Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Lublinie, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 578/16, oddalił skargę B. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej (DIG) w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Orzeczenie to poprzedziły następujące okoliczności faktyczne.
W dniu [...] lutego 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w L. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 - dalej: "u.g.h.") w lokalu "T." położonym w L. przy al. R. [...]. W lokalu tym znajdowało się urządzenie do gier o nazwie HOT SPOT o numerze [...]. W wyniku przeprowadzonych oględzin i odtworzenia gry stwierdzono, że gry na przedmiotowym urządzeniu mają charakter losowy, a gracz nie ma wpływu na ich przebieg, bowiem bębny z wizerunkami obracają się w sposób losowy, zaś wygranymi punktami można grać tak jak punktami zakupionymi za gotówkę. Urządzenie wypłaca pieniądze. Organ ustalił także - na podstawie aneksu do umowy dzierżawy zawartej pomiędzy B.Ś. a A. P. (prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: P. P.-U. "G." A. P.), że dzierżawca będzie wykorzystywał część lokalu na zainstalowanie i eksploatowanie w ramach prowadzonej przez siebie działalności m. in. urządzenia, którego dotyczy sprawa w zamian za czynsz w wysokości 400 zł, powiększony o należny podatek VAT.
Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego (NUC) w L. uznał, że na przedmiotowym urządzeniu rozgrywane były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, a tym samym gry te spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. i wymierzył (decyzją z dnia [...] lipca 2015 r.) B. Ś. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
DIC w B., decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach dozwolone jest wyłącznie na zasadach określonych w ustawie, a te wymagają posiadania stosownych koncesji, zezwoleń lub zgłoszeń, przy czym B. Ś. nie legitymowała się powyższym. W ocenie DIC, urządzenie HOT SPOT umożliwia prowadzenie gier w rozumieniu u.g.h., bowiem wynik uzyskany w każdej grze ma charakter losowy i jest niezależny od umiejętności (zręczności) grającego. Zainstalowany w urządzeniu hopper pozwala na wypłatę wygranej pieniężnej. Urządzenie służy do celów komercyjnych, bowiem warunkiem jego uruchomienia jest zakredytowanie go przez grającego gotówką. Za urządzającego gry organ odwoławczy uznał B.Ś., która wydzierżawiła A.P. część lokalu o pow. 3 m2 pod instalację urządzeń do gier, zobowiązując się do zapewnienia możliwości podłączenia urządzenia do instalacji elektrycznej oraz do udostępniania urządzenia do używania gościom lokalu, w zamian uzyskując czynsz w wysokości 400 zł (powiększony o VAT).
DIC odniósł się następnie do zarzutów dotyczących braku notyfikacji przepisów u.g.h. uznając za bezzasadne twierdzenie dotyczące braku możliwości zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., jako przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.204 z 21.07.1998 r., str. 37, z późn. zm.). Organ powołał się w tym zakresie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, w którym Trybunał orzekł, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej i stwierdził, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W ocenie DIC, przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w świetle wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r oraz postanowień dyrektywy 98/34/WE nie stanowią przepisów technicznych, w konsekwencji czego brak podstawy do ustalenia niemożności stosowania ich dyspozycji jako przepisów niezgodnych z prawem unijnym. Organ nie uznał również za zasadne zarzutów skarżącej dotyczących dwukrotnego wymierzania sankcji wobec tej samej osoby za ten sam czyn. Przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, zgodnie z którym art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. ż 2013 r. poz. 186, ze zm.), jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
WSA w Lublinie, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., oddalił skargę B. Ś.na decyzję DIC w B. z [...] lutego 2016 r. Zdaniem Sądu, przepisy u.g.h. w okolicznościach faktycznych sprawy zostały przez organ zastosowane prawidłowo. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi Ordynacji podatkowej, gdyż wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, a ustalenia faktyczne dokonane zostały niewadliwie. W sprawie nie było sporne, że skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania w zakresie automatu (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem tego urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie mogła dysponować ani koncesją, ani zezwoleniem na prowadzenie omawianej działalności regulowanej. Urządzała natomiast grę na automacie poza kasynem gry.
Jej działanie stanowiło zatem naruszenie przepisów u.g.h. Ustalenie takie stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Skarżąca przy pomocy osób, którymi posługiwała się przy prowadzeniu działalności gospodarczej (punktu T.), podejmowała czynności bezpośrednio związane z obsługą automatu, o czym świadczy fakt wypłacania przez obsługę lokalu wygranych pieniężnych za gry na automacie, w sytuacji, gdy wygranej takiej nie wypłacił sam automat. Skarżąca podejmowała więc czynności, które bezpośrednio wiązały się z prowadzeniem gier na automacie, co uprawniało Sąd do podzielenia stanowiska DIC co do tego, że była urządzającym gry na przedmiotowym automacie.
