Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 61/07 oddalił skargę P. K. S. S.A. w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej jako: rozporządzenie nr 3821/85), art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), dalej: u.t.d., oraz Ip. 11.1. ust.1 lit c) załącznika do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę P. K. S. S.A. w Ż. od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2006 r. ustalono, że zainstalowany w pojeździe marki [...] o nr rej [...] przyrząd kontrolny (tachograf) nie rejestruje jednocześnie, ale oddzielnie, danych dotyczących okresów aktywności dwóch kierowców prowadzących pojazd. Organ powołał się na przepisy rozdziału II załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 3821/85 i wskazał, że jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, a tak było w rozpatrywanej sprawie, tachograf musi rejestrować jednocześnie, a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach dane dotyczące okresów czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerw w pracy i okresów dziennego odpoczynku. Ponieważ podczas kontroli stwierdzono, iż zainstalowany tachograf jest przystosowany do rejestracji czasu pracy tylko jednego kierowcy, zdaniem organu należało nałożyć karę pieniężną w wys. 1.000 zł zgodnie z lp. 11.1 ust.1 lit c) załącznika do u.t.d.
Oddalając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie są uzasadnione. Stosownie bowiem do lp. 4.1. pkt c) rozdziału III załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 3821/85 urządzenie rejestrujące powinno być tak skonstruowane, aby okres prowadzenia pojazdu był zawsze rejestrowany automatycznie i aby była możliwa przy użyciu przełącznika, o ile jest to konieczne, oddzielna rejestracja innych okresów czasu, jak wskazano w art. 15 ust. 3 lit. b), c) oraz d) tiret drugie rozporządzenia.
Sąd wskazał również, iż w myśl lp. 4.3. ww. aktu, jeżeli pojazd obsługuje załoga składająca się z więcej niż jednego kierowcy, wówczas zapisy przewidziane w ppkt 4.1 są wykonywane na dwóch oddzielnych wykresówkach, tzn. każdy kierowca posiada swoją własną wykresówkę. W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy.
Zdaniem Sądu, z zestawienia powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że pojazd, który prowadzony jest przez załogę dwuosobową musi mieć zainstalowany tachograf przystosowany do jednoczesnej, ale oddzielnej, rejestracji danych dotyczących okresów aktywności obydwu kierowców. A więc również okresów przerw w pracy, okresów dyspozycyjności, do których zalicza się m.in. czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd. Ponieważ w toku postępowania administracyjnego ustalono, że tachograf zamontowany w skontrolowanym pojeździe nie był przystosowany do jednoczesnej obsługi załogi składającej się z dwóch kierowców, tym samym, w ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył karę w wysokości 1.000 zł, gdyż wysokość ta wynikała z lp. 11.1. ust. 1 lit c) załącznika do u.t.d.
P. K. S. S.A. w Ż. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło o zmianę orzeczenia "w sensie anulowania w całości decyzji o nałożeniu kary pieniężnej jako bezpodstawnej", ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:
- 1) błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 4 u.t.d. i załącznika Ip. 11.1 ust. 1 lit. c) do u.t.d., ponieważ ustalone w wyroku wykroczenia nie zostały popełnione,
- 2) błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie lp.4.1. pkt c) rozdziału III załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 3821/85, poprzez przyjęcie, że zamontowany w pojeździe tachograf nie spełniał wymogów, gdyż nie był przystosowany do jednoczesnej rejestracji i pracy obu kierowców, podczas gdy biorąc pod uwagę specyficzne warunki eksploatacji danego pojazdu, należało uznać, że wymogi prawne dotyczące technicznego wyposażenia pojazdu zostały spełnione.
Skarżąca spółka podniosła również zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. − Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postawiony skarżącej zarzut, iż zamontowany w pojeździe tachograf nie był przystosowany do jednoczesnej obsługi załogi składającej się z dwóch kierowców, jest bezzasadny. Skarżąca wyjaśniła, że wszystkie specjalistyczne pojazdy przeznaczone do przewozu surowców drzewnych są wyposażone w podobne urządzenia rejestrujące, nieprzystosowane do kontrolowania i rejestrowania pracy dwóch kierowców, ponieważ są obsługiwane przez jednego kierowcę, przy czym kierowcy zatrudnieni są w cyklu zmianowym.
Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji nie wziął pod uwagę specyfiki rozpatrywanego przypadku, a mianowicie faktu, iż organ odwoławczy nie uchylił decyzji o zastosowaniu wobec skarżącej kary pieniężnej, pomimo posiadania wiedzy, że pojazd był eksploatowany w celu przyuczenia kierowcy do pracy na tego typu pojeździe.
W ocenie skarżącej WSA naruszył przepisy art. 7, art. 77i art. 140 k.p.a., ponieważ w celu ustalenia prawdy obiektywnej powinien był rozpatrzeć sprawę w szerszym zakresie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z oparciem niniejszej skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie lub dopiero gdy podstawa ta okaże się "nieusprawiedliwiona" (art. 184 p.p.s.a.). Tylko poprawnie ocenione przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne oraz prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W przypadku postawienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, strona wnosząca skargę kasacyjną obowiązana jest nie tylko dokładnie wskazać naruszony przepis, ale również wykazać, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. − Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania.
W tym postępowaniu mają natomiast zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kasator na naruszenie przepisów tej ustawy nie powoływał się. Naczelny Sąd Administracyjny jest zaś związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, to kasator w żaden sposób nie wykazał, aby Sąd I instancji uchylił się od kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem (zasadą legalizmu). Z treści zaś zaskarżonego wyroku i jego uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż Sąd I instancji takiej kontroli dokonał.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, a mianowicie naruszenia art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i lp. 11.1. ust. 1 lit. c) załącznika do tej ustawy, to stwierdzić należy, iż kasator nie wykazał, aby Sąd I instancji naruszył te przepisy przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
Za błędną wykładnię prawa materialnego przyjmuje się wadliwe zrozumienie treści przepisu, a przez niewłaściwe jego zastosowanie − posłużenie się przepisem zawierającym normę prawną, która nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca nie wskazała na czym polega wadliwe zrozumienie przez Sąd I instancji mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Kasator natomiast na uzasadnienie powyższego zarzutu podał, iż "ustalone w wyroku wykroczenia nie zostały popełnione". Pomijając już, iż Sąd I instancji nie dokonywał w sprawie żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie oceniał ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym, to stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, gdyż próba taka mogłaby być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy).
Powyższe uwagi odnoszą się również do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego przez "błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie lp. 4.1. pkt c) rozdziału III zał. nr 1 do rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 przez przyjęcie, że zamontowany w pojeździe tachograf nie spełniał wymogów, gdyż nie był przystosowany do jednoczesnej rejestracji i pracy obu kierowców, podczas gdy biorąc pod uwagę specyficzne warunki eksploatacji danego pojazdu, należało uznać, że wymogi prawne dotyczące technicznego wyposażenia pojazdu zostały spełnione".
W sprawie było bezsporne, iż pojazd obsługiwał więcej niż jeden kierowca, a w takiej sytuacji zgodnie z lp. 4.1. pkt c) rozdziału III załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady nr 3821/85 urządzenie rejestrujące musi być tak skonstruowane, aby okres prowadzenia pojazdu był zawsze rejestrowany automatycznie i aby była możliwa przy użyciu przełącznika, o ile to konieczne, oddzielna rejestracja innych okresów czasu pracy kierowców.
Skoro zatem tachograf zainstalowany w kontrowanym pojeździe nie był przystosowany do jednoczesnej, ale oddzielnej, rejestracji danych dotyczących okresów aktywności obydwu kierowców, to należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż przedsiębiorca naruszył powołane wyżej przepisy. Podnoszony dopiero w skardze kasacyjnej i mocno akcentowany zarzut, iż jeden z kierowców był niedoświadczony i wymagał odpowiedniego przyuczenia do wykonywania samodzielnie pracy polegającej na przewozie ładunku pojazdem specjalistycznym, jest bez znaczenia dla sprawy, skoro kierowca ten był uprawniony do prowadzenia tego rodzaju pojazdów, a zatem mógł ten pojazd samodzielnie prowadzić.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.