Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 528/14 po rozpoznaniu skargi C.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2012 r., w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] lutego 2011r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał skarżącemu płatności JPO na 2010r. w kwocie 11.421,67 zł do całej wnioskowanej powierzchni oraz przyznał płatność zwierzęcą w kwocie 1.463,42 zł do areału 3,3333 ha ustalonego na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009r., Nr 40, poz. 326). Odmówił przyznania płatności w zakresie specjalnego wsparcia do samic z gatunku owca domowa ze względu na fakt, iż ww. zwierzęta zarejestrowane są na małżonkę skarżącego, co jest niezgodne z art. 7 ust. 2b pkt 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051, dalej: ustawa o płatnościach).
Skarżący wraz z małżonką odwołał się od decyzji, wskazując, że zadeklarował 38 samic z gatunku owca domowa, ponieważ zwierzęta te są zarejestrowane na współmałżonkę, a wniosek został wypełniony zgodnie z instrukcją. Podniósł, że z żoną są współposiadaczami swojego gospodarstwa tj. zwierząt i gruntów oraz że nie posiadają rozdzielności majątkowej.
Decyzją z [...] września 2011r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność ponownej weryfikacji dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz weryfikacji warunków wynikających z art. 7 ust. 2b, ust. 2c i ust 7 ustawy o płatnościach oraz uzupełnienia decyzji o elementy z art. 107 § 3 k.p.a. ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071, dalej: k.p.a.)
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] września 2011r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącemu płatności JPO w kwocie 11.421,67 zł do całej wnioskowanej powierzchni oraz przyznał płatność zwierzęcą w kwocie 1.463,42 zł do areału 3,3333 ha ustalonego na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009r. Odmówił zaś przyznania płatności w zakresie specjalnego wsparcia do samic z gatunku owca domowa ze względu na fakt, iż ww. zwierzęta są zarejestrowane na jego współmałżonkę, co jest niezgodne z art. 7 ust. 2b pkt 2 ustawy o płatnościach. Podniósł, że kontrola administracyjna wniosku skarżącego dowiodła, że liczba zatwierdzonych samic z gatunku owca domowa wynosi 0, a zatem różnica pomiędzy liczbą zadeklarowanych a stwierdzonych owiec wynosi 100%. Z tego też powodu naliczone zostały sankcje w kwocie 4.024,58 zł na podstawie art. 65 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz.
UE L 316 z 02.12.2009r., s. 1, ze zm.), który stanowi, iż jeżeli procent ustalony zgodnie z niniejszym artykułem ust. 3 przekracza 50%, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zadeklarowanych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 63 ust.
- 3. Kwota ta podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia (WE) nr 885/2006.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. w dniu [...] stycznia 2012r. wydał decyzję z o uchyleniu powyższej decyzji w całości oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na konieczność dokonania oceny przedmiotowej sprawy pod względem zaistnienia przesłanek określonych w ww. art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
W wyniku powtórnego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] stycznia 2012r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał stronie płatności JPO w kwocie 11.421,67 zł do całej wnioskowanej powierzchni oraz przyznał płatność zwierzęcą w kwocie 1.463,42 zł do areału 3,3333 ha ustalonego na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009r. W zakresie specjalnego wsparcia do samic z gatunku owca domowa pomoc została odmówiona ze względu na fakt, iż ww. zwierzęta są zarejestrowane na współmałżonkę skarżącego. Organ I instancji odstąpił od nałożenia sankcji wieloletnich w ramach ww. płatności do samic z gatunku owca domowa.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2012r. Organ wskazał, iż z uwagi na okoliczność, że skarżący w odwołaniu nie kwestionował rozstrzygnięcia Kierownika BP ARiMR w Z. dotyczącego przyznania płatności JPO i płatności zwierzęcej, a organ odwoławczy nie dopatrzył się w tym przedmiocie nieprawidłowości, przedmiotem rozważań niniejszej decyzji uczyniono jedynie kwestie związane z odmową przyznania wsparcia specjalnego w formie płatności do samic z gatunku owca domowa.