Odnosząc się do możności wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry osobie, która skazana została w postępowaniu karnym lub postępowaniu karnym skarbowym Sąd zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., sygn. P 32/12 (Dz.U. poz. 1742), którego przedmiotem była dopuszczalność zbiegu administracyjnych kar pieniężnych i odpowiedzialności karnoskarbowej. Sąd podniósł następnie, że w postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych. Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postępowaniu również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych.
Odnosząc się zaś do kwestii naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h. Sąd podniósł, że prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. organ ten jest uprawniony do czynienia ustaleń dotyczących charakteru danej gry. W kwestii natomiast techniczności art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz jego relacji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), z której uzasadnienia wynika, że podmiot, który świadomie urządza gry na automatach bez uczynienia zadość jakimkolwiek warunkom określonym w u.g.h. (posiadanie koncesji, zezwolenia wydanego na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej, rejestracji automatu) nie może powoływać się skutecznie na argument o technicznym charakterze art. 14 ust. 1 u.g.h. i braku skuteczności tego przepisu, a w konsekwencji na argument braku podstaw do zastosowania w tego rodzaju okolicznościach sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
B.Ś. zakwestionowała powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1, pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.":
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie:
- - art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 2 ust. 3-5 u.g.h., które muszą być stosowane przy interpretowaniu treści art. 89 u.g.h. w sytuacji, gdy przepisy art. 4 ust. 1 pkt.
- 1. lit. a) oraz art. 2 ust. 3-5 jako "techniczne" w rozumieniu art. 1 pkt. 11 dyrektywny 98/34/WE nie były poddane wymaganej notyfikacji, a zatem nie mogą być stosowane przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych - zarówno fizycznych jak i prawnych, a stanowią dopełnienie normy art. 89 u.g.h.,
- - art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. w zw. z art. 4 ust 3 TUE poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten może stanowić podstawę odpowiedzialności osób urządzających gry na automatach wbrew dyspozycji art. 14 u.g.h. podczas gdy, z uwagi na brak notyfikacji tego przepisu Komisji Europejskiej co naruszało dyrektywę 98/34 WE, zasadna była odmowa zastosowania odpowiednich przepisów u.g.h., a nadto jego naruszenie poprzez przyjęcie, że skarżąca swoim działaniem wypełniła dyspozycję wskazanego przepisu, podczas gdy brak jest wystarczającego materiału dowodowego dla przypisania jej działaniom znamion "urządzania gier na automatach",
- - art. 56 TFUE poprzez zastosowanie sprzecznych z nim przepisów u.g.h., tj. m.in. art. 89 tej ustawy, które zawierają nieproporcjonalne ograniczenie fundamentalnej zasady swobody wspólnego rynku i tym samym naruszenie zasady prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym potwierdzonej art. 91 Konstytucji RP,
- 2) naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez pominięcie w zakresie kontroli naruszenia przez organ przepisów art. 120, art. 121, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez:
- a) uznanie, że decyzja organu administracyjnego nie nosiła cech dowolności i że zapadła po zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i dokonaniu wyboru sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu i przeanalizowaniu okoliczności sprawy,
- b) uznanie, iż organ w przedmiotowej sprawie należycie rozważył i przeanalizował okoliczności sprawy, podczas gdy opierając się na dowodach nie odnoszących się indywidualnie do strony postępowania, ograniczył się do wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań, nie wskazał, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez nią dowodom, a przy tym wadliwie ocenił jej działanie jako mieszczące się w granicach pojęcia "urządzania gier na automatach",
- c) uznanie, że organ należycie uzasadnił wydaną decyzję, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze B.Ś. wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania są- dowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 P.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do idących najdalej zarzutów, dotyczących wydania decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego, które z uwagi na brak ich notyfikacji nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania stwierdzić należy, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Dokładnie rzecz ujmując, Kasatorowi twierdzi, że techniczny charakter, w rozumieniu art. 1 pkt. 11 dyrektywny 98/34/WE, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 ust. 3-5, art. 14 u.g.h. wobec ich nienotyfikowania, uniemożliwia stosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Opisane wyże zarzuty skargi kasacyjnej na uwzględnienie nie zasługują.
Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem o charakterze technicznym w rozumieniu art. 1 pkt. 11 dyrektywny 98/34/WE, a jego powiązanie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 ust. 3 - 5, art. 14 ust. 1 u.g.h. nie oznacza automatycznie braku możliwości jego stosowania. Przepis 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wprowadza sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. Z tego punktu widzenia należy mówić nie o "techniczności" art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h,, lecz o jego stosowalności w konkretnych sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przesądzają okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego. Ze względu na różnorodność spraw rozstrzyganych na podstawie ustawy o grach hazardowych, nie jest prawidłowe uogólnienie, iż nienotyfikowanie technicznego przepisu skutkuje zawsze odmową zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (w różnorodnych sytuacjach faktycznych).
Rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, które powstawały na tle stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zostały rozstrzygnięte przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, na skutek skierowanych do niego pytań prawnych. Na pytania o treści:
"1, Czy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.
z 2015 r. poz. 612, ze zm.) jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i czy wobec niewykonania tego obowiązku, przepis ten mógł być podstawą wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych?
2. Czy dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, ma znaczenie techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz. UE L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.) - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz nieprzekazanie projektu tego przepisu Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy?
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym odpowiedział uchwałą podjętą 16 maja 2016 r. Uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
Pogląd zawarty w powyższej uchwale należy podzielić, albowiem "zaniechanie realizacji obowiązku notyfikacji przepisów technicznych nie uzasadnia odmowy stosowania przepisów, które charakteru takiego nie mają, tylko na tej podstawie, że zawarte zostały one w tym samym akcie prawnym, który z uwagi na zamieszczenie w nim przepisów technicznych notyfikacji tej podlegał. Sąd krajowy ma bowiem obowiązek odmowy stosowania jedynie tych przepisów prawa, które rzeczywiście stanowiąc w rozumieniu dyrektywy transparentnej przepisy techniczne, ustanowione zostały z uchybieniem obowiązku ich notyfikacji Komisji Europejskiej.
Ponadto w rekapitulacji powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "funkcje art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jako przepisu penalizującego naruszenie zasad organizowania i urządzania gier na automatach określonych w technicznym przepisie art. 14 ust. 1, którego projekt nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, nie wyrażają się w represji i odwecie, jako reakcji na ich naruszenie, lecz samoistnie zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach".
Należy zauważyć, że mimo wątpliwości związanych z potrzebą notyfikacją niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych kary na podmioty prowadzące działalność w zakresie hazardu mogą być nakładane. Niekorzystna z punktu widzenia ww. podmiotów interpretacja spornych przepisów w zakresie karania za urządzanie gier na automatach poza kasynami ma swoje uzasadnienie. Potwierdza bowiem, że art. 89 u.g.h. jako przepis sankcyjny, ma charakter samoistny. Uchwała rozwiewa zatem wcześniejsze wątpliwości i ujednolica stanowiska orzecznictwa w tym zakresie. Pamiętać jednak należy, że "sądy administracyjne każdorazowo muszą brać pod uwagę stan faktyczny danej sprawy. Inaczej sąd może więc potraktować przedsiębiorcę, który wykazywał poszanowanie prawa i nie spełnił wymogów ustawowych z uzasadnionych przyczyn, a inaczej tego, który od początku do końca wykazywał brak szacunku". Nie ulega wątpliwości, że każdy stan faktyczny powinien podlegać samoistnej ocenie organów oraz kontroli sądu.
Skład orzekający stanowisko wyrażone w powołanej uchwale w pełni podziela.
Podsumowując stanowisko Sądu w kwestii omawianych zarzutów stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem z uwagi na samoistny charakter sankcyjnego nietechnicznego przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., techniczny charakter przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. i potencjalnie techniczny charakter przepisów art. 2 ust. 3-5 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h., dla możliwości stosowania art. 89 u.g.h. nie ma znaczenia.
Zarzut naruszenia przepisu art. 56 TFUE poprzez zastosowanie sprzecznych z nim przepisów u.g.h., tj. m.in. art. 89 tej ustawy, które zawierają nieproporcjonalne ograniczenie fundamentalnej zasady swobody wspólnego rynku i tym samym naruszenie zasady prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym potwierdzonej art. 91 Konstytucji RP nie może zostać uwzględniony. Przede wszystkim zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony, stąd też wymyka się spod kontroli instancyjnej. Odnosząc się do niego w postaci zawartej w petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że co do zasady w orzecznictwie TSUE ugruntowany jest pogląd, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych, a przede wszystkim wiążącego się z nimi poważnego niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich uczestniczących, jak i je organizujących (por. wyroki TSUE: z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie Szindler, C -275/92, pkt 60; z 21 września 1999 r. w sprawie Lara, C-124/97, pkt 13; z 21 października 1999 r., w sprawie Zenatti, C-67/98, pkt 14; z 11 września 2003 r. w sprawie Anomar, C 6/01, pkt 46 i 47).
