Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. oddalił skargę S. T. W. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2012 r. w B. kontroli drogowej pojazdu marki DAF ustalono, w oparciu o okazane przez kierowcę dokumenty, że pojazdem tym skarżąca spółdzielnia wykonywała przewóz masy bitumicznej z K. na budowę drogi B. – J. na zlecenie firmy M. – E.. Okazany wypis z zaświadczenia nr [...] wskazywał, że przewozy wykonywane były na potrzeby własne strony.
Wyniki przeprowadzonej kontroli stały się podstawą decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na skarżącą S. T. D. karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Objętą skargą decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy za bezsporne uznał, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, na co wskazywały zarówno złożone przez kierowcę pojazdu zeznania jak i informacje uzyskane przez organ od W. M. B. M. – E., z których wynikało, iż należąca do niej masa bitumiczna była transportowane przez skarżącą w ramach usługi przewozu. Wobec tego, że skarżąca na dzień 31 sierpnia 2012 r. nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, co zostało potwierdzone przez Starostwo Powiatowe w M., zasadnym było nałożenie na stronę kary określonej w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265, dalej: ustawa o transporcie drogowym).
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał, że podstawę prawną decyzji obu organów stanowił art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, o których mowa w tym przepisie określony została w załączniku nr 3 do ustawy.
Sąd I instancji wskazując na pojęcia wykonywania transportu drogowego i niezarobkowego transportu drogowego wynikające z art. 4, art. 5 i art. 33 ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że organy na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób prawidłowy oceniły, iż skarżąca spółdzielnia wykonywała usługę transportową. Wykonywany przewóz, na rzecz W. M. B. K., miał charakter przewozu transportowego rzeczy i odbył się bez wymaganej licencji. Sąd wskazał w tym zakresie, że strona w toku prowadzonego postępowania nie przedłożyła wymaganej w takiej sytuacji licencji zaś złożone przez nią wyjaśnienia nie wykazały, aby wykonany przewóz miał charakter niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu wykonanego na własne potrzeby.
Za bezzasadne Sąd uznał twierdzenia strony skarżącej dotyczące nieprawidłowości związanych z ustaleniami odnośnie miejsca i okoliczności zatrzymania pojazdu do kontroli. Sąd stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji jasno wynikało, iż zatrzymanie miało miejsce na ulicy Sz. K., a kontrola odbyła się w B..
Sąd I instancji nie uwzględnił również argumentacji, że kierowca pojazdu skarżącej został skontrolowany przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Z protokołu kontroli i protokołu przesłuchania świadka, podpisanego przez kierowcę bez zastrzeżeń wynikało bowiem, że kierujący został skontrolowany przez Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego B. I..
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
S. T. W. w M. skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości oraz rozpoznanie sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej strona podniosła, że Sąd I instancji przyjął szereg błędnych założeń. Wskazała, że podstawą wniesienia wszystkich odwołań była okoliczność niezgodnego z prawem zatrzymania do kontroli, należącego do spółki pojazdu, przez osobę do tego nieuprawnioną, w wyniku czego wszelkie ustalenia kontroli jak i zebrany materiał dowodowy należało uznać za bezprawne. Strona w związku z tym nie zgodziła się z Sądem I instancji, że organy w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy.
Odnosząc się do wywodu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczącego osoby przeprowadzającej kontrolę pojazdu, strona podniosła, że wskazywała jedynie na fakt niezgodnego z prawem zatrzymania jej pojazdu przez nieuprawionego do tego funkcjonariusza publicznego, który przekroczył swoje uprawnienia albowiem nie miał kompetencji do zatrzymania pojazdu i doprowadzenia go na punkt umożliwiający przeprowadzenie kontroli przez uprawnionych funkcjonariuszy. Dopiero z tego faktu strona wywodziła bezprawność wszelkich kolejnych działań przytaczając naruszone tym postępowaniem przepisy. Skarżąca kasacyjnie wobec tego nie zgodziła się z Sądem I instancji, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i brak było okoliczności, które należałoby z urzędu wziąć pod uwagę, gdyż okoliczności takie jak najbardziej istniały, powodując nieważność wydanych decyzji i stanowiły podstawę do uchylenia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zainicjowane, wywiedzioną przez S. T. W. w M. w likwidacji skargą kasacyjną, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnymi podlega umorzeniu.
Podstawą tego orzeczenia stał się stan faktyczny sprawy zaistniały po wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w B. z dnia 20 lutego 2014 r., dotyczący bytu prawnego S..