Organ przywołał treść art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach, oraz wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 czerwca 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605) rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych z gatunku: bydło, owce i kozy zawiera dane dotyczące posiadacza zwierzęcia. Zgodnie z powyższym zgłoszenie do płatności do krów i owiec, których rolnik ubiegający się o płatność nie jest posiadaczem, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, należy potraktować jako przedeklarowanie liczby zwierząt. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że sztuki zwierząt o podanych przez skarżącego numerach kolczyków nie przebywały na dzień 31 maja 2010r. w siedzibie stada skarżącego, a co za tym idzie nie miał w niej zarejestrowanych zwierząt, które zadeklarował do płatności, a tym samym nie spełnił obligatoryjnych, warunków do otrzymania płatności, konsekwencją czego jest wykluczenie zwierząt z płatności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi C.G. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 286/12, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. z uwagi na brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności poprzez nieodniesienie się do konsekwentnie podnoszonego przez skarżącego w całym postępowaniu administracyjnym twierdzenia, że "skarżący wraz z żoną są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, w tym również stada owiec". Według Sądu organy nie rozważyły konsekwencji jakie rodzi "stan współposiadania" stada owiec, a miało to zasadnicze znaczenie w sprawie. Sąd nakazał, aby organy przyjęły znaczenie pojęcia "posiadania" takie jak ma ono w Kodeksie cywilnym.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 8/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.
NSA stwierdził, że cywilistyczna koncepcja posiadania nie ma zastosowania w tej sprawie. Powołał się na przepis art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach, wskazał też, że według art. 7 ust. 7 ustawy, gdy zwierzę jest przedmiotem współposiadania, płatności do owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem.
Sąd wskazał również na art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U z 2008 r., Nr 204, poz. 1281), który zawiera definicję legalną posiadacza zwierzęcia. W odniesieniu do owiec jest to podmiot, o którym mowa w art. 2 lit. c rozporządzenia nr 21/2004. (WE) z dnia 17 grudnia 2003 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 i dyrektywy 92/102/EWG i 64/432/EWG -Dz.U.UE.L.2004.5.s.8). Zgodnie z art. 2 lit. c tego rozporządzenia - hodowcę oznacza każda osobę fizyczna lub prawna odpowiedzialna, nawet tymczasowo, za zwierzęta z wyjątkiem przychodni i klinik weterynaryjnych. Z analizy tych przepisów wynika, że ustawodawca zdefiniował posiadacza zwierzęcia, konstruując definicję legalną tego pojęcia, niepowiązaną z cywilistycznym rozumieniem posiadacza.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do tego, kto (skarżący czy jego żona) jest uwidoczniony jako posiadacz stada owiec w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonym na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i jakie są konsekwencje prawne uwidocznienia określonej osoby w tym systemie. Sąd I instancji pominął także ustawę o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, którą powinno się uwzględnić w procesie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] maja 2012 r., uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 7, 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a także w rezultacie wadliwej (wybiórczej i niekompletnej) wykładni obowiązującego prawa.
Sąd I instancji powołując przepisy art. 7 ust. 2b pkt 2 lit b ustawy o płatnościach oraz art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 2 kwietnia o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz art. 2 lit c) rozporządzenia nr 21/2004 z dnia 17 grudnia 2003 r., stwierdził, że organ ponownie rozpoznając sprawę będzie zobowiązany do ustalenia, czy skarżący jako zarejestrowany producent rolny pozostający w związku małżeńskim z majątkową wspólnością ustawową, prowadzący wspólnie z żoną gospodarstwo rolne, gdy przedmiotowe owce są zarejestrowane na nazwisko małżonki skarżącego, jest uprawniony do uzyskania wsparcia specjalnego w formie płatności do samic gatunku owca domowa. Organy bowiem tych kwestii nie rozważyły. Jako przesłankę odmowy udzielenia wnioskowanego wsparcia specjalnego przyjęły natomiast tylko zarejestrowanie przedmiotowych owiec na nazwisko małżonki skarżącego. Nie przeprowadziły natomiast żadnego dowodu na okoliczność wpływu wspólnego prowadzenia przez małżonków gospodarstwa rolnego na udzielenie tego wsparcia, a więc współposiadania przedmiotowych owiec w rozumieniu 7 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Sąd I instancji podkreślił, że stanowisko organu w istocie uniemożliwia zastosowanie tego przepisu.
Sąd I instancji wskazał również, że organ nie wyjaśnił na czym oparł ustalenie, że owce zgłoszone do płatności w dniu 31 maja 2010 r. nie przebywały w siedzibie stada skarżącego. Wykluczałoby to skarżącego jako posiadacza stada, to znaczy jako osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną, nawet tymczasowo, za zwierzęta, w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 21/2004. (WE) z dnia 17 grudnia 2003 r.
Zdaniem Sądu I instancji wykładnia prawa dokonana przez organy orzekające ma charakter dyskryminujący małżonków prowadzących wspólnie gospodarstwo rolne. O wnioskowane wsparcie, jako akcesoryjne do JPO, mógł się w rozpatrywanej sprawie ubiegać jedynie skarżący. Wykluczenie skarżącego pozbawiło gospodarstwo rolne małżonków tego wsparcia. Sąd przywołał w tym zakresie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. (sygn. P 40/12). Trybunał w orzeczeniu tym podkreślił znaczenie zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, zasady zakazu dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2), a także ochrony małżeństwa wyrażone w art. 18 Konstytucji.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
- - prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, tj.:
- 1. art. 7 ust. 2b pkt 2 lit b) ustawy o płatnościach w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, poprzez przyjęcie, iż dla ustalenia posiadacza owiec uprawnionego do uzyskania specjalnego wsparcia w formie płatności do owiec niezbędne jest przeprowadzenie przez skarżącego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy wnioskodawca jako zarejestrowany producent rolny (prowadzący gospodarstwo rolne wspólnie z żoną w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) jest uprawniony do uzyskania tegoż wsparcia oraz dodatkowego dowodu dotyczącego współposiadania przedmiotowych owiec w rozumieniu art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach, w sytuacji gdy zgodnie z prawidłową wykładnią ww. przepisów dla ustalenia posiadacza owiec uprawnionego do uzyskania płatności do owiec niezbędne jest jedynie ustalenie posiadacza zwierzęcia rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt potwierdzonego wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich, prowadzonego na podstawie przepisów o identyfikacji i rejestracji zwierząt, co znajduje potwierdzenie w art. 8 ust. 1 tej ustawy.
- - prawa procesowego, tj.:
- 2. art. 190 ppsa, którego uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wiążących go wytycznych ujętych przez NSA w wyroku z dnia 19 marca 2014 r., poprzez brak odniesienia się i nie uwzględnienie konsekwencji prawnych wynikających z uwidocznienia wyłącznie K.G. – małżonki skarżącego, jako posiadacza owiec w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, do czego Sąd I instancji był zobowiązany stosując art. 7 ust. 2b pkt 2 lit b) ustawy o płatnościach w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach, którego uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uwzględnienie skargi – na skutek przyjęcia przez Sąd I instancji, że skarżący nie ustalił, czy C.G., prowadzący wspólnie z żoną gospodarstwo rolne, jest uprawniony do uzyskania płatności do samic gatunku owca domowa oraz na skutek nie przeprowadzenia przez skarżącego dowodu na okoliczność wspólnego prowadzenia przez małżonków gospodarstwa rolnego i współposiadania owiec, w sytuacji, gdy okoliczność posiadania owiec przez skarżącego nie znajduje potwierdzenia we wpisie do rejestru zwierząt oznakowanych, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zaś przeprowadzenie dodatkowego dowodu na okoliczność ustalenia współposiadania owiec w rozumieniu art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach jest zbędne dla prawidłowego podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem przedmiotowa okoliczność faktyczna także nie wynika z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, gdzie wskazano, iż wyłącznie K.G. jest posiadaczem owiec (art. 8 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt).
C.G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, zgodnie z art. 174 ppsa, można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że Sąd I instancji orzekał w warunkach określonych art. 190 ppsa związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.03.2014 r. (II GSK 8/13), który zapadł w wyniku skargi kasacyjnej organu od pierwotnego orzeczenia WSA uwzględniającego skargę. NSA wyraźnie stwierdził, że cywilistyczna koncepcja posiadania nie ma zastosowania w tej sprawie. Wskazał, że w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o systemie identyfikacji zwierząt zamieszczono definicję legalną posiadacza zwierzęcia, która stanowi, że w odniesieniu do owiec jest to podmiot, o którym mowa w art. 2 lit. c rozporządzenia Rady(WE) nr 21/2004. Podkreślił, że Sąd I instancji pierwotnie rozpoznając sprawę w sposób nieuzasadniony odwołał się do pojęcia posiadania przyjmowanego w prawie cywilnym, a w ogóle nie odniósł się do tego kto – skarżący, czy jego żona jest uwidoczniony jako posiadacz stada owiec w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i jakie są konsekwencje prawne uwidocznienia określonej osoby w tym systemie.
Jak słusznie podnosi się w skardze kasacyjnej, WSA rozpoznając sprawę po tym wyroku WSA, ponownie analizując kwestię ustalenia uprawnienia skarżącego w zakresie uzyskania płatności do owiec, o której mowa w art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach, nie uwzględnił tych wskazań NSA przy ocenie niekwestionowanej przez strony okoliczności faktycznej – braku uwidocznienia C.G. jako posiadacza owiec w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, a figurowania tam jego małżonki – K.G.
Stanowisko Sądu I instancji odnośnie do wykładni art. 7 ust. 2 b pkt 2 lit. b w zw. z art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach i w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt ocenić należy jako nieprawidłowe, a przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty dokonania błędnej wykładni tych przepisów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, wobec stwierdzenia, iż organ wadliwie nie przeprowadził dowodu na okoliczność wspólnego prowadzenia przez małżonków gospodarstwa rolnego i współposiadania owiec, za zasadne.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 7 ust 2b pkt 2 lit. b) przywołanej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do samic gatunku owca domowa (Ovis aries), zwane "płatnością do krów i owiec", jeżeli w dniu 31 maja danego roku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym - co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ustęp 7 tego przepisu stanowi natomiast, że w przypadku gdy działka lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatność do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść przywołanych przepisów, zwłaszcza zaś art. 7 ust 2b pkt 2 lit. b) przywołanej ustawy, skutecznie podważa prawidłowość stanowiska zajętego przez Sąd I instancji. Stanowisko to jest bowiem w istocie oparte na założeniu o zbędności części wypowiedzi normatywnej zawartej w przywołanym przepisie. Tego rodzaju zabieg (interpretacyjny), przy założeniu, że prawodawca działa w sposób racjonalny i w treści przepisów prawnych nie zamieszcza wypowiedzi pozbawionych waloru normatywnego, to jest nie służących wyrażaniu norm prawnych, nie może być uznany za prawidłowy. Jedną z podstawowych zasad przyjmowanych przy dokonywaniu wykładni prawa jest bowiem zasada, wedle której za wadliwą uznaje się taką wykładnię, której rezultat czyni jakąś część przepisu prawnego zbędną.
Przywołany przepis ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w zakresie odnoszącym się do określonej w nim przesłanki przyznania wsparcia specjalnego wyraźnie i jednoznacznie uzależnia jej spełnienie od potwierdzenia wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - "[...] jeżeli w dniu 31 maja danego roku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym - co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt".
