, że przy rozstrzyganiu konkretnej skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczona została zawartym w niej (tzn. skardze) żądaniem – stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt VII SAB/Wa 75/06, któremu to żądaniu towarzyszyło domaganie się wydania zaleceń wskazanemu Sądowi odnośnie podjęcia określonych czynności (wyznaczenia posiedzenia w terminie 21 dni) oraz zgłoszenie wniosku o przyznanie od Skarbu Państwa ("WSA w Warszawie") kwoty 10.000 złotych.

Wobec tak sprecyzowanego zakresu orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego, żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi nie mogły mieć wywody jej uzasadnienia eksponujące czas trwania postępowania administracyjnego oraz wskazujące na inne postępowanie, które toczyło się przed sądem administracyjnym (pod sygn. akt III SA/Wr 155/05 w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu).

Pomimo sporządzenia konkretnej skargi przez zawodowego pełnomocnika strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, iż uregulowania ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843), powoływanej dalej jako ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r., nie upoważniają Naczelnego Sądu Administracyjnego do zajmowania się całokształtem zagadnień, jakie łączą się z tokiem rozpoznawania określonej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym.

W świetle powołanej ustawy rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zbadanie, czy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, "którego dotyczy skarga" (por. np. art. 2 ust. 1.2 w związku z art. 4 ust. 3 wskazanego aktu prawnego) wystąpiła przewlekłość.

W zależności od oceny dokonanej w tym tylko zakresie wydawane są stosowane rozstrzygnięcia (art. 12 omawianej ustawy).

W obrębie istotnej w danym przypadku kwestii przewlekłości postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarejestrowanego pod sygnaturą VII SAB/Wa 75/06, strona skarżąca uzasadniła stawiany zarzut brakiem zakończenia tej sprawy sądowoadministracyjnej "mimo upływu prawie 3 m-cy" od dnia wniesienia pisma wszczynającego postępowanie.

Przyjmując nawet, że na tle specyfiki konkretnej sprawy wskazana wypowiedź strony skarżącej spełniła zawarty w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. wymóg "przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie" (bardziej rygorystyczne podejście do zakresu tego wymogu, którego niespełnienie powoduje w myśl art. 9 ust. 1 analizowanej ustawy odrzucenie skargi bez wzywania do uzupełnienia braków, zaprezentował np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 7 czerwca 2005 r. – wydanych w sprawach o sygnaturze III SPP 95/05 i III SPP 105/05, opublikowanych w OSNP 2006/1-2/ poz. 34.35) – i przystępując do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi - uznać należy, że jest ona nieuzasadniona, a jako taka podlega oddaleniu.

Z brzmienia samego już tytułu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., że w tym akcie prawnym przewidziano skargę wiążącą się z potrzebą ochrony praw strony w zakresie rozpoznawania spraw sądowych naruszonych zwłoką w postępowaniu sądowym o charakterze nieuzasadnionym ("bez nieuzasadnionej zwłoki").

Dla uwzględnienia tej skargi nie wystarczy zatem wykazanie zwłoki w postępowaniu sądowym, ale zawsze koniecznie także jej nieuzasadnionego charakteru (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt I OPP 154/05 Wspólnota 2005/19/42.).

Art. 1 ust. 1 analizowanej ustawy podkreśla, iż naruszenie praw strony musi być skutkiem działania lub bezczynności sądu.

W myśl art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego o "przewlekłości postępowania" można mówić wtedy, gdy trwa ono dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Ust. 2 omawianego artykułu nakazuje zaś, aby w celu oceny wystąpienia przewlekłości w postępowaniu badać terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, uwzględniając charakter sprawy (stopień jej zawiłości), znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, ale i zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Z analizy akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze VII SAB/Wa 75/06 wynika, że skarga K. K. S. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęła bezpośrednio do tego Sądu w dniu 12 września 2006 r. Strona skarżąca, mimo iż reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego postąpiła zatem w sposób oczywisty wbrew zasadzie wynikającej z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., który nakazuje wnoszenie skarg do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.

Wskazany brak zastosowania się strony skarżącej do obowiązującego trybu wnoszenia skarg do sądu administracyjnego spowodował konieczność wydania zarządzenia (wydane ono zostało natychmiast, bo w dniu wpływu skargi) o przekazaniu skargi organowi, o czym poinformowany został pełnomocnik skarżącej.

Zauważyć należy, iż w myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ ma z kolei 30 dni na przekazanie akt sprawy z odpowiedzią na skargę.

Z potwierdzenia odbioru (k. 14 akt) wynika, że skierowaną w celu nadania zgodnego z przepisami biegu skargę organ otrzymał w dniu 20 września 2006 r. Przed upływem 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. organ wprawdzie przekazał odpowiedź na skargę (wpłynęła ona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 listopada 2006 r.), ale do przekazywanych materiałów nie dołączono oryginału skargi.

W związku z tym również natychmiast – bo w dniu 17 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ (pod rygorem uruchomienia procedury uregulowanej w art. 55 p.p.s.a.) do naprawienia zaistniałego braku.

Oczywiste jest, że podejmowanie przez sąd administracyjny jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania skargi jest wyłączone, gdy nie ma jej w przekazanych przez organ aktach.

W konkretnej sprawie przeszkoda ta przestała istnieć w dniu 8 grudnia 2006 r., w związku z czym po rutynowym sprawdzeniu spełnienia wymogu uiszczenia wpisu od skargi (w dniu 11 grudnia 2006 r. ustalono, że obowiązującego w sprawie wpisu stałego nie uiścił reprezentujący skarżącą pełnomocnik zawodowy ani też sama skarżąca) przewodniczący wydziału zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2006 r. zdecydował o przedstawieniu akt sędziemu referentowi celem rozważenia na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności skargi. Termin posiedzenia niejawnego wyznaczony został zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2006 r. na dzień 2 stycznia 2007 r. Mimo tego, 22 grudnia 2006 r. złożona została skarga na przewlekłość postępowania strony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga jest niezasadna, skoro od chwili powstania w ogóle możliwości podejmowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czynności związanych z rozpoznawaniem skargi na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia konieczne w sprawie działania tego Sądu toczyły się w rozsądnym terminie i nie można im przypisać cech przewlekłości postępowania, a samo zaś opóźnienie w przystąpieniu Sądu do rozpoznawania skargi spowodowane zostało uchybieniem strony skarżącej w zakresie trybu obowiązującego przy składaniu skarg do sądu administracyjnego, pogłębionego następnie przeoczeniem organu co do przekazania skargi, na które to usterki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie zareagował.

Na marginesie dodać można, że w dniu 2 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę złożoną w sprawie o sygnaturze akt VII SAB/WA 75/06 z racji jej niedopuszczalności w ujęciu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., dochodząc do wniosku, że skarga ta dotyczy w istocie niepodejmowania przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia czynności w ramach rozpatrywania zażalenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., a zatem jak wskazano w zakresie, który nie może w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 2-4 p.p.s.a. stanowić przedmiotu skargi na bezczynność organu administracji publicznej.

Na to kończące postępowanie w sprawie VII SAB/WA 75/06 postanowienie Wojewódzkiego Sądu Adminsitracyjnego w Warszawie strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Rozstrzygając w sprawie skargi na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza brak podstaw do stwierdzenia w konkretnym postępowaniu przewlekłości oraz do wydania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazanych przez stronę skarżącą zaleceń, jak też – w konsekwencji przesłanek do przyznania stronie skarżącej dochodzonej przez nią kwoty.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji według art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.