Skarga kasacyjna wniesiona została, bowiem w dniu 22 kwietnia 2014 r. S. T. W. będąc już wtedy w likwidacji została z dniem 31 października 2014 r. wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców, jak również w tej dacie uprawomocniło się wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego. O tym fakcie Naczelny Sąd Administracyjny powziął wiedzę na pierwszej rozprawie, która odbyła się w dniu 22 czerwca 2015 r.
Z przedłożonego przez autora skargi kasacyjnej radcę prawnego A. K., będącego wówczas pełnomocnikiem S., aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2014 r., nr rep. [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w B. XII Wydział Gospodarczy KRS z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt BI.XII NS-REJ.KRS/003060/15/155 wynikało, że wszyscy członkowie S. T. W. w M. utworzyli spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością – S. T. W. spółka z o.o. w M.. Z powołanego aktu notarialnego, jego § 7 i § 21, wynikało natomiast, że kapitał zakładowy tworzonej spółki z o.o. pochodził ze zlikwidowanej S., który został przeznaczony przez członków tejże S. na ten cel mocą uchwały nr 2 z dnia [...] września 2014 r. podjętej na ostatnim Walnym Zgromadzeniu S. T. W. w M. w sprawie majątku pozostałego po jej likwidacji.
Istotnym, w takim stanie sprawy, były regulacje dotyczące likwidacji spółdzielni zawarte w Dziale XII ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1443), przed wszystkim jej art. 125 § 3 i 5 oraz art. 127 zdanie pierwsze tej ustawy, mające wpływ na stwierdzenie możliwości rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie wymierzenia kary pieniężnej podmiotowi, który uległ likwidacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego na etapie kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji.
Zgodnie z przywołanym art. 125 ustawy, dotyczącym należności przypadających od spółdzielni, z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się stosunkowej wypłaty udziałów (§ 3). Zgodnie zaś z § 5 art. 125 pozostały majątek zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale ostatniego walnego zgromadzenia. Przepis art. 127 powołanej ustawy, określa natomiast, że w razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia do depozytu sądowego kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewymagalnych, spółdzielnia może ulec wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego przed zakończeniem prowadzonych przez nią lub przeciwko niej sporów sądowych.
Bezsprzecznym jest wobec treści tych przepisów, że wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego może nastąpić dopiero po zaspokojeniu wszystkich należności bądź wierzytelności spółdzielni i po złożeniu do depozytu sądowego kwot mających na celu zabezpieczenie należności spornych lub niewymagalnych również w przypadku toczenia się sporów sądowych z udziałem spółdzielni. Innymi słowy wykreślenie z rejestru przedsiębiorców i ustanie bytu prawnego spółdzielni, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy podlegająca likwidacji spółdzielnia dokona spłaty oraz zabezpieczy spłatę zobowiązań, jakie jeszcze posiada - wszystkich należności, w tym spornych lub niewymagalnych.
Opisany stan faktyczny sprawy i regulacje prawne dotyczące spółdzielni, powodują, że w sytuacji wykreślenia skarżącej kasacyjnie S. T. W. w M. z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przed rozpoznaniem wniesionego środka zaskarżenia od wyroku Sądu I instancji, postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym stało się bezprzedmiotowe z uwagi na skuteczną likwidację podmiotu prawa spółdzielczego, który przed ziszczeniem się tej sytuacji obowiązany był co najmniej do skutecznego, poprzez depozyt sądowy, zabezpieczenia uregulowania posiadanych należności. O skuteczności, a więc prawidłowości w świetle przywołanych przepisów ustawy - Prawo spółdzielcze, likwidacji S. świadczy wpis do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S. T. W. z siedzibą w M., dokonanego postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 maja 2015 r., której kapitał zakładowy stanowiła pozostała, w rozumieniu art. 125 § 5 ustawy - Prawo spółdzielcze, masa majątkowa zlikwidowanej Spółdzielni. Zauważyć w tym zakresie należy, że w przepisie tym mowa o pozostałym majątku, a więc majątku spółdzielni, który nie został spożytkowany zgodnie z art. 125 § 1 – 3 ustawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że eliminacji uległ jeden z podstawowych warunków prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie przestała istnieć strona tego postępowania w trakcie jego trwania, na etapie instancyjnej kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wobec czego postępowanie kasacyjnej stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, obligujących Sąd do umorzenia postępowania w sprawie.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.