Uzasadnienie
[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 282/18) odrzucił skargę [...] (dalej: skarżący) na ww. decyzję Komendanta Stołecznego Policji.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zachowanie terminu i sposób obliczania terminu do wniesienia skargi reguluje Rozdział 5 – Terminy Działu III p.p.s.a. Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a., do obliczania terminów stosuje się przepisy prawa cywilnego z zastrzeżeniem określonym w art. 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Terminy ustawowe, a takim terminem jest termin do wniesienia skargi, biegną od zdarzenia prawnego wskazanego w przepisach prawa, przy czym przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (art. 111 § 2 k.c.).
Zdaniem Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie takim zdarzeniem prawnym był dzień doręczenia decyzji, tj. dzień 19 stycznia 2018 r., zaś termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia następnego, tj. od dnia 20 stycznia 2018 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komendanta Stołecznego Policji, w dniu 18 stycznia 2018 r. Wniesienie skargi nastąpiło zatem przed doręczeniem skarżącemu decyzji.
Wobec powyższego WSA uznał, że skarga została złożona przedwcześnie, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi pomimo, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka do jej odrzucenia, albowiem skarga z dnia 18 stycznia 2018 r. została złożona w terminie przepisanym do dokonania tej czynności, gdyż bieg terminu do jej wniesienia rozpoczął się od dnia skutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., którą otrzymał wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia skargi w dniu 29 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącemu w dniu 29 grudnia 2017 r., co znajduje potwierdzenie w dołączonej do skargi kasacyjnej kopercie. Potwierdza to również informacja zwarta w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej uwzględnienie.
Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została pierwotnie wysłana do pełnomocnika skarżącego w dniu 22 grudnia 2017 r. Została ona jednak wysłana bez zwrotnego potwierdzenia odbioru, co skutkuje tym, że Komendant Stołeczny Policji nie może precyzyjnie podać daty odebrania przesyłki pocztowej. Natomiast w dniu 16 stycznia 2018 r. zaskarżona decyzja została po raz drugi wysłana do pełnomocnika skarżącego, tym razem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, która to przesyłka została odebrana w dniu 19 stycznia 2018 r.
Zdaniem organu powyższe skutkuje prawdopodobieństwem, zbliżonym do pewności, że skarga została złożona w ustawowym terminie, a nie przedwcześnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa łączy skutki procesowe, jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek niewyjaśnione wątpliwości.
Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, w jakiej dacie pełnomocnikowi skarżącego skutecznie doręczono decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r., a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tą decyzję. Sąd I instancji przyjął, że ww. decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 stycznia 2018 r., zaś termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia następnego, tj. od dnia 20 stycznia 2018 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie przez Sąd I instancji, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. rozpoczął swój bieg od dnia 20 stycznia 2018 r. - budzi uzasadnione wątpliwości. Jak wynika bowiem z treści skargi kasacyjnej oraz załączonych do niej dowodów w postaci kserokopii koperty w której została nadana zaskarżona decyzja oraz wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek - ww. decyzja została pierwotnie wysłana do pełnomocnika skarżącego już w dniu 22 grudnia 2017 r. i doręczona temu pełnomocnikowi w dniu 29 grudnia 2017 r. W tych okolicznościach dla rozpoczęcia trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi - nie miałoby znaczenia, że decyzja została powtórnie wysłana do pełnomocnika skarżącego w dniu 16 stycznia 2018 r. i ponownie odebrana w dniu 19 stycznia 2018 r.
Powyższą okoliczność potwierdza również sam Komendant Stołeczny Policji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została pierwotnie wysłana do pełnomocnika skarżącego w dniu 22 grudnia 2017 r. Została ona jednak wysłana bez zwrotnego potwierdzenia odbioru, co skutkuje tym, że Komendant Stołeczny Policji nie może precyzyjnie podać daty odebrania przesyłki pocztowej. Natomiast w dniu 16 stycznia 2018 r. zaskarżona decyzja została po raz drugi wysłana do pełnomocnika skarżącego, tym rzazem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, która to przesyłka została odebrana w dniu 19 stycznia 2018 r. W tych okolicznościach w ocenie organu - z dużym prawdopodobieństwem, zbliżonym do pewności - skarga została złożona w ustawowym terminie, a nie przedwcześnie.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 4 września 2015 r., II GSK 1772/15).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały udowodnione okoliczności faktyczne, dające podstawę do zastosowania przez sąd administracyjny I instancji rygoru określonego w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz.
42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).