W świetle przedstawionych argumentów, rezultat wykładni analizowanego przepisu - aby mógł być uznany za prawidłowy – nie mógł pomijać przywołanego powyżej i istotnego z punktu widzenia oceny ziszczenia się przesłanki warunkującej przyznanie omawianego wsparcia specjalnego, elementu wypowiedzi normatywnej i ustalonego na jego gruncie wymogu. Istota tak określonych przesłanek przyznania wsparcia specjalnego wyraża się bowiem w tym, aby przy spełnianiu warunków wstępnych – tj. spełnianiu warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożeniu wniosku o przyznanie tej płatności – w zakresie odnoszącym się wsparcia specjalnego, fakt posiadania przez wnioskodawcę na określony dzień określonej liczby zwierząt gospodarskich określonego gatunku, był potwierdzony wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Konsekwencją pominięcia przez Sąd I instancji istotnego elementu wypowiedzi normatywnej zawartej w przywołanym przepisie - który powyżej został przywołany - było odwołanie się przez ten Sąd do argumentów i okoliczności, które ze względu na ustalone i niesporne okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, pozbawione były prawnie istotnego znaczenia. Mianowicie, jakkolwiek to C.G. spełniając warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej wnioskował o przyznanie płatności do samic owiec, to jednak, jak ustalił organ, zgłoszone do tego wsparcia specjalnego samice owiec nie znajdowały się w posiadaniu wnioskodawcy w dniu 31 maja 2010 r., lecz przypisane zostały do siedziby stada producenta rolnego – K.G. – to jest małżonki wnioskodawcy.
W tym też kontekście, argumentacja Sądu I instancji o konieczności dokonania dodatkowych ustaleń, czy C.G. jest uprawniony do uzyskania wsparcia specjalnego do samic owiec – jako małżonek pozostający we wspólności ustawowej małżeńskiej, prowadzący wspólnie z żoną gospodarstwo rolne, jest o tyle niezasadna, że w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. b) ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadaczem zwierzęcia w odniesieniu do owiec jest podmiot, o którym mowa w art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1760/2000, tj. każda osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna, nawet tymczasowo, za zwierzęta z wyjątkiem przychodni i klinik weterynaryjnych (co zresztą Sąd I instancji zauważył). Jak, z kolei wynika z pkt 5 ust. 1 art. 2 przywołanej ustawy, numer identyfikacyjny posiadacza zwierząt, to numer nadany posiadaczowi zwierzęcia na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Ponadto, na co również należy zwrócić uwagę, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz w odniesieniu do bydła i świń dane dotyczące: a) posiadaczy zwierząt gospodarskich, b) zwierząt gospodarskich, c) siedzib stad. Jedną z obligatoryjnych informacji zawartych w rejestrze jest zatem informacja o posiadaczu zwierząt gospodarskich. Z kolei, zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, które wydane zostało w wykonaniu delegacji zawartej w art. 8 ust. 4 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt gospodarskich, rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych z gatunku: bydło, owce i kozy zawiera, między innymi, imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres, numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) posiadacza zwierzęcia gospodarskiego (pkt 1) oraz numer identyfikacyjny zwierzęcia gospodarskiego (pkt 2).
Z powyższego wynika, zwłaszcza, gdy w tym kontekście podkreślić znaczenie regulacji zawartej w art. 2 lit.c rozporządzenia nr 1760/2000, że w zakresie odnoszącym do zagadnienia dotyczącego pojęcia "posiadacza zwierzęcia gospodarskiego", dla potrzeb przywołanych unormowań, prawodawca operuje w pełni autonomiczną legalną definicją tegoż pojęcia, która nie jest powiązana z cywilistycznym rozumieniem pojęcia "posiadacza", co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę po raz pierwszy.
W związku z powyższym, nie może budzić wątpliwości to, że pominięcie przez Sąd I instancji przywołanego powyżej elementu wypowiedzi normatywnej, który zawarty został w art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b) ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, doprowadziło ten Sąd do wadliwych i fałszywych oraz sprzecznych z wiążącym stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku sygn. akt II GSK 8/13 wniosków odnośnie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR w zakresie, w jakim odmówiono tą decyzją przyznania wsparcia specjalnego, tj. płatności do owiec.
Zgodzić się należy więc z organem, który wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, że w sytuacji braku zarejestrowania zwierząt zgłoszonych do wsparcia specjalnego na wnioskodawcę zbędne i niezasadne było prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Wobec tego, że istota sprawy została należycie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu I instancji, postanowił na podstawie art. 188 ppsa rozpoznać skargę, którą w świetle przedstawionych powyżej argumentów, jako niezasadną należało oddalić.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 ppsa orzekł jak w sentencji.