TSUE zauważa bowiem, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależnienia porównywalnego z uzależnieniem od narkotyków i alkoholu. W przypadku gier hazardowych dobrodziejstwa wynikające z funkcjonowania wolnego rynku nie powstają. Zasada funkcjonowania gier hazardowych polega na tym, że grający w nie więcej tracą niż wygrywają. Ze społecznego punktu widzenia otwarcie wolnego rynku na ten sektor rodziłoby zatem skutki wyłącznie negatywne, gdyż leżąca u jego podstaw konkurencja nie przynosi w tym obszarze dla konsumentów spodziewanych korzyści. Stąd też TSUE przyjmuje, że szkodliwe dla jednostek i dla społeczeństwa konsekwencje moralne i finansowe, które wiążą się z grami hazardowymi, mogą uzasadniać szeroki zakres władztwa regulacyjnego państw członkowskich w odniesieniu do ustalenia niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. II GSK 26/14).
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty o charakterze procesowym, a dotyczące naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez pominięcie w zakresie kontroli naruszenia przez organ przepisów art. 120, art. 121, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zasadnie przyjął, że organy prowadząc postępowanie zebrały w sprawie zupełny materiał dowodowy, całokształt ujawnionych okoliczności pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia. Kasator w trakcie postępowania w złożonej skardze kasacyjnej nie wskazuje nawet, jakie to dowody miałyby organy przeprowadzić i czy ich nieprzeprowadzenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w zebranym materiale dowodowym (opinia biegłego, protokół z kontroli, eksperyment procesowy, przesłuchanie świadka), co umożliwiało tym samym wydanie decyzji. Sąd I instancji stanowisko to podzielił, a NSA nie znalazł przyczyn, które uzasadniałyby odmienny pogląd w tej kwestii. W szczególności skarżącemu kasacyjnie nie udało się podważyć oceny organów, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, co do zupełności zebranego materiału dowodowego i braku konieczności prowadzenia dalszych ustaleń okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu, w toku postępowania organy zebrały i rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z przepisami art. 120, art. 122, art. 187 § 1 O.p., prawidłowo uznając, że gry organizowane na kontrolowanych automatach mają losowy charakter i wykluczając tym samym twierdzenie o ich zręcznościowym charakterze. Powyższą ocenę oparto na materiale dowodowym w postaci m.in. wyników eksperymentu oraz opinii biegłego Romana Rydza, a uznając, że był on wystarczający do orzekania w sprawie.
Nie budzi również wątpliwości NSA zaaprobowane przez WSA ustalenie organów, że zebrany materiał dowodowy pozwala na przypisanie skarżącej przymiotu osoby urządzającej gry. Prawidłowo organy przyjęły, że "urządzanie gier" na automatach obejmuje podejmowanie aktywnych działań dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w szczególności czynności polegających na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, utrzymywaniu automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacaniu wygranych uzyskanych w trakcie gry, czy też podejmowania innych działań związanych z obsługą urządzeń czy zatrudnianiem odpowiedniego personelu obsługującego automaty. Działalność w zakresie gier na automatach może być realizowana przez zaangażowanie i współdziałanie więcej niż jednego podmiotu. Z dowodów zebranych w sprawie, a zwłaszcza z zeznań świadka wynika jednoznacznie, że skarżąca przy pomocy osób, którymi posługiwała się przy prowadzeniu działalności gospodarczej podejmowała czynności bezpośrednio związane z obsługą automatów, o czym świadczy fakt wypłacania przez obsługę lokalu wygranych pieniężnych za gry na automacie, w sytuacji, gdy wygranej takiej nie wypłacił sam automat.
Ponadto w ocenie organów za taką oceną przemawiał fakt wydzierżawienia przez skarżącą powierzchni lokalu pod instalację i eksploatację automatów, zapewnienie możliwości podłączenia urządzenia do instalacji elektrycznej oraz udostępnienie urządzania do używania gościom lokalu
Powyższe wskazuje zatem, że skarżąca podejmowała czynności, które bezpośrednio wiązały się z prowadzeniem gier na automatach, co uprawniało Sąd do podzielenia stanowiska Dyrektora Izby Celnej co do tego, że urządzającym gry na przedmiotowych automatach była skarżąca.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono po myśli przepisu art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw.
z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). Koszty postępowania należne organowi obejmują wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę przed Sądem II